Ja, die zijn er. In september 2025 werd de brochure Herijking Bekwaamheidseisen Leraar gepubliceerd. De wetgeving is nog niet aangepast.
Wetgeving
Jouw leraren moeten voldoen aan een aantal wettelijke bekwaamheidseisen. In 2006 werd de Wet op de beroepen in het Onderwijs (kortweg de Wet BIO genoemd) van kracht. In 2017 kwamen er nieuwe bekwaamheidseisen die voortborduurden op de ervaringen met de Wet BIO. De nieuwe bekwaamheidseisen vind je in het Besluit bekwaamheidseisen onderwijspersoneel van 16 maart 2017, dat intussen alweer een paar keer is aangepast, meest recentelijk per 1 augustus 2022.
Het besluit gaat uit van drie bekwaamheidseisen die in artikel 2.2 worden genoemd:
a. de vakinhoudelijke bekwaamheid;
b. de vakdidactische bekwaamheid; en
c. de pedagogische bekwaamheid.
In de daaropvolgende wetsartikelen worden de bekwaamheidseisen nader uitgewerkt in de vorm van eisen én aanvullende eisen per type onderwijs:
– basisonderwijs, special basisonderwijs en speciaal onderwijs
– voorgezet onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs
– beroepsonderwijs en volwasseneneducatie
Bij de werving van nieuw personeel mogen scholen alleen leraren in dienst nemen die aan de wettelijke bekwaamheidseisen voldoen. Leraren die daar niet aan voldoen, moeten de gelegenheid krijgen om deze te leren. Scholen mogen zelf aanvullende eisen stellen (denk bijvoorbeeld aan jenaplanscholen, daltonscholen, montessorischolen, waldorfscholen enzovoort).
Bekwaamheidsdossier
Artikel 32b. WPO en artikel 32b WEC schrijven voor dat het bevoegd gezag (vaak is dit jouw verantwoordelijkheid) beschikt over een bekwaamheidsdossier: “geordende gegevens met betrekking tot de bekwaamheid en het onderhouden van de bekwaamheid” van “elk personeelslid dat een functie of werkzaamheden verricht waarvoor bekwaamheidseisen zijn vastgesteld”.
Beroepsbeeld leraren: vierde bekwaamheidseis
In mei 2024 werd het Beroepsbeeld leraren gepubliceerd. Daarin heeft de beroepsgroep van leraren de
essentie van het beroep beschreven:
– de leraar draagt kennis en vaardigheden over aan de leerling,
– de leraar is expert in het omgaan met leerlingen en
– de leraar zorgt voor een veilige en stimulerende plek om te leren.
Deze essentie wordt weergegeven volgens de driedeling van inhoudelijke, didactische en pedagogische bekwaamheid, met een toevoeging van een vierde categorie, namelijk de professionele bekwaamheid.
De professionele bekwaamheid draait om de vraag wat een leraar moet kennen en kunnen om reflectief en onderzoekend te handelen en zich daarmee te verhouden tot zichzelf en de omgeving binnen en
buiten de school of opleiding. Hiermee wordt onderstreept dat leraren ook moeten kunnen omgaan met maatschappelijke vraagstukken, schoolontwikkeling en professionele relaties.
Herijking bekwaamheidseisen voor leraren
In september 2025 werd een brochure gepubliceerd waarin de herijkte bekwaamheidseisen voor leraren staan. Behalve de hierboven genoemde professionele bekwaamheid, zijn hierin ook de begrippen startbekwaam en vakbekwaam concreter uitgewerkt en nader geduid.
Startbekwaamheid richt zich op de kern van het beroep leraar, namelijk het verzorgen van onderwijs. Dat betekent dat het zwaartepunt voor startbekwaamheid komt te liggen bij inhoudelijke, didactische en pedagogische bekwaamheid.
Vakbekwaamheid richt zich op de aspecten van inhoudelijke, didactische en pedagogische bekwaamheid die oefening en ervaring vragen, namelijk het uitbreiden van het handelingsrepertoire door autonomer en meer leerlinggestuurd te handelen in complexere situaties. Daarnaast richt het zich op de professionele bekwaamheid, namelijk de wijze waarop de leraar reflectief en onderzoekend handelt ten opzichte van zichzelf, de organisatie, de omgeving van de organisatie en de beroepsgroep als geheel.
De rol van de Inspectie
De Inspectie van het Onderwijs houdt toezicht op de kwaliteit van het onderwijs op scholen, en niet op de kwaliteit van de individuele leraar. Echter als een school niet voldoet aan de eisen voor de onderwijskwaliteit, kan de inspectie wel besluiten om naar de bekwaamheidsdossiers op de school te kijken.
26 november 2025
