Er ligt een enorme uitdaging als het gaat om onderwijshuisvesting. Schoolgebouwen zijn vaak meer dan veertig jaar oud en in meerdere opzichten niet meer van deze tijd! Echter, ook nieuwe gebouwen kennen zo hun uitdagingen…
Komt er op jouw school een verbouwing of nieuwbouw aan? Hieronder vind je enkele interessante links en tips.
Subsidie Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting
Tot 1 januari 2029 is de Subsidieregeling Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting beschikbaar. Dit programma beoogt gezamenlijk beter, sneller en kostenefficiënter te leren bouwen. Vanuit het programma worden middelen beschikbaar gesteld voor vernieuwbouw en renovatie van po- en vo-scholen.
Meer informatie vind je op https://www.pohv.nl/innovatieprogramma en op de website van DUO. De subsidieregeling zelf vind je op overheid.nl (zoekterm: Subsidieregeling Innovatieprogramma Onderwijshuisvesting).
Financiële paragraaf Kwaliteitskader Huisvesting geactualiseerd.
Gemeenten en schoolbesturen beschikken, met dank aan het innovatieprogramma, over een actuele set standaardkengetallen die inzicht geven in de stichtings- en exploitatiekosten van een nieuw te bouwen schoolgebouw in het funderend onderwijs. Het kwaliteitskader is ontwikkeld door leden van de PO-Raad, VO-raad en VNG.
Het geactualiseerde Kwaliteitskader Huisvesting vind je op de website van RuimteOK, waar je trouwens met veel vragen over huisvestingsproblematiek terecht kunt. Ga naar https://www.ruimte-ok.nl/nieuws/financiele-paragraaf-kwaliteitskader-huisvesting-geactualiseerd.
Subsidie verduurzaming maatschappelijk vastgoed
De subsidie voor verduurzaming van maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) wordt opnieuw opengesteld. Je kunt deze subsidie gebruiken voor verduurzamingsmaatregelen. De aanvraagperiode loopt van 2 juni 2025 tot 31 oktober 2025.
De regie voor deze subsidie is belegd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Je kunt je subsidieaanvraag starten op https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/dumava.
Een CO2-meter in elk klaslokaal
Vanaf 1 juli 2025 geldt dat er in elk klaslokaal een CO2-meter moet zijn. De verplichting is opgenomen in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Tijdens de coronaperiode zijn hier middelen voor beschikbaar gesteld in de lumpsum.
Op de website van RuimteOk vind je een handreiking over de inzet van CO2-meters: https://www.ruimte-ok.nl/kennis-en-voorbeelden/kennisbank/handreiking-optimaal-ventileren-in-de-klas-met-de-co2-meter.
Tips voor verbouwing/nieuwbouw
Het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan zorgt voor heldere afspraken tussen gemeente en scholen over onder andere wie wat betaalt. De PO-Raad schreef een handreiking. Lees het artikel en download de handreiking op https://www.poraad.nl/bedrijfsvoering/onderwijshuisvesting/hulp-bij-opstellen-integraal-huisvestingsplan-0.
Een nieuw schoolgebouw biedt geweldige kansen om de visie van je school in te zetten en te komen tot een gebouw dat daar helemaal is op toegespitst… De vraag is of dat wel helemaal wenselijk is, immers gebouwen gaan makkelijk zomaar veertig jaar en langer mee – geldt dat ook voor de visie? Onderwijs verandert, en gebouwen moeten mee kunnen veranderen – flexibel bouwen is dus slim! Hou bij het ontwerpen van je nieuwe school rekening met de mogelijkheid dat de onderwijsvisie kan veranderen. Neem dat mee in je Programma van Eisen.
Betrek belanghebbenden (zoals docenten, leerlingen en omwonenden) zo snel mogelijk bij het proces. Als je dat niet doet, organiseer je waarschijnlijk je eigen weerstand.
Houd rekening met kosten in de toekomst. Zorg dat je een goed beeld hebt van de onderhoudskosten in de jaren na de bouw. Houd ook – in de mate van het mogelijke – rekening met krimp of groei (of beide).
De bestuurder is verantwoordelijk voor onder andere de financiën, de schoolleider voor de school. Sommige besturen leggen bij ver- of nieuwbouw heel veel verantwoordelijkheid bij de schoolleider (ben je daarvoor toegerust en gefaciliteerd?), andere besturen trekken bouwtrajecten helemaal naar zich toe. Maak voorafgaand aan een bouwtraject goede afspraken over wie wat doet en welke ruimte je als schoolleider kunt innemen in het proces.
Haal kennis in huis die je zelf niet hebt, bijvoorbeeld als het gaat om technische installaties, wetgeving en het beoordelen van ontwerpen. Je hoeft die kennis niet allemaal zelf paraat te hebben (al is een brede basiskennis wel helpend…), het is wellicht handig om expertise in te huren. Soms is er op het bestuurskantoor veel technische expertise in huis.
Betrek onder andere de conciërge in een vroeg stadium. Hij/zij is degene die in zijn/haar werk het meeste te maken heeft met het gebouw en alle technische installaties.
Elk nieuw of vernieuwd gebouw kent zo zijn kinderziektes. Houd daar rekening mee en bereid je mensen daar op voor.
Deze veelgestelde vraag is geactualiseerd op 26 november 2025
