Het antwoord luidt: nee!
Met artikel 41 lid 2 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) in de hand, kun je een leerling vrijstellen van bepaalde onderwijsactiviteiten. (Top)sport- en kunstactiviteiten maar ook modellenwerk vallen niet onder dit artikel! Immers, de inhoud van artikel 41 lid 2 WPO heeft betrekking op de vervanging van de ene onderwijsactiviteit door een andere onderwijsactiviteit, met andere woorden: het gaat erom dat een alternatief onderwijsprogramma wordt aangeboden (al dan niet door de school) als een leerling niet aan bepaalde lessen kan deelnemen.
Artikel 11 van de Leerplichtwet 1969 kent meerdere gronden waarop een leerling kan worden vrijgesteld van onderwijs, bijvoorbeeld een tuchtmaatregel (sub c), ziekte (sub d), enz. Artikel 11 sub g benoemt ‘gewichtige omstandigheid’ als grond.
Kun je (top)sport enz. een ‘gewichtige omstandigheid’ noemen? Ook hier is het antwoord negatief, want met ‘gewichtige omstandigheid’ bedoelt de wet ‘een van de wil van de leerling of zijn ouders onafhankelijke omstandigheid’. Met andere woorden: het gaat om omstandigheden die zich voordoen zonder dat de leerling of zijn ouders daar in redelijkheid veel invloed op kunnen uitoefenen. Voorbeelden hiervan zijn een begrafenis, een trouwerij of een huwelijksjubileum.
Vermits artikel 11 geen soelaas biedt, is het de facto overbodig om nog te gaan kijken naar artikel 14 van de Leerplichtwet 1969. Dat artikel gaat namelijk in op de modaliteiten met betrekking tot gewichtige omstandigheden, en die gelden niet voor (top)sport- of kunstactiviteiten.
Als ouders je vragen waar zij die informatie zelf kunnen vinden, dan kun je hen verwijzen naar de website van de Inspectie. Mocht je zelf twijfels hebben, kun je je wenden tot de leerplichtambtenaar van je gemeente – of tot de Inspectie.
Neem informatie over dit onderwerp op in je schoolgids. Het helpt als ouders ergens helder en duidelijk kunnen lezen hoe de vork in de steel zit, met aandacht voor de eigen rechten en plichten, maar ook voor de rechten en plichten van de school. Rechten en plichten geven (de grenzen van) het speelveld aan…
Deze veelgestelde vraag is geactualiseerd op: 15 augustus 2025