Er komen bij de AVS Helpdesk veel vragen binnen over de pauzetijden van medewerkers. De pauzeregeling maakt deel uit van het werkverdelingsplan.
Werkverdelingsplan
Artikel 2.2 lid 7 van de CAO PO schrijft (onder andere) voor dat je samen de momenten waarop werknemers op school pauze hebben, in het werkverdelingsplan moet regelen. Daarmee wordt bedoeld dat je de afspraken (de uitgangspunten, het beleid) hierover opneemt in het werkverdelingsplan. Wat dat concreet voor iedere medewerker betekent, kun je opnemen in de individuele jaartaak.
Arbeidstijdenwet
Artikel 4:1
1. De werkgever voert een zo goed mogelijk beleid terzake van arbeids- en rusttijden van de werknemers, en houdt daarbij, voor zover dat redelijkerwijs van hem gevergd kan worden, rekening met de persoonlijke omstandigheden van die werknemers. Het beleid terzake van arbeids- en rusttijden wordt gevoerd in samenhang met het arbeidsomstandighedenbeleid, bedoeld in de Arbeidsomstandighedenwet.
2. De uit het in het eerste lid bedoelde beleid voortvloeiende arbeids- en rusttijdenpatronen worden door de werkgever schriftelijk vastgelegd. De werkgever bewaart de op deze wijze vastgelegde arbeids- en rusttijdenpatronen op een zodanige wijze, dat iedere werknemer de mogelijkheid heeft hiervan desgewenst kennis te nemen.
3. De werkgever toetst de tot stand gekomen arbeids- en rusttijdenpatronen aan de ervaringen die daarmee zijn opgedaan, alsmede hoe deze ervaringen zich verhouden met nieuwe ontwikkelingen op het gebied van de organisatie van arbeids- en rusttijden. Indien daartoe aanleiding is, vindt bijstelling van het beleid, bedoeld in het eerste lid, en de daarop gebaseerde arbeids- en rusttijdenpatronen plaats.
Pauzetijden
Artikel 5.4 van de Arbeidstijdenwet (Atw) schrijft het volgende voor:
“De werkgever organiseert de arbeid van een werknemer van 18 jaar of ouder zodanig, dat indien hij:
a. meer dan 5,5 uren arbeid per dienst verricht, zijn arbeid wordt onderbroken door een pauze van ten minste 30 minuten, die kan worden gesplitst in pauzes van elk ten minste 15 minuten;“
Wat betekent dit?
Stel dat je met je team in het werkverdelingsplan hebt afgesproken dat iedereen om 8.15 uur ’s ochtends aanwezig moet zijn. Dan begint de werkdag op school formeel om 8.15 uur.
– Eindigt iemands werkdag om 12.30 uur, dan heeft deze medewerker geen recht op een pauze want de werkdag duurt korter dan 5,5 uur, namelijk 4 uur en een kwartier.
– Eindigt iemands werkdag om 13.45 uur, dan heeft deze medewerker geen recht op een pauze want de werkdag duurt dan precies 5,5 uur.
– Eindigt iemands werkdag later dan 13.45 uur, dan heeft die medewerker wél recht op een pauze van een half uur.
Nota bene
– Streef ernaar pauzes van een half uur te creëren! Tweemaal een kwartier mag, maar is in de praktijk als pauzetijd niet efficiënt. Pauzes korter dan een kwartier staat de Arbeidstijdenwet niet toe (artikel 1:7 lid 1 sub e Atw).
– Een werkdag kan – vanzelfsprekend – niet beginnen of eindigen met een pauze. Een pauze is bedoeld als onderbreking van de werktijd.
– Pauze is eigen tijd. Tijdens de pauze mag de medewerker gaan en staan waar hij of zij wil. De medewerker ontvangt geen salaris tijdens de pauze.
Misverstanden
Misverstand 1 – De pauze van de medewerker moet vallen tussen 10 en 14 uur. Deze zin heeft ooit in de CAO PO gestaan, maar is in 2020 geschrapt. Pauzes kunnen je dus op elk moment van de werkdag plannen, alleen niet aan het begin of het einde van de werkdag!
Misverstand 2 – Een medewerker moet ná 5,5 uur pauze hebben. Als je de wet goed leest, dan zie je dat dit er niet staat. Het gaat om de lengte van de werkdag. Is de werkdag langer dan 5,5 uur, dan moet er een pauze ingelast worden. Wanneer die pauze valt, wordt niet voorgeschreven, alleen mag het niet aan het begin of het einde van de werkdag!
Misverstand 3 – Als de kinderen pauze hebben, hebben de medewerkers dat ook. Zo werkt het helaas niet… Als de kinderen pauze hebben (ochtendpauze, lunchpauze, …) zal de school altijd toezicht moeten regelen. Medewerkers die belast zijn met toezicht, zijn aan het werk. Wees je ervan bewust dat het kwartiertje ochtendpauze (omstreeks tien uur) gerekend wordt als onderwijstijd, wat in feite inhoudt dat elke leerkracht dan in principe aan het werk is (ook al drink hij/zij even een kopje koffie). Als je op dat moment de leerkracht toch een pauze toebedeeld, dan heeft deze het recht om te gaan en te staan waar hij/zij wil want… pauzetijd = eigen tijd.
Medezeggenschap
Artikel 12 lid 1 sub f van de Wet medezeggenschap scholen (WMS) geeft de PMR instemmingsbevoegdheid voor de vaststelling of wijziging van een arbeids- en rusttijdenregeling van het personeel. Als de PMR instemming verleent aan het werkverdelingsplan, dan is hiermee ook voldaan aan de instemmingsbevoegdheid zoals de WMS die voorschrijft.
Deze veelgestelde vraag is geactualiseerd op 12 februari 2026
