In het onderwijs kan een assessment drie doelen dienen.
1. Het eerste doel is beter zicht te krijgen op jouw competenties en jouw functioneren bij een eerste aanstelling of benoeming. Zulk assessment wordt ook wel een selectie-assessment genoemd.
2. De tweede vorm is het ontwikkelassessment. Het kan gebruikt worden om beter of opnieuw zicht te krijgen op jouw ontwikkeling en jouw ontwikkelpunten.
3. Een assessment kan ook ingezet worden voor loopbaanoriëntatie.
Een assessment wordt meestal in opdracht van het bestuur uitgevoerd door een extern bureau met geregistreerde psychologen. Volgens de beroepsvereniging van psychologen, het NIP, heb je recht op onder andere:
– nabespreking van je onderzoek;
– het inzien van je rapport voordat het wordt verstuurd;
– de mogelijkheid je rapport te blokkeren.
Selectie-assessment
Deelnemen aan een assessment is niet verplicht, maar een assessment weigeren is wel een hachelijke zaak want dat roept altijd twijfel op bij je bestuurder. Bij een selectie-assessment is weigeren zeker niet aan te bevelen. De kans is groot dat het bestuur de procedure stopzet en een andere kandidaat kiest. Als een assessment onderdeel is van de sollicitatieprocedure, wordt dat – als het goed is – in de advertentie genoemd.
Ontwikkelassessment
Bij een ontwikkelassessment moet je goed afstemmen met welk doel het wordt afgenomen. In feite dient een ontwikkelassessment in de eerste plaats om, bij aanvang van een opleiding, vast te stellen waar je ontwikkelpunten liggen (en wat je al beheerst).
Voor je eigen ontwikkeling is het een bruikbaar hulpmiddel. Het assessment vindt dan plaats met wederzijdse instemming en vanuit vertrouwen. Het wordt twijfelachtig als een assessment wordt ingezet omdat de bestuurder je functioneren in twijfel trekt. In feite hoort een assessment niet thuis in de gesprekkencyclus. Na (!) een negatieve beoordeling kan een assessment eventueel wel worden ingezet om input te leveren voor een verbeterplan.
Rapportage
De rapportage van een assessment kan alleen naar het bestuur als jij daar toestemming voor geeft. In de beroepscode voor psychologen is de geheimhoudingsverplichting opgenomen. Jij krijgt als eerste het rapport en je geeft daarna al dan niet toestemming voor verdere communicatie. De opdrachtgever, meestal het bestuur, kan de rapportage niet opeisen. Voor het niet delen van de rapportage geldt het zelfde als voor weigeren aan deelname: het zal je niet in dank worden afgenomen.
In overige gevallen…
In alle andere gevallen is een assessment volgens AVS onwenselijk. Besturen kijken daar soms anders tegenaan, merkt de AVS Helpdesk. Vaak heeft het bestuur de eigen gesprekkencyclus en/of personeelsdossiers niet op orde en heeft de bestuurder behoefte aan een nulmeting. Soms wil een nieuwe bestuurder dat alle zittende directeuren een assessment doen. Ook reorganisaties worden soms aangegrepen om assessments te laten afnemen. Weet dat het bestuur je niet kan verplichten om deel te nemen aan een assessment. Wij adviseren om alleen mee te werken aan een (ontwikkel)assessment als de doelen helder zijn en als het in een sfeer van wederzijds vertrouwen gebeurt. Trek daarin bij voorkeur samen met je collega’s op.
