Relevante onderwerpen
De Onderwijsraad presenteerde deze week haar advies aan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over de relatie tussen ouders en onderwijs. Dat advies wijst erop dat spanningen tussen ouders en scholen niet alleen het gevolg zijn van veranderende omgangsvormen, maar dat ook wet- en regelgeving een belangrijke rol speelt. AVS herkent deze analyse, maar plaatst kanttekeningen. Niet alles wat schuurt tussen ouders en school is een gevolg van beleid, regels of maatschappelijke...
Vanaf dit schooljaar komt AVS elk half jaar naar je toe! We starten met iets nieuws: AVS Netwerk regiobijeenkomsten. Dat zijn middagen op gastscholen verspreid over het land, met inspirerende gastsprekers én een borrel na afloop zodat je collega’s in jouw regio kunt leren kennen. Tijd om nuttige kennis op te doen van vooraanstaande onderwijsexperts, collega-schoolleiders te ontmoeten, ervaringen uit te wisselen en met nieuwe ideeën naar huis te gaan. En dat allemaal bij jou in de...
De AVS Helpdesk krijgt regelmatig vragen van schoolleiders over het opnieuw indelen van groepen. Leerlingen worden verdeeld over parallelgroepen, een kleine jaargroep wordt opgesplitst of er wordt gekozen voor een nieuwe samenstelling om de groepsdynamiek te verbeteren. Zulke besluiten zijn vaak zorgvuldig voorbereid. Toch leiden ze soms tot onrust bij ouders. Opvallend genoeg ontstaat die onrust meestal niet door de groepsindeling zelf, maar door het gebrek aan duidelijkheid over hoe de...
Vorige week verscheen het briefadvies van de Onderwijsraad over de relatie tussen ouders en school. De aanleiding is helder: die relatie staat onder druk. De centrale vraag aan de Onderwijsraad was dan ook: wat is er nodig om de samenwerking en het vertrouwen tussen ouders en scholen te versterken? Het antwoord van de raad is...
Blog bekijkenMediation is niets meer en niets minder dan met elkaar in gesprek gaan onder begeleiding van een mediator. Mediation kan een manier zijn om als directeur weer in gesprek te komen met een ouder of een medewerker met wie de vertrouwensrelatie een flinke deuk heeft gehad. Of om weer in gesprek te komen met je bestuurder als er sprake is van een conflict.
Voor mediation gelden belangrijke uitgangspunten zoals vertrouwelijkheid en vrijwilligheid. Het vooraf stellen van voorwaarden is niet toegestaan. Waarschijnlijk haakt de mediator zelfs af als je dat doet…
Vrijwilligheid
Deelname aan mediation is vrijwillig, en dat geldt voor beide partijen! Zodra een van de partijen niet meer verder wil, stopt de mediation.
Vertrouwelijkheid
Alles wat je tijdens de mediation met elkaar bespreekt, is vertrouwelijk. Met een ander hierover praten – bijvoorbeeld een collega, een vriend of zelfs je partner – mag alleen als partijen hiervoor toestemming geven. Vaak heb je wel behoefte om samen met een vertrouwd iemand over het gesprek na te praten: maak je behoefte dan ook kenbaar! Gespreksverslagen zijn eveneens vertrouwelijk.
Veiligheid
Tijdens een mediationgesprek moeten beide partijen in alle openheid met elkaar kunnen praten en het achterste van hun tong kunnen laten zien. Wat wordt gezegd mag (later) niet tegen je gebruikt worden, hoe ingewikkeld dat soms ook kan zijn… Alleen schriftelijk vastgelegde afspraken zijn tijdens en na mediation geldig. Mondelinge dus niet. Laat de mediator een eindverslag opstellen waarin helder is verwoord wat er is afgesproken en wanneer dit mag gebruikt worden (bijvoorbeeld: wat mag er worden opgenomen in het personeelsdossier).
Verantwoordelijkheid
Je bent zelf verantwoordelijk voor de manier waarop je het conflict oplost. De mediator begeleidt partijen hierbij, maar dwingt niets af.
Bij de AVS Helpdesk zien we dat de bedrijfsarts soms mediation adviseert om een conflictueus re-integratieproces weer vlot te trekken. Dat is meestal geen vrijblijvend advies. Werk je niet mee, dan kan dat beschouwd worden als het frustreren van je re-integratieproces, met alle nare consequenties vandien. Neem in een dergelijke situatie altijd contact op met de AVS Helpdesk. De collega’s kunnen je begeleiden en schakelen zo nodig een van onze juristen in!
Meer informatie: AVS Helpdesk (alleen voor leden, gratis).
AVS Academie werkt samen met coaches die ook mediation doen. Neem gerust contact op met AVS Academie: bel 030-2361010 of mail naar academie@avs.nl.
Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 20 augustus 2025
Het antwoord op deze vraag is: nee.
De AVS Helpdesk krijgt regelmatig vragen over ouders die invloed willen uitoefenen op het onderwijskundig rapport. De school moet voor elke leerling die de school verlaat een onderwijskundig rapport opstellen voor de ontvangende school.
In artikel 42 van de Wet op het primair onderwijs (WPO) staat omschreven dat het onderwijskundig rapport wordt opgesteld door de directeur, na overleg met het onderwijzend personeel. Ouders hebben géén invloed op de inhoud van het onderwijskundig rapport en kunnen dus géén correcties doorvoeren, tenzij de persoonsgegevens niet kloppen. De ouders ontvangen altijd ter kennisgeving een afschrift van het onderwijskundig rapport.
In het Besluit uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens (1-8-2022) staat in artikel 2 wat er in het onderwijskundig rapport is opgenomen:
a. administratieve gegevens;
b. gegevens over onderwijshistorie, leerresultaten en stage- en werkervaring;
c. gegevens over de sociaal-emotionele ontwikkeling en het gedrag;
d. gegevens met betrekking tot de gegeven of geïndiceerde begeleiding;
e. gegevens omtrent de verzuimhistorie.
Kijk voor de volledige tekst van het Besluit op wetten.overheid.nl of zoek via je zoekmachine met de zoekterm “Besluit uitwisseling leer- en begeleidingsgegevens“.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) geeft ook informatie over het onderwijskundig rapport.
Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 19 december 2024
Het uitgangspunt is dat gescheiden ouders elkaar informeren over de schoolvorderingen en andere zaken die te maken hebben met de ontwikkeling van hun kind. Als ouders na de echtscheiding een goed contact met elkaar hebben, is er meestal geen probleem. Anders wordt het als ouders niets meer met elkaar te maken willen hebben en/of een van beide ouders niet langer het ouderlijke gezag heeft.
Het is van belang om geen partij te kiezen! Als ouders in een vechtscheiding verwikkeld zijn, proberen ze nogal eens om de school voor hun karretje te spannen. Wees daar alert op! Soms verwijt een ouder de school dat ze de andere ouder blijft informeren. Het antwoord aan die ouder is: “Wij hebben ons aan de wet te houden…”
Zorg ervoor dat beide ouders dezelfde informatie ontvangen van de school: als ouders in scheiding liggen of gescheiden zijn en niet meer samen door een deur kunnen, moet je als school beide ouders apart informeren. Je zult ook aparte gesprekken met deze ouders moeten organiseren. Stel je in deze actief op – wacht niet tot de andere ouder zich boos bij je meldt…
Je hebt als school géén actieve informatieplicht als een ouder geen ouderlijk gezag meer heeft. Artikel 1:377B BW bepaalt dat de met het gezag belaste ouder verplicht is de andere, niet met het gezag belaste ouder op de hoogte te houden van belangrijke zaken die het kind aangaan (zoals schoolrapporten en informatie over extra begeleiding).
Echter… artikel 1:377C BW bepaalt dat de school verplicht is een ouder die niet het ouderlijk gezag heeft, als hij of zij daarom vraagt, “van beroepshalve beschikbare informatie te voorzien over belangrijke feiten en omstandigheden die het kind of de verzorging en opvoeding van het kind betreffen”. Er zijn twee uitzonderingen op deze regel:
Ouders die geen ouderlijk gezag meer hebben, hoef je geen nieuwsbrief te sturen, moet je geen account geven in het schoolportal, enz. Deze ouder kan ook niet mee gaan op schoolreisje, in de ouderraad of medezeggenschapsraad zitten e.d. Met instemming van de ouder mét gezag kun je altijd maatwerk leveren – in het belang van het kind. Als je afwijkt, leg de afspraken dan bij voorkeur schriftelijk vast!
De Stichting Onderwijsgeschillen heeft een themapagina die gewijd is aan informatieverstrekking aan gescheiden ouders. Ook Ouders & Onderwijs heeft een themapagina over dit onderwerp. Vind je daar niet wat je zoekt, dan kun je altijd contact opnemen met onze helpdesk (alleen voor AVS-leden). Onze adviseurs helpen je graag verder.
(19-09-2024) Tussenschoolse opvang. Ouders betalen een bijdrage voor de kosten van het overblijven (toezicht en eventueel maaltijd die wordt verstrekt). Dit is wettelijk vastgelegd. De school mag bepalen hoe hoog die bijdrage is. De oudergeleding van de medezeggenschapsraad moet met het bedrag instemmen.
Continurooster. Op scholen met een continurooster moeten alle leerlingen tijdens de middagpauze verplicht op school blijven. De school is op dat moment verantwoordelijk voor het toezicht op de leerlingen. De school regelt én bekostigt het toezicht in de middagpauze. Er is in feite geen sprake van tussenschoolse opvang en ouders hoeven dan ook geen overblijfbijdrage te betalen. Wel mag de school een vrijwillige bijdrage in de kosten vragen.
Op 1 augustus 2021 treedt op het gebied van de vrijwillige ouderbijdrage een aangescherpte wetgeving in werking. De wijziging houdt in dat alle leerlingen moeten mee kunnen doen met activiteiten die de school organiseert, ook als ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet kunnen of willen betalen. Daarnaast worden scholen verplicht dit expliciet te vermelden in de schoolgids.
Eerder mochten scholen de leerlingen van wie de ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet betaalden een kosteloos alternatief aanbieden voor de extra activiteiten buiten het verplichte schoolprogramma. Dit is vanaf 1 augustus 2021 niet langer toegestaan. Scholen mogen geen kinderen meer uitsluiten van extra activiteiten die de school aanbiedt als ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet kunnen of willen betalen. Voorbeelden zijn schoolreisjes en langdurige extra activiteiten, zoals aanvullend sportaanbod of dans- en muzieklessen en extra onderwijsprogramma’s zoals bij het tweetalig onderwijs. Het wetsvoorstel regelt ook dat scholen per 1 augustus 2021 expliciet in de schoolgids moeten vermelden dat het niet betalen van de vrijwillige ouderbijdrage niet leidt tot het uitsluiten van leerlingen van deelname aan activiteiten.
Het ministerie van OCW heeft de brochure “Wetgeving over de vrijwillige ouderbijdrage 1 augustus 2021” uitgebracht, waarin wordt aangegeven wanneer wel een ouderbijdrage mag worden gevraagd.
Zie voor meer informatie:
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/financiering-onderwijs/private-bijdragen-in-het-onderwijs
Download de brochure (PDF)
Uit wetgeving blijkt dat het in eerste instantie aan de (gescheiden) ouders zelf is om elkaar te informeren over de vorderingen en ontwikkelingen van hun kind. In sommige gevallen is de relatie tussen de ouders echter zo vertroebeld, dat goede onderlinge communicatie niet meer aan de orde is. Dan komt de school in beeld. De AVS Helpdesk raadt scholen aan om beleid te formuleren over informatieverstrekking aan gescheiden ouders. Dit kan door de school worden opgenomen in de schoolgids. Ook bij aanmelding van nieuwe leerlingen is het raadzaam om de juridische status met betrekking tot gezag, omgang en informatievoorziening van ouders in kaart te brengen. Verder kan er op het aanmeldingsformulier standaard worden gevraagd naar namen en adressen van de beide ouders.
Hieronder een overzicht van de wet- en regelgeving waaraan een school zich moet houden:
Artikel 1:377b BW bepaalt dat de met het gezag belaste ouder verplicht is de andere, niet met gezag belaste ouder op de hoogte te houden van belangrijke zaken die het kind aangaan (zoals schoolrapporten en informatie over extra begeleiding).
Artikel 1:377c BW bepaalt dat de school verplicht is een ouder die niet het ouderlijk gezag heeft, als hij of zij daarom vraagt, van beroepshalve beschikbare informatie te voorzien over belangrijke feiten en omstandigheden die het kind of de verzorging en opvoeding van het kind betreffen. Er zijn op deze regel twee uitzonderingen:
– de informatie wordt niet verstrekt als de school de informatie niet op dezelfde manier aan de ouder met het ouderlijk gezag zou verstrekken;
– de informatie wordt niet verstrekt als het belang van het kind zich tegen het verschaffen van de informatie verzet.
– Artikel 11 van de Wet op het Primair Onderwijs (WPO) en artikel 2.97 van de Wet op het Voortgezet Onderwijs 2020 (WVO 2020) bepalen dat de school over de vorderingen van de leerlingen rapporteert aan hun ouders. De school moet altijd neutraal zijn.
– Een school moet voorkomen partij te worden in een echtscheidingsconflict en moet alle schijn van partijdigheid vermijden.
– De school hoeft soms geen informatie te verstrekken als zij daardoor haar neutraliteit verliest. Bijvoorbeeld wanneer een ouder vraagt of er een verschil is in de leerprestaties van de kinderen in de weken dat ze bij de vader en de weken dat ze bij de moeder zijn.
Veel scholen zijn aangesloten bij de LKC van de Stichting Onderwijsgeschillen. Deze heeft veel klachten behandeld over informatieverstrekking aan gescheiden ouders. Enkele belangrijke punten uit de adviezen van de LKC:
– De school heeft een actieve informatieplicht. Zij moet ouders dezelfde mondelinge en schriftelijke informatie geven. De school heeft hierin een eigen verantwoordelijkheid.
– Als de school weet dat er geen omgang is tussen een ouder en het kind, mag de school geen genoegen nemen met de mededeling van de ouder dat die de andere ouder wel zal informeren. De school moet dit controleren.
– Wanneer in een echtscheidingsconvenant is vastgelegd dat de ene ouder de andere ouder moet informeren en dit vervolgens niet gebeurt, moet de school de betreffende informatie aan de andere ouder verschaffen.
– Als de school informatie in tweevoud aan het kind meegeeft, voldoet de school in principe aan haar informatieplicht. Wanneer vervolgens blijkt dat de informatie een van de ouders niet bereikt, moet de school een andere manier zoeken om de informatie te verstrekken.
– Als een van de ouders geen gezamenlijk oudergesprek wil, moet de school de mogelijkheid bieden voor afzonderlijke gesprekken met beide ouders.
– De school moet de ouder zonder gezag informatie geven over belangrijke zaken over het kind of diens verzorging of opvoeding. De ouder moet daar wel zelf om vragen, de school hoeft dit dus niet uit eigen beweging te doen. De informatie kan gaan over de cognitieve en/of sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind zoals leerprestaties of medische kwesties. Hieronder valt bijvoorbeeld een schoolrapport, maar niet een uitnodiging voor een algemene ouderavond of een schoolfoto.
– Op de informatieplicht kan een uitzondering worden gemaakt als het belang van het kind zich verzet tegen het verstrekken van de informatie. De school moet een eigen afweging over dat belang maken. De school moet de gezaghebbende ouder over een verzoek tot informatieverstrekking op de hoogte brengen. Als de ouder met gezag zich verzet tegen het verstrekken van informatie aan de andere ouder of dit niet in het belang van het kind acht, is dit onvoldoende. Deze ouder zal dit moeten onderbouwen, bij voorkeur met een gerechtelijke uitspraak waarin een beperking van de informatieplicht is opgenomen. De veiligheid van het kind speelt een rol bij de afweging of de school informatie verstrekt.
Meer informatie over informatievoorziening aan ouders op de website van de Stichting Onderwijsgeschillen.
