AVS

Elke medewerker maakt zelf de afweging of hij/zij staakt of niet. Je hebt het recht om te staken, maar je hebt ook het recht om te werken… Beide rechten heb je als directeur te respecteren.

AVS adviseert om zo gauw de bonden een staking uitroepen, te inventariseren hoe de vlag er bij jou op school bijhangt: gaat er massaal gestaakt worden of zullen het slechts enkele medewerkers zijn die het werk willen neerleggen?

Als bekend is wie gaat staken en wie wil werken, is het zaak om afspraken te maken met de werkwilligen. Gaan zij gewoon hun eigen werk doen? Kunnen ze iets betekenen voor de opvang van leerlingen van ouders die er niet in slagen zelf opvang te regelen? Enzovoort.

Je mag medewerkers wiens werkdag niet samenvalt met de stakingsdag, vragen om de klassen op te vangen van de stakende collega’s. Zij mogen – zonder enige consequentie – weigeren om dit te doen. Je mag geen uitzendkrachten of payrollmedewerkers inzetten om klassen op te vangen.

Zodra je zicht hebt op hoe de stakingsdag op jouw school verloopt, communiceer je dat met de ouders. Daarbij geldt: hoe eerder, hoe beter, zeker als je van ouders verwacht dat zij opvang regelen voor hun kind(eren). Zie ook het antwoord op de vraag over de opvang van leerlingen.

15 oktober 2025

Het hangt ervan af aan wie je het vraagt.

Ouders zijn verplicht hun kind deel te laten nemen aan alle voor hen bestemde onderwijsactiviteiten. (artikel 41 lid 1 WPO en artikel 46 lid 1 WEC). Op hun beurt hebben scholen daarmee de verplichting de leerlingen op te vangen, omdat de kinderen volgens het lesrooster, opgenomen in de schoolgids, op de stakingsdag ingeroosterd staan. Daar staat tegenover dat medewerkers het recht hebben om te staken (artikel 6, lid 4 Europees Sociaal Handvest). Stakingen brengen altijd ongemak met zich mee.

Het ministerie gaat ervan uit dat de school voor opvang zorgt. Juristen zijn verdeeld over de kwestie. AVS pleit ervoor om vooral het gezonde verstand te gebruiken en goed te communiceren met de ouders: zorg ervoor dat de ouders ruim op tijd geïnformeerd worden zodat zij de tijd hebben om opvang te regelen.

Als al je medewerkers staken (en dat recht heeft elke medewerker), dan kan de school de facto niet opengaan voor opvang. Er is sprake van overmacht en ouders zullen zelf iets moeten regelen. Kijk of de kinderopvangorganisatie(s) waar je mee samenwerkt, iets kan (kunnen) betekenen. Wie opdraait voor de kosten van de opvang, is onduidelijk, maar het zou vreemd zijn als de school de opvang moet betalen.

Ook als niet al je medewerkers staken, kun je de school sluiten, zeker als er maar enkele medewerkers werkwillig zijn. Je kunt eventueel besluiten om de niet-stakende medewerkers de opvang te laten verrichten. Het gaat dan om de kinderen voor wie de ouders écht geen opvang kunnen regelen. Let wel: je mag van ouders verwachten dat zij zich serieus inspannen om zelf opvang voor hun kinderen te regelen!

Heb je nogal wat medewerkers die niet staken? Dan kun je overwegen om deze leerkrachten gewoon les te laten geven. Zij kunnen dan gelijk ook de kinderen opvangen voor wie de ouders écht geen opvang kunnen regelen.

Je mag geen uitzendkrachten of payrollmedewerkers inzetten om klassen op te vangen. Je mag wel eigen medewerkers vragen om extra te werken (bijvoorbeeld iemand die parttime werkt en wiens werkdag niet valt op de stakingsdag). Eenieder moet een persoonlijke afweging maken of het wel wenselijk is dat je als collega het werk overneemt van een stakende collega. Het weigeren van dit “invalwerk” is geoorloofd en kan nooit leiden tot sancties.

Tot slot, het is van groot belang dat je de ouders goed meeneemt in het waarom van de staking, en hen tijdig informeert over of er al dan niet opvang wordt verzorgd, hoe dit dan gebeurt en wie hiervoor de contactpersoon is.

15 oktober 2025

Nee, er is dan sprake van een solidariteitsstaking.

Het stakingsrecht is een fundamenteel recht dat is vastgelegd in het Europees Sociaal Handvest. Stakingen worden doorgaans georganiseerd door vakbonden. Soms ontstaan er zogenaamde wilde stakingen: spontane stakingen die later al dan niet alsnog door een vakbond worden erkend. In het onderwijs zul je niet vaak een spontane staking meemaken…

Natuurlijk heb je ook als schoolleider het recht om te staken. Je hoeft geen lid te zijn van een vakbond om deel te nemen aan een staking, maar als lid van een vakbond heb je wel het voordeel dat je een beroep kunt doen op juridische bijstand, mocht dat nodig zijn. Vakbonden kunnen ook een stakingsvergoeding uitbetalen als de werkgever het salaris van de stakingsdag inhoudt. AVS is een vakbond maar heeft geen stakingskas en kan dus geen stakingsvergoeding uitbetalen.

Als je als schoolleider staakt, dan moet je belanghebbende zijn (voorbeeld: er wordt gestaakt voor betere werkomstandigheden en meer loon voor leidinggevenden in het basisonderwijs). Als je je uit solidariteit aansluit bij een staking bijvoorbeeld voor hoger loon voor de leraren, dan ben je geen rechtstreeks belanghebbende en is er sprake van een solidariteitsstaking. Als jouw stakingsactie “redelijkerwijs kan bijdragen aan een doeltreffende uitoefening van het recht op collectief onderhandelen”, dan is ze geoorloofd (uitspraak Hoge Raad).

De laatste jaren waren het meestal de lerarenbonden die opriepen tot staken. AVS riep in de praktijk op tot solidariteit met de leraren, maar niet tot staking door haar leden (schoolleiders). Mee staken mocht echter wel – uit solidariteit. Dat was dan een persoonlijke afweging van de schoolleider.

– Als je je als schoolleider solidair verklaart met een staking, maar maar je werkt wel, dan staak je de facto niet.
– Als je wel wilt werken maar dat door bepaalde omstandigheden niet kunt, dan staak je de facto niet.
–> In beide gevallen behoud je het recht op salaris.
– Als je je als schoolleider solidair verklaart met een staking en je staakt ook echt mee, dan kan je werkgever c.q. het bevoegd gezag voor die dag je salaris inhouden.

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 14 oktober 2025

Het advies luidt om als directeur principieel om te gaan met een staking van je medewerkers:
– eerbiedig het stakingsrecht,
– dwing stakende medewerkers niet om uren in te halen en
– vermijdt dat een staking gebroken wordt door bijvoorbeeld uitzendkrachten in te huren.

Na afloop van de staking kies je een praktische benadering met betrekking tot de onderwijstijd.

– Ga na of het wel klopt dat de onderwijstijd niet wordt gehaald. Als het goed is, heb je voldoende ruime marges ingebouwd!
– Blijkt onverhoopt dat je onvoldoende marge-uren hebt, dan kun je je medewerkers vragen of ze bereid zijn extra te werken tegen extra betaling.
– Je kunt ook extra personeel inhuren en hen zó inzetten dat de klassen waar een onderwijstijdtekort dreigt, extra uren onderwijs krijgen.
– Constateert de onderwijsinspectie dat de onderwijstijd in de knel is gekomen, raak dan niet meteen in paniek maar leg uit hoe dit is veroorzaakt (overmacht) en denk gezamenlijk na over oplossingen (zoals de twee die hiervoor zijn genoemd). In de praktijk gaat de inspectie hier overigens coulant mee om.

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 7 oktober 2025

Als je de ambitie hebt om als zelfstandig interim-schoolleider of als zelfstandig onderwijsadviseur aan de slag te gaan, dan ben je een ondernemer en heb je daarmee een bedrijf. We leggen hieronder uit waar je op moet letten.

Vereisten

Een eerste vereiste is dat je je inschrijft bij de Kamer van Koophandel. Heb je een klus gevonden? Voordat je aan je opdracht begint, check je bij de Belastingdienst of zij de voorgenomen arbeidsrelatie niet beoordelen als schijnzelfstandigheid.

Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties

Formeel is op 1 mei 2016 de Wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA) in werking getreden, maar er is de voorbije jaren amper gehandhaafd. Vanaf 2025 verandert dat en kijkt de Belastingdienst of er geen sprake is van schijnzelfstandigheid. Vindt de Belastingdienst dat je als schijnzelfstandige werkt en eigenlijk in loondienst hoort te zijn? Dan kan de Belastingdienst vanaf 2025 een naheffing opleggen. Je opdrachtgever kan eveneens met naheffingen geconfronteerd worden, en vanaf 2026 worden er ook boetes uitgedeeld als blijkt dat de wet is overtreden.

Ga je dus als zelfstandig ondernemend interim-schoolleider een contract aan met een opdrachtgever, kijk dan samen naar jullie arbeidsverhouding. Aan het werken als zelfstandige is een aantal voorwaarden verbonden. Als je daar niet aan voldoet, bestaat de kans dat de belastingdienst concludeert dat er sprake is van schijnzelfstandigheid!

Op de website van de Raad voor Interim Management vind je actuele informatie over de Wet DBA (en andere onderwerpen met betrekking tot interim management).

Webmodule beoordeling arbeidsrelatie

De regels over inhuur van zzp’ers zijn voor veel opdrachtgevers onduidelijk. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft daarom een webmodule laten maken die kan helpen het karakter van de arbeidsrelatie te bepalen. De webmodule beoordeling arbeidsrelatie is een online vragenlijst die een indicatie geeft of een opdracht buiten dienstbetrekking kan worden uitgevoerd, of niet.

Ook op de website van de Belastingdienst vind je meer informatie.

Modelovereenkomsten

De Belastingdienst publiceert op zijn website modelovereenkomsten die je kunt gebruiken om buiten de loonbelasting te blijven. Het is niet verplicht om een modelovereenkomst te gebruiken. Een zelf opgestelde overeenkomst kun je eventueel eerst aan de Belastingdienst voorleggen.

AVS en interim schoolleiders

AVS gunt in de eerste plaats ieder schoolteam een eigen schoolleider, maar in sommige gevallen (zeker nu er sprake is van een ernstig schoolleiderstekort) kan een interim-schoolleider een noodzakelijke, tijdelijke oplossing zijn. Als interim-schoolleider kun je op verschillende manieren aan opdrachten komen. AVS kan jou en je mogelijke opdrachtgever daarbij helpen. AVS heeft namelijk voor dit doel een platform ingericht en via deze link kun je (contact)informatie vinden en jezelf aanmelden. Via de ‘interim-vindplaats’ brengt AVS vraag en aanbod van interimmers bij elkaar!

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 3 oktober 2025

Deze regels zijn opgenomen in de Regeling melding en bezoldiging in geval van staking en werkonderbreking van 7 december 1998 (kenmerk: CFI/FBT-98/21475N) In contact met OCW of deze regeling nog van kracht is, is aangegeven dat de verantwoordelijkheid thans niet langer via formulieren (genoemd in de regeling) verloopt, maar via de lumpsum.  Het bevoegd gezag dient de verplichtingen en de meldingsplicht na te komen.

– De AVS houdt geen registratie bij. Dit staat los van de aanmelding.
– De AVS heeft geen stakingskas.

Het antwoord op deze vraag is gecheckt op 15 oktober 2025