Onderwijs

ICT is niet meer weg te denken uit het onderwijs – dat geldt voor alle sectoren. Sectorbreed nemen de privacy- en beveiligingsrisico’s toe. Steeds vaker gaat het (bijna) mis, waardoor gegevens van leerlingen, medewerkers en ouders op straat komen te liggen of lessen niet kunnen doorgaan. Het schoolbestuur heeft de verantwoordelijkheid om samen met de schoolleiders en IBP’er(s) een digitaal veilige omgeving voor alle betrokkenen te realiseren. IPB staat voor Informatiebeveiliging en privacy.

Normenkader IPB

Er is een Normenkader IPB opgesteld dat bestaat uit 69 normen voor informatiebeveiliging en 25 normen voor privacy. Deze normen geven je inzicht in de maatregelen die nodig zijn voor een zo goed mogelijke bescherming tegen digitale dreigingen en privacyrisico’s. Elke norm bestaat uit een aantal vaste onderdelen:
– een beschrijving van de norm,
– duiding over waarom de norm nodig is,
– maatregelen per volwassenheidsniveau,
– voorbeelddocumenten en
– gerelateerde wetten en normen.

Er zijn vijf volwassenheidsniveaus: (1) ad hoc (2) herhaalbaar (3) bepaald (4) beheerst (5) continue verbeteren. Door bepaalde maatregelen te nemen, bereik je een bepaald volwassenheidsniveau per norm. Een hoger niveau betekent een betere bescherming van systemen en gegevens en een verminderd risico op datalekken, cyberaanvallen en privacyschendingen. Niveau 3 is het minimum waar je aan zou moeten voldoen.

Het Normenkader IBP is omvangrijk en het kan lastig zijn om te bepalen waar je moet beginnen. Het Groeipad helpt daarbij. Het is een wegwijzer door het Normenkader IBP, waarmee je stapsgewijs de digitale veiligheid op orde brengt.

Ondersteuning en vragen

Het ministerie van OCW, Kennisnet, SIVON, de PO-Raad en de VO-raad werken samen om scholen en besturen te ondersteunen bij het op orde brengen van die digitaal veilige schoolomgeving. Dat doen zij in het programma Digitaal Veilig Onderwijs. Voor alle informatie en voor ondersteuning kun je terecht bij Kennisnet support: 0800 321 22 33 of ibp@kennisnet.nl.

12 december 2025

Een school mag een activiteit voor een zeker aantal leerlingen organiseren, bijvoorbeeld voor een klas, of een grotere vooraf bepaalde groep leerlingen van de school, maar de leerlingen van wie de ouders niet betalen mogen daarvan niet worden uitgesloten.

Een buitenlandreis die plaatsvindt in een vakantie, valt onder de zogenaamde “extra activiteiten of programma’s buiten het verplichte lesprogramma, georganiseerd door of namens de school”. Het maakt niet uit of deze activiteit binnen of buiten schooltijd plaatsvindt en wie de activiteit uitvoert. Ook activiteiten die worden uitgevoerd door andere organisaties, zoals de ouderorganisatie, vallen onder de vrijwillige ouderbijdrage.

Voor dergelijke activiteiten gelden de regels voor de vrijwillige ouderbijdrage. Leerlingen mogen niet worden uitgesloten van activiteiten die door of namens de school worden georganiseerd als hun ouders de vrijwillige ouderbijdrage niet betalen. Wordt er bijvoorbeeld door of namens de school een wintersportreis georganiseerd in de krokusvakantie, dan kunnen in principe alle leerlingen mee die tot de doelgroep behoren (bijvoorbeeld een klas of een jaargroep). Ook als de ouders niet betalen.

Een ander voorbeeld: namens de school wordt een wintersportreis georganiseerd. In verband met de grootte van de bus, kunnen vijftig leerlingen van de school mee. Wie er meegaat, mag door middel van loting worden bepaald. De groep deelnemende leerlingen mag echter niet worden bepaald door het al dan niet betalen van de vrijwillige ouderbijdrage door de ouders.

Meer informatie?
– Brochure Regels voor de vrijwillige ouderbijdrage (vanaf 1 september 2023).
– Veelgestelde vragen met betrekking tot de vrijwillige ouderbijdrage.

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 5 december 2025

Deelname aan een buitenlandse reis in het kader van het onderwijsaanbod, is verplicht. Het wordt natuurlijk wel ingewikkeld als ouders geen toestemming geven aan hun kind om onder begeleiding van school naar het buitenland te gaan. De school kan de leerling op dat moment niet verplichten om mee te gaan en dient een alternatief lesprogramma te voorzien waarin alsnog de lesstof wordt aangeboden die tijdens de schoolreis aan bod komt.

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 5 december 2025

Scholen mogen met hun leerlingen op schoolreis in het buitenland. Dat vraagt echter wel om wat extra voorbereiding!

Identiteitsbewijs

Ten eerste moet elk kind dat mee op reis gaat, beschikken over een geldig reisdocument. Lijsten of kopieën van documenten zijn niet (meer) geldig! Voor de meeste Europese bestemmingen voldoet een identiteitskaart. Voor sommige bestemmingen – ook binnen Europa – is een paspoort nodig. Denk bijvoorbeeld aan het Verenigd Koninkrijk, waar je sinds de Brexit niet meer binnen mag als je geen paspoort hebt (en geen ETA).

Toestemmingsformulier

Je moet ook toestemming hebben om met een leerling de grens over te gaan. Informatie hierover vind je op de website van de Rijksoverheid en op de website van het Centrum IKO. Schrik niet, deze laatste is de officiële website over internationale kinderontvoering! Op beide websites kun je het toestemmingsformulier downloaden.

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 5 december 2025

Tijdens de corona pandemie kregen veel leraren te maken met nepnieuws en desinformatie. De Rijksoverheid stelde naar aanleiding hiervan een handreiking beschikbaar. De publicatie reikt handvatten aan om desinformatie en nepnieuws te herkennen en erover in gesprek te gaan.

De handreiking is gemaakt naar aanleiding van ervaringen met vaccinatie, maar de lessen en tips kunnen voor meer onderwerpen gebruikt worden. De handreiking is dus nog steeds goed bruikbaar! Je kunt de handreiking downloaden van de website van de Rijksoverheid.

Het antwoord op deze vraag is geactualiseerd op 14 juli 2025