Het beroep van schoolleider is volop in ontwikkeling. Het vak wordt complexer en veeleisender.
AVS zet zich al 30 jaar in om de positie van schoolleiders te verstevigen. We ondersteunen, bekrachtigen, inspireren, verbinden en vertegenwoordigen. We tonen ons met krachtige standpunten in het werkveld en richting de politiek, zodat het werk van de schoolleider meer waardering, erkenning en ondersteuning krijgt.
In dit jaarverslag leggen we rekenschap af van onze activiteiten en prestaties gedurende het schooljaar 2023/2024. Centraal bij alles wat we deden – en doen – staat onze missie om van essentiële waarde te zijn voor alle schoolleiders in Nederland en daarmee hun impact te vergroten.
Speerpunten Advies voor jou Groei in je vak Denk en doe mee Media
Beleidstafels
Het belangrijkste resultaat van het afgelopen verslagjaar is dat steeds meer partijen AVS als belangrijke schoolleidersorganisatie zien en we steeds vaker bij relevante beleidstafels uitgenodigd worden om mee te praten. Met onze betrokkenheid wordt de schoolleider meer en sterker vertegenwoordigd, wat zich bijvoorbeeld vertaalt in het feit dat de schoolleider meer en meer expliciet in stukken wordt genoemd.
→ Bekijk de Voorbeelden
- Voor het stakeholderoverleg met de inspectie over het vernieuwde toezicht zijn we reeds aan het begin van het proces uitgenodigd om mee te praten.
- Bij de totstandkoming van het herstelplan zijn we één van de partijen die de lead nemen om actielijn 3 (sociale veiligheid) mee te trekken.
- De oproep tot het Deltaplan Lerarentekort.
- Bij de herijking sturing zijn we een belangrijke partij die de rol van de schoolleider in de governance op de agenda zet.
- De AVS Commissie Onderwijskwaliteit ging in gesprek met ambtenaren van het team Passend onderwijs van het ministerie. AVS zit ook in de klankbordgroep van een onderzoek van het ministerie van OCW, waarin gekeken wordt naar het probleem van het lange wachten op antwoorden op ondersteuningsvragen.
- Het gesprek over de vorming van een beroepsgroep schoolleiders is een concrete volgende stap hiervan.
Zij-instroom
Een ander belangrijk resultaat is de ontwikkeling van een opleiding voor de zij-instroom waarmee we een positieve impuls geven aan het terugdringen van het tekort aan schoolleiders. Dit jaar startte de eerste groep.
Interimmers
Een ander belangrijk resultaat is de door AVS ontwikkelde propositie voor interimmers, (ook) gericht op het terugbrengen van het tekort aan schoolleiders. AVS is een vindplaats voor interimmers gestart, waar interimmers na een validatie door een deskundige zich kosteloos kunnen presenteren en waar interim schoolleiders zonder kosten kunnen worden gevonden.
Vacatures via AVS-kanalen
Ook in schooljaar 2023/2024 werd goed gebruik gemaakt van de door AVS geboden mogelijkheid om vacatures voor schoolleiders te publiceren op de website en in de nieuwsbrief van AVS. Maar liefst 56 keer hielpen we besturen en scholen op deze manier om een geschikte kandidaat te vinden.
CAO PO 2023-2024
Ook de CAO PO 2023-2024 is een noemenswaardig resultaat. De belangrijkste pluspunten hierin waren:
- Een salarisverhoging van 10 procent
- Een eenmalige uitkering in november 2023
- Speciale aandacht voor gerichte begeleiding van startende schoolleiders
Overig
AVS mengt zich in meerdere politieke discussies en ondersteunt daarmee schoolleiders op diverse aspecten, zoals:
Wetsvoorstel shrm, mobieltjes in de klas en afspraken over mobieltjes, doorstroomtoets, BTW-verhoging op leermiddelen, actualisatie kerndoelen (met SLO), basisvaardigheden, bezuinigingen op onderwijs, structurele oplossingen, de rol van de schoolleider (en het schoolleiderstekort).
Dieptepunt
Helaas hebben we in het verslagjaar afscheid moeten nemen van onze zeer gewaardeerde collega Parbha Moekoet, die op 29 maart 2024 is overleden. Parbha was niet zomaar een collega; zij was een liefdevolle steun en toeverlaat en een echte verbinder binnen het AVS-team. In de jaren dat Parbha bij ons werkte heeft zij kleur gegeven aan onze werkomgeving. Zij was een bron van positiviteit die ons allen inspireerde. Met haar optimistische kijk op het leven, haar aanstekelijke lach en warme persoonlijkheid heeft zij een onuitwisbare stempel gedrukt op onze vereniging en zit ze voor altijd in ons hart.
Het team Belangenbehartiging bestaat uit adviseurs die onze leden ondersteunen in hun dagelijkse werk als schoolleider. Deze ondersteuning behelst de Helpdesk, de juridische afdeling, de CAO- onderhandelaars, de DGO-onderhandelaars en de beleidsadviseurs. In zijn werkwijze is het team meer naar buiten gericht door actief te participeren aan beleidstafels, in werkbijeenkomsten en bij conferenties, zichtbaar te zijn op sociale media en in onze nieuwsbrief. Hiernaast zijn we ons meer gaan richten op de uitbreiding van onze professionaliseringsactiviteiten en de schakelfunctie van beleid naar onderwijs. Zo wil AVS meer aandacht vestigen op de cruciale positie van de schoolleider om maatschappelijke ontwikkelingen naar de kwaliteit van het onderwijs te vertalen.
Helpdesk en juristen
De helpdeskmedewerkers en de juristen werken veelal vraaggestuurd vanuit onze leden. In het verslagjaar was de helpdesk vijf dagen per week geopend en verwerkte ze maar liefst 2.533 vragen, waarvan 69 leidden tot een juridisch dossier.
De juristen stonden veel schoolleiders bij in juridische vraagstukken. Van de ruim 130 dossiers die zij onder handen hebben leidden 60 dossiers tot een afronding.
De belangrijkste onderwerpen van de dossiers: het beoordelen van, en onderhandelen over vaststellingsovereenkomsten, het adviseren over functiewaardering en functiebeschrijving en het adviseren over, en begeleiden van schoolleiders bij langdurige arbeidsongeschiktheid en conflicten met de werkgever.
Beleidsadviseurs
De twee beleidsadviseurs van AVS waren dit jaar vooral bezig met thema’s vanuit het werkplan ‘Samen voor het beste onderwijs’, een werkagenda die in 2022 met de sociale partners en de minister is opgesteld. De belangrijkste thema’s waar de beleidsadviseurs zich op hebben gericht waren het inrichten van een vindplaats voor interim-managers, het uitbreiden van de dienstverlening aan zij-instromende schoolleiders met de oprichting van een leergang en het vormgeven van de onderwijsregio’s, de totstandkoming van het Deltaplan en de inbreng van AVS bij het debat over Sturing in het Onderwijs. Verder waren zij actief betrokken bij ontwikkelingen rondom de vormgeving van passend en inclusief onderwijs, het aanpassen van de onderwijstijd, het deltaplan onderwijskwaliteit, curriculumontwikkeling met de actualisatie van de kerndoelen, uitwerkingen om te komen tot betere kansengelijkheid en flexibilisering van de lerarenopleidingen en het participeren in de nationale aanpak professionalisering leraren. Ook werkten ze aan het verbeteren van het samenspel tussen bestuur en schoolleider, het uitwerken van het managementstatuut en de nieuwe samenwerking met Schoolleiders VO. In het kader van public affairs voerden de beleidsmedewerkers kennismakingsgesprekken met nieuwe kamerleden.
De belangrijke partners waar AVS bij deze onderwerpen mee samenwerkt zijn onder andere de PO-Raad, het Schoolleidersregister PO, het ministerie van OCW, SchoolleidersVO, Stichting Leerplan Ontwikkeling (SLO), Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO), het Arbeidsmarktplatform PO, de Realisatie Eenheid, de vakbonden AOb, CNV, FVOV en de VO-raad.
CAO en DGO
De CAO-onderhandelaars stelden de inzet voor de CAO 2023-2024 in overleg met de achterban vast. In het kort was deze gericht op het verbeteren van de positie en de waardering van de schoolleider door:
- aanpassing van het functiewaarderingssysteem volgens het Leeuwendaal onderzoek,
- het schrappen van de schalen A10 en D11 en het structureel vormgeven van de arbeidsmarkttoelage,
- versterking van het managementstatuut,
- de verhoging en jaarlijkse indexatie van het professionaliseringsbudget voor schoolleiders en
- het instellen van thuiswerkbeleid voor schoolleiders met een percentuele werktijdfactor voor thuiswerken.
De vertegenwoordigers van AVS hebben ook dit schooljaar DGO’s/CAO-onderhandelingen moeten voeren. Er wordt DGO gevoerd als in bijzondere omstandigheden en/of door zwaarwegende redenen geen uitvoering kan worden gegeven aan een of meer bepalingen van de CAO PO, bij krimp van het aantal leerlingen of bij samenvoeging (fusie) van scholen c.q. schoolbesturen. Bij het sluiten van scholen of bij een reorganisatie op bestuurs- of schoolniveau en wanneer er rechtspositionele gevolgen zijn voor het personeel (zie CAO PO artikel 13.2) onderhanden de vakbonden over een sociaal plan dat als ondernemings-cao aangemeld kan worden bij SZW (CAO PO artikel 1.5). Het afgelopen jaar zagen we vooral een toename in het aantal scholen- en besturenfusies binnen het primair onderwijs, maar ook tussen primair en voortgezet onderwijs. Ook zijn twee scholen gesloten als gevolg van eigen beleid.
AVS voerde de onderhandelingen fysiek en digitaal. Wanneer partijen een onderhandelaarsakkoord sluiten, vindt er altijd een personeelsbijeenkomst of ledenraadpleging plaats, zodat AVS ook haar leden kan ontmoeten en raadplegen. De CAO-/ DGO-onderhandelaars die namens AVS, als een van de vijf betrokken vakbonden, DGO voeren, hebben het meest gesproken over bestuurlijke fusies en overname van scholen. De AVS-vertegenwoordigers zijn bij de besprekingen aanwezig om het belang voor het personeel in het algemeen en de belangen van de schoolleiders in het bijzonder te behartigen. Ons DGO-team is dit jaar betrokken geweest bij circa 100 decentraal georganiseerde overlegzaken.
Belangrijke publicaties
AVS heeft haar bijdrage geleverd aan de volgende publicaties:
CAO PO 2023-2024
De waarde van een papieren versie van de cao bleek; de door AVS ontwikkelde uitgave vond gretig aftrek.
Meer informatie
De integrale tekst van de CAO 2023-2024 voor het primair onderwijs is te downloaden
Het boek is te koop in onze webwinkel
Staat van de schoolleider 2024
Met de Staat van de Schoolleider vragen AVS en Schoolleiders VO meer aandacht, erkenning en waardering voor de cruciale rol van de schoolleider in het funderend onderwijs.
Meer informatie
In de praktijkverhalen van schoolleiders uit primair en voortgezet onderwijs staan vier thema’s centraal:
- Schoolleiderstekort
- Startersbegeleiding
- Professionalisering
- Samenspel schoolleiding en bestuur
Bekijk het magazine hier
De schoolleider in verandering
Hoe raak je als schoolleider goed voorbereid op de toekomst? Tijdens een co-creatiedag van het project Toekomstagenda Schoolleiders 2020-2024 hebben schoolleiders hier samen met onderzoekers een aantal tools voor uitgewerkt die in dit magazine gepubliceerd zijn.
Meer informatie
Denk bijvoorbeeld aan een gezamenlijke visie ontwikkelen, een onderzoekscultuur bevorderen, gespreid leiderschap bevorderen en een leercultuur stimuleren. Bekijk of bestel deze publicatie die bij het AVS-Congres in maart 2024 is uitgereikt.
Deze sluit aan bij de uitgave ‘De schoolleider in verandering, theorie en praktijk’ (ook te koop in de webwinkel).
AVS staat voor sterke schoolleiders. Dat doen we onder meer door ervoor te zorgen dat ze (nog) beter gepositioneerd zijn en met voldoende zelfvertrouwen en overtuiging hun werk kunnen doen. Met een speciaal op schoolleiders gericht opleidingsaanbod levert de AVS Academie hier een bijdrage aan. Met haar specifiek op de schoolleider gerichte kwalitatief hoogstaande aanbod én haar verbinding met AVS neemt de AVS Academie een unieke positie in in het opleidingsgebied. De gemiddelde waardering van het Academie-aanbod is een 8, en daarmee blijkt de Academie duidelijk te voorzien in een behoefte van kennis opdoen met, en verbinding aangaan met collega-schoolleiders.
Naast het aanbod van de Academie organiseert AVS netwerkbijeenkomsten en masterclasses. Dit zijn inspirerende en informatieve bijeenkomsten die inspelen op de actualiteit en waar deelnemers met en van elkaar leren en kennis en ervaringen delen. En last but not least: bij de buitenlandse reizen die AVS organiseert ontdekken schoolleiders over de grenzen van hun eigen school en organisatie nieuwe inzichten en perspectieven die ze kunnen gebruiken in hun dagelijkse schoolpraktijk.
Academie
De AVS Academie biedt schoolleiders een divers professionaliseringsaanbod waarmee schoolleiders zich in actuele, belangrijke thema’s kunnen bekwamen.
“Steeds weer een waardevol en zinvol professionaliseringsaanbod ontwikkelen – dát is ons bestaansrecht. Veel schoolleiders weten ons telkens opnieuw te vinden en volgen meerdere leergangen bij de AVS Academie. Er is een trouwe doelgroep die onze kwaliteit erkent en herkent. Bij de Academie weet je dat je een gedegen opleiding krijgt en opgeleid wordt door netwerkpartners die vanuit hun persoonlijke ervaring en specifieke kennis over het onderwerp en het werkveld een belangrijke meerwaarde bieden aan onze leergangen”, aldus Alien Cnossen, directeur van de AVS Academie.
Belangrijke wapenfeiten
✓ Alle leergangen van AVS zijn erkend door het Schoolleidersregister PO
✓ AVS heeft van alle aanbieders van opleidingen en leergangen het breedste aanbod dat specifiek op schoolleiders en hun dagelijkse praktijk is gericht
✓ AVS heeft de meeste leergangen met 100 herregistratiepunten voor schoolleiders
Reizen
AVS reizen: een mooie manier om geïnspireerd te worden, te leren en te verbinden – en het levert ook nog punten op!
Je horizon verbreden, inspiratie opdoen over de grens en ideeën uitwisselen met schoolleiders in binnen- en buitenland: een studie- en netwerkreis naar het buitenland met AVS is een unieke, avontuurlijke ervaring. AVS biedt reizen met open inschrijving, maar ook incompany-reizen voor het hele bestuur en alle daaronder vallende schoolleiders. In het verslagjaar verzorgde AVS vier open inschrijving-reizen (naar IJsland, New York & Boston, de Noordse Driehoek en Londen) en één incompany studiereis. Én, niet onbelangrijk: AVS’ reizen zijn nu ook geaccrediteerd door het Schoolleidersregister PO. Een reis levert 60 punten op voor de herregistratie.
Belangrijke wapenfeiten
✓ De reizen* van AVS zijn erkend door het Schoolleidersregister PO met 60 herregistratiepunten
✓ Programma is specifiek afgestemd op onderwijsprofessionals
✓ Al ruim 25 jaar ervaring
* m.u.v. de studiereis Nederland
Netwerk
Met onze masterclasses brengen we schoolleiders met elkaar in verbinding en bieden we kennis en inspiratie. In het verslagjaar volgden schoolleiders diverse masterclasses bij AVS, zoals ‘De eerste 100 dagen van je leiderschap’, ‘Lastige ouders bestaan niet’ (met expert ouderenbetrokkenheid Peter de Vries), ‘Kansengelijkheid’, ‘Werkdrukvermindering’ en de netwerkbijeenkomst ‘Duurzame inzetbaarheid en strategische personeelsplanning’ (samen met het VfPf).
Belangrijke wapenfeiten
✓ Relevante thema’s die aansluiten bij de dagelijkse uitdagingen
✓ Kennis delen en opdoen met collega’s in een informele sfeer
✓ Kleinschalig, laagdrempelig en inspirerend
AVS Schoolleiderscongres
'n Spetterend AVS-Congres
Op 15 maart 2024 vond het jaarlijkse AVS Schoolleiderscongres plaats. Bijna 600 schoolleiders en andere belangstellenden toogden naar het NBC in Nieuwegein. Op het programma stonden naast de jaarrede van AVS-voorzitter Karin Straus het verhaal en de breakdance-act van ‘Redo’ (Redouan Ait Chitt), een keuze uit maar liefst 28 (plenaire) sessies en zes kennistafels, en als afsluitende spreker socioloog en universitair docent Milio van de Kamp. En natuurlijk was er de rijkgevulde informatiemarkt en de AVS-stand waar de congresdeelnemers vragen konden stellen en met ons in gesprek gingen. Het AVS-Congres werd (wederom) zeer goed gewaardeerd.
Arena van het onderwijs
Karin Straus haalde haar bokshandschoenen uit de kast om het congres, dit jaar getiteld ‘De arena van het onderwijs’, te openen. “Vandaag nemen we je mee in de arena van het onderwijs. Niet om te strijden tegen elkaar, maar om met elkaar nog beter in staat te zijn om goed onderwijs voor alle kinderen te kunnen organiseren. Om het verschil te maken. Om de uitdagingen van deze tijd stuk te slaan.”
Ledenraad
De Ledenraad, ook wel de ‘Raad van Toezicht’ genoemd, is het hart van AVS. Ze adviseert – gevraagd en ongevraagd – het bestuur van AVS.
De Ledenraad discussieert over actuele onderwerpen als de cao, ledenwerving, de positie en het belang van de schoolleider (met OCW en Inspectie), de interne bedrijfsvoering van AVS, het aanbod AVS Academie, netwerk en reizen.
In de Ledenraad zitten schooldirecteuren met visie en een positief kritische blik en een passie voor het vak. De Ledenraad komt zo’n vier keer per jaar bijeen, onder meer in een tweedaagse waarbij met het bestuur en management van AVS besproken wordt wat er leeft onder schoolleiders in het land en hoe AVS daarop kan inspringen en handelen.
De Ledenraad, bestaande ut zo’n twintig enthousiaste schoolleiders, wisselt regelmatig van samenstelling. De leden worden voor een termijn van vier jaar gekozen door de AVS-leden en zijn één keer herkiesbaar. In november 2023 heeft AVS verkiezingen uitgeschreven, omdat er meer kandidaten dan plekken beschikbaar waren. In het schooljaar 2023-2024 werd Bea Vos voorzitter en Boudewijn van Stuijvenberg vice-voorzitter.
Een van de onderwerpen waar de Ledenraad zich over uitspreekt is (uiteraard) de cao. Ledenraadsleden geven signalen mee voor de volgende onderhandelingen naar aanleiding van de (impact van de) huidige cao. En voor de start van de onderhandelingen geeft de Ledenraad aan of zij de inzet goedkeurt, een belangrijke voorwaarde voor de cao-onderhandelaar van AVS.
Een gesprek met OCW en de Inspectie van het Onderwijs staat traditiegetrouw tijdens de tweedaagse op het programma. De discussies waren scherp op de inhoud, maar altijd met respect voor elkaars werk. Het was ook de gelegenheid om input mee te geven over de positie en het belang van de schoolleider.
Andere onderwerpen waar de Ledenraad over heeft gesproken en/of instemming over heeft verleend zijn: de begroting, de jaarrekening en de accountantscontrole, de interne bedrijfsvoering van AVS en overige ontwikkelingen binnen AVS. Ook keurt de Ledenraad het jaarverslag van AVS goed.
Commissies
De commissies vormen een klankbord voor AVS. De AVS-leden die deelnemen aan de commissies zorgen ervoor dat AVS haar activiteiten optimaal afstemt op de behoeften en wensen van schoolleiders. Door de waardevolle feedback van deze commissies scherpt AVS haar standpunten aan. Dit draagt AVS uit in overlegorganen, richting de politiek en de media. De commissies geven handen en voeten aan ons motto: sterke schooldirecteuren zorgen voor sterke scholen waar kinderen goed voorbereid zijn op de toekomst.
Commissie Onderwijs
De commissie Onderwijs van AVS bestaat uit actieve en betrokken leden die meedenken over het onderwijs van nu en voor de toekomst, om zo het verschil te kunnen maken voor schoolleiders (en daarmee de leerlingen en de leraren). Zij zoekt naar oplossingen bij actuele vraagstukken en verkent wat AVS hierin voor directeuren kan betekenen, zodat je als schoolleider beter uitgerust bent om met de uitdagingen van deze tijd om te gaan.
De commissie gaat tijdens haar vergaderingen in gesprek met vertegenwoordigers van verschillende organisaties in het primair onderwijs die ondersteunend of toezichthoudend zijn. Het zijn boeiende en inzicht verruimende gesprekken die ons als schoolleiders telkens weer verrijken. Vanuit AVS ondersteunt beleidsadviseur Lambert van der Ven deze commissie.
In dit verslagjaar zijn vijf inhoudelijke fysieke en/of digitale bijeenkomsten georganiseerd. Op het gebied van onderwijsontwikkelingen laten schoolleiders hun stem horen door directe advisering aan het bestuur van AVS. Diverse korte verslagen zijn in KADER of in de AVS Nieuwsbrief geplaatst.
Bekijk de besproken onderwerpen
- Actuele stand van zaken rondom de ontwikkeling en opstelling van het Integraal Huisvestingsplan HP (IHP) binnen het primair onderwijs. Kernvraag: in hoeverre is op dit dossier betrokkenheid van schoolleiders binnen hun bestuur? Dit raakt aan de autonomie van de schoolleider.
- Onderwijs anders organiseren. Welke mogelijkheden zijn er voor nu en welke voor de toekomst?
- Toezicht door de Inspectie van het Onderwijs. Hoe gaat de inspectie om met de resultaten van de doorstroomtoets? Welke veranderingen komen er in het stimulerend toezicht? Welke rol kan AVS hierbij vervullen?
- Strategische koers van AVS: de commissie geeft feedback en feed forward aan AVS.
- Het normenkader basisondersteuning primair onderwijs. Hoe zorg je voor meer passender onderwijs zodat er geen verschillen zijn tussen de samenwerkingsverbanden?
- De beleidsnotitie inclusief onderwijs en een bezoek aan sbo het Tangram in Purmerend, een school van een van een commissielid. Elk jaar vindt een overleg op een school van een lid uit de commissie plaats en gaan de leden met elkaar daarover in gesprek.
- Stand van zaken inrichting onderwijsregio’s. Welke kansen en mogelijkheden biedt dit of gaat het hier meer over nut en noodzaak?
- Kerndoelen burgerschap en digitale geletterdheid. Welke rol heeft de schoolleider hierin en wat gaan deze kerndoelen betekenen in de dagelijkse praktijk en voor het dagelijkse handelen van de leerlingen en leraren?
- Hebben schoolleiders zicht op hoe zaken binnen het samenwerkingsverband geregeld zijn? Welke ontwikkeling zien wij als commissie? Hebben wij als schoolleiders voldoende zicht op de begroting van het SWV en de onderliggende verwijzingspercentages naar het speciaal (basis)onderwijs en de deelnamepercentages aan het speciaal (basis)onderwijs??
- Hoe ga je van passend naar inclusiever onderwijs? De commissie Onderwijs is hierover in gesprek geweest met het steunpunt Passend Onderwijs.
- Herijking van het funderend onderwijs. Wat is een passende sturing die het funderend onderwijs sterker maakt? Wat mag dit dan kosten? Hebben wij als schoolleiders hier voldoende zicht en invloed op?
Commissie arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid
Over de voortgang en de ontwikkelingen op het gebied van de cao heeft de commissie Arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid van AVS meerdere keren digitaal overlegd. De commissie staat daarmee in nauw overleg met de cao-onderhandelaar Frank Koelen.
Bekijk de thema’s die aan de orde zijn gekomen
- CAO PO 2023-2024
- Inzet AVS voor CAO PO 2024-2025
Belangrijke onderwerpen in de inzet:
- Aanpassing functiebeschrijvingen FUWA
- Schrappen van functie A10 en D11
- Directietoelage naar schoolgrootte
- Vastleggen afspraken managementstatuut in CAO
- Verhogen professionaliseringsbudget schoolleiders
- Thuiswerkbeleid voor schoolleiders
- Inspanningsverplichting DGO
- Aanpassing beloningsbeleid
- In oktober 2024, net buiten het verslagjaar, is er een mooi onderhandelaarsakkoord getekend waarin deze inzet tot uiting komt.
Commissie Duurzaam vitaal
De Commissie Duurzaam Vitaal van AVS komt op voor de belangen van (toekomstige) postactieve leden. Met hun betrokkenheid bij deze commissie blijven de leden verbonden aan het onderwijswerkveld en delen ze hun expertise in een sterk netwerk.
In het verslagjaar heeft de commissie negen leden. Voorzitter is Wijbe Douma, secretaris is Dick Tolsma. De commissieleden hebben zonder uitzondering langdurige ervaring met leidinggeven in het onderwijs en met managementrollen.
AVS-beleidsadviseur Lianne ter Steeg en AVS-voorzitter Karin Straus zijn vaste deelnemers aan het overleg met deze commissie.
Nieuwe en vertrokken leden
De commissie mocht in schooljaar 2023/2024 twee nieuwe leden verwelkomen: Jos de Bruijn en Ruud Blaas.
Cor Zijlmans en Frans de Baaij namen afscheid van de commissie. De commissie heeft haar waardering uitgesproken voor hun geweldige inzet.
Wat deed de Commissie Duurzaam Vitaal?
In het cursusjaar 2023-2024 is de commissie vijf keer bij elkaar gekomen om de volgende onderwerpen te bespreken en acties uit te zetten:
- Evaluatie Jaarplan 2023-2024 en voorbereiding jaarplan 2024-2025
- AVS-Congres maart 2024 en evaluatie daarvan (eind maart 2024)
- Onderwijsverlatersdag mei 2024
- Netwerkbijeenkomsten Duurzaam Vitaal in samenwerking met VF/PF (november 2023 en april 2024)
- Ondersteuningsgesprekken op verzoek helpdesk
- Jaarverslag 2023-2024
- Voortgang commissie-activiteiten 2024-2025
- (Her)benoeming commissieleden
Onderwerpen die aan bod kwamen
- Samen met VfPf heeft de commissie regionale bijeenkomsten georganiseerd. Naast ‘ontmoeten’ stonden de onderwerpen ‘vitaliteit en gezondheid’ en ‘generatiemanagement’ op de agenda. Er was veel belangstelling voor de themabijeenkomst Regie op Vitaliteit in april 2024 in Utrecht. De samenwerking tussen AVS en het VfPf bij de regionale bijeenkomsten zet de commissie voort.
- Het maken van een planning van alle activiteiten van de commissie in één overzicht en dit communiceren richting de doelgroep 55-plus.
- Helpdesk AVS: finetunen procedure bij ondersteuning van directeuren in klankbordgesprekken.
- Voorbereiding van de jaarlijkse Onderwijsverlatersdag ‘VAAR’wel op 16 mei 2024 met de Rosa van Delft naar Pampus. Deze is helaas voor het eerst niet doorgegaan vanwege te weinig aanmeldingen.
- Samen met de AVS heeft de commissie gewerkt aan een Persoonlijk Uitloop Plan.
- Pensioenen: de commissie volgt actuele ontwikkelingen en bespreekt deze in de vergaderingen. Zo is een toelichting gegeven op het aangenomen Nieuw Pensioen Contract (NPC), waarvan de invoering gepland is per januari 2027. AVS blijft zich de komende jaren inzetten voor de belangen van de huidige en toekomstige gepensioneerden en communiceert hierover met de commissie Duurzaam Vitaal. Dick Tolsma is onze vertegenwoordiger naar het Ambtenarencentrum in Den Haag.
- In samenwerking met AVS werkt de commissie Duurzaam Vitaal aan de digitalisering van commissiedocumenten.
- De commissie levert soms inhoudelijke suggesties aan voor het onderwijsvakblad KADER.
Peilingen - laat je stem horen
Peilingen vormen voor ons een belangrijke graadmeter van wat er leeft onder de schoolleiders: wat vinden zij van bepaalde belangrijke onderwijskwesties, zoals de formatie, cao of pensioen? Welke oplossingsrichtingen zien zij? Hoe meer leidinggevenden in het onderwijs deelnemen aan zo’n peiling, hoe meer impact AVS kan maken. Op die manier gebruikt AVS de stem van de schoolleider om invloed uit te oefenen op bijvoorbeeld het gewenste onderwijsbeleid en als munitie voor stakeholdersoverleggen.
AVS heeft dit verslagjaar zeven peilingen onder haar leden uitgezet.
Passend onderwijs
22 mei 2024
Ondanks dat veel schoolleiders het belang van inclusief onderwijs erkennen, missen zij op beleidsniveau de mogelijkheden om dit ideaal in de schoolpraktijk te verwezenlijken.
Lees verder
Zo’n 74 procent van de schoolleiders ziet het gebrek aan financiering als de grootste angel bij het realiseren van passend onderwijs. Het onderwijs hangt de laatste jaren vast aan allerlei losse subsidies, terwijl directeuren juist structurele gelden nodig hebben om met name ook inclusief onderwijs mogelijk te maken. Daarbij duren ondersteuningsvragen vaak te lang, waardoor kinderen en leraren in de knel komen in de praktijk.
Een andere belangrijke sta-in-de-weg om het onderwijs in Nederland echt inclusief te maken is volgens 72 procent van de schoolleiders de grootte van de klassen, veroorzaakt door de enorme personeelstekorten. Voor de leerkracht is het behoorlijk uitdagend om al die leerlingen met verschillende leerniveaus en zorgvragen goed te kunnen bedienen. Dat heeft ook gevolgen voor de werkdruk en het uitstromen van personeel.
Het gebrek aan genoeg én goed geschoolde medewerkers is de derde reden waarom volgens de directeuren (64 procent) inclusief onderwijs onvoldoende van de grond komt. Schoolleiders geven aan niet alleen extra leerkrachten en onderwijsassistenten erbij te willen, maar ook gedragsspecialisten. Daarnaast heeft het team meer tijd nodig om lessen goed te kunnen voorbereiden en is er in het schoolgebouw zelf meer fysieke ruimte nodig om extra ondersteuning te kunnen organiseren.
Formatie
30 november 2023
Bij de start van het schooljaar 2023-2024 had 64 procent van de schooldirecteuren de formatie op hun basisschool helemaal rond; 20 procent had de formatie bijna rond, 16 procent had de formatie niet rond.
Lees verder
Het is en blijft een helse klus voor schooldirecteuren om elke dag alle groepen van een leerkracht te voorzien. Maar er zijn lichtpuntjes. Schoolleiders pakken de tekorten steeds voortvarender aan, onder andere door het onderwijs anders te organiseren. Meer dan de helft van de scholen doet dit al of neemt het in overweging. Bij deze groep is de inzet van ander personeel - naast de leerkrachten - de meest bewandelde weg.
Van de andere manieren van organiseren is de vierdaagse schoolweek voor verreweg de meeste scholen nog een brug te ver. Slechts 2 procent omarmt dit ingrijpende alternatief.
AVS zet zich in om voortdurend het vraagstuk van het personeelstekort in het onderwijs bij politiek, beleidsmakers en besturen onder de aandacht te brengen. AVS-voorzitter Karin Straus: ‘Als we niet structureel en met een langetermijnvisie investeren in het onderwijs als aantrekkelijke sector om in te werken, zal de kwaliteit van het onderwijs niet verbeteren.’
Leermiddelen
12 juni 2024
Onderwijsprofessionals hebben onvoldoende grip op de kwaliteit van leermiddelen: er is té weinig keuzevrijheid en de kosten zijn té hoog.
Lees verder
“Uitgeverijen bieden werkboeken niet meer los aan, maar alleen als pakket. Dit zorgt voor een extreme stijging van de kosten.” Het is één van de kritiekpunten die naar voren komt uit een peiling die gehouden is onder ruim 2500 schoolleiders, leraren, schoolbestuurders en andere onderwijsprofessionals. Deze en andere uitkomsten maken deel uit van het manifest Meer grip op kwaliteit, waarmee het onderwijsveld – voor het eerst in lange tijd – gezamenlijk een vuist maakt vóór toegankelijke en kwalitatief goede leermiddelen.
Belangrijk punt uit het manifest dat aan de Tweede Kamer is aangeboden, is dat onderwijsprofessionals (of vertegenwoordigers van) zélf willen vaststellen aan welke kwaliteitscriteria leermiddelen moeten voldoen. Nieuwe boeken of digitale lesmaterialen mogen pas de markt op als die eisen allemaal afgevinkt kunnen worden.
Ruim 88 procent van de schoolleiders maakt zich (veel) zorgen over de verplichte afname van verschillende leermiddelen, die ze niet afzonderlijk kunnen inkopen. Daarnaast leveren de stijgende kosten van lesmaterialen 85 procent van de schoolleiders kopzorgen.
Belangrijk detail is dat deze peiling is uitgezet vóór de bekendmaking van de btw-verhoging op de leermiddelen. Dus ongetwijfeld zijn de zorgen over het betaalbaar houden van goed onderwijsmateriaal toegenomen.
Overige peilingen schooljaar 23-24
- ‘Maak voorschoolse gratis’ (13 maart 2024)
- AVS-leden: ja voor transitieplan ABP (10 juni 2024)
AVS: versterking van het schoolleiderschap in het onderwijs
AVS zet schoolleiders centraal
AVS streeft ernaar het schoolleiderschap aantrekkelijker te maken, om zo nieuwe talenten naar het vak te trekken en bestaande leiders te ondersteunen.
AVS ondersteunt jouw kracht als schoolleider
Schoolleiders spelen een cruciale rol in het verbeteren van de onderwijskwaliteit. AVS biedt een breed scala aan professionaliseringsactiviteiten om schoolleiders in elke fase van hun loopbaan te helpen groeien.
AVS versterkt de kracht van de schoolleider door informatie en inspiratie via website, KADER, haar wekelijkse nieuwsbrief en op haar sociale mediakanalen.
AVS bevordert de positie van schoolleiders
AVS zet zich in voor erkenning, waardering en ondersteuning van schoolleiders. We strijden voor een betere beloning en werkdrukverlichting. AVS biedt schoolleiders advies en ondersteuning.
KADER
De eerste gerestylde KADER, hét vakblad voor schoolleiders, belandde in september 2023 bij leden op de deurmat. De vintage cover met een vrouwelijke held die een schoolgebouw optilt werd zeer positief ontvangen.
KADER is uitgegroeid tot een door onze leden zeer gewaardeerd medium, waar ook adverteerders hun weg naar weten te vinden. Uit een peiling onder AVS-leden blijkt dat maar liefst 92 procent (!) van hen KADER leest.
Meest gelezen nieuws website AVS
Best gelezen items
Nieuws
- Onderhandelingen CAO PO weer hervat – 4-9-2023
- Landelijk tekort aan schoolleiders loopt op naar 1.300 FTE – 20-12-2023
- 82% akkoord met cao – 27-9-2023
- Zomervakantie mét cao-onderhandelingen – 19-7-2023
- Onderhandelingen cao constructief – 2-7-2024
- Bedragen arbeidsmarkttoelage 2024 bekend! – 12-1-2024
- Politieke moed nodig voor DELTAPLAN PO/VO – 5-12-2023
Best gelezen blog website AVS
-
![](data:image/svg+xml;utf8,<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" version="1.1" x="0px" y="0px" viewBox="0 0 800 420" xml:space="preserve" height="420px" width="800px"></svg>)
Niet gehoord… ongehoord!
Op mijn blog ‘Boze mails van ouders: we kunnen het tij keren’ heb ik veel reacties gekregen. Schoolleiders reageren enthousiast omdat ze nu een belangrijke handreiking in handen hebben om ongewenste en onbehoorlijke mails van ouders te kunnen stoppen. Diverse scholen laten weten de tekst te gebruiken om aan de voorkant met ouders te communiceren dat je gevoelige zaken mondeling bespreekt en niet mailt. Maar ik krijg ook reacties van óuders, en eerlijk gezegd schrok ik daarvan. Niet...
Blogs
- Respect voor de schoolleiders! – 13-12-2023 (Peter de Vries)
- Doe mij maar curlingouders! – 29-2-2024 (Peter de Vries)
- ‘Waarom ben jij eigenlijk directeur?’ – 20-9-2023 (Cordula Rooijendijk)
- Het ligt nooit aan de ouders – 25-4-2024 (Peter de Vries)
- Drie speelpleinen – met hekken ertussen – 4-10-2023 (Ferdinand ter Haar)
Artikelen
- Pittige school, beter betaald – 28-3-2024
- Hebbes! 6x het lerarentekort te lijf – 29-5-2024
- De kracht van collegiale mentoring – 5-10-2023
- Voel je niet langer ‘geleefd’ – 4-10-2023
- Paradoxen in leiderschap (Podcast) – 23-4-2024
Social media
AVS was (en is) actief op LinkedIn, Twitter (X), Facebook en Instagram. Vooral op LinkedIn groeit het aantal volgers in snel tempo, en ook de betrokkenheid van onze volgers bij onze content neemt meer en meer toe.
AVS op schoolbezoek
Onze voorzitter Karin Straus en de beleidsadviseurs zijn regelmatig zichtbaar op LinkedIn na schoolbezoeken waarbij ze het gesprek met schoolleiders aangaan. Door deze bezoeken brengen én halen we informatie: we halen in de praktijk op wat er leeft en brengen inspiratie vanuit ons werk. Daarnaast halen we inspiratie en good practices op om te delen met andere schoolleiders.
Tijdens de bezoeken geven we uitleg over het belang van AVS en moedigen we schoolleiders aan dit als ambassadeurs uit te dragen.
AVS in de pers
Ook dit jaar is AVS weer verschillende keren in de media geweest. We praten of schrijven er over onderwerpen die van belang zijn voor de positie of het werk van schoolleiders, zoals het schoolleiderstekort, het moeilijk opvullen van vacatures voor leerkrachten, de voor- en vroegschoolse educatie en de thuiszittersproblematiek.
Over het algemeen voert AVS voorzitter Karin Straus in de media het woord; soms vaardigt AVS ook een schoolleider of iemand van de Ledenraad af.
Een greep uit de media waarin AVS de revu passeerde:
Telegraaf (29-7-2023)
Karin Straus verschijnt in de tweeluik De Kwestie, in de Telegraaf (29-7-2023). De bijdrage gaat over personeelstekorten in het onderwijs. “De enorme personeelstekorten (9700 fte tekort aan leraren eind 2022) in het onderwijs zijn een toenemende zorg voor schooldirecteuren.
Volkskrant (19-12-2023)
AVS-lid Ciska van Aken in een artikel van de Volkskrant (19-12-2023) over het toenemende schoolleiderstekort:
Het Nederlands Dagblad (17-2-2024)
Het Nederlands Dagblad (17-2-2024) interviewde Ronald Kamerman, schoolleider in het sbo en lid van de AVS-ledenraad en Inge Beckers, hoofd Communicatie van AVS, over het driehoeksgesprek ouder-leerkracht-kind. Ook komen er (veelal) kritische ouders aan het woord.
EenVandaag (13-3-2024)
In maart 2024 hield AVS een peiling onder haar leden over de voor- en vroegschoolse educatie (vve). Een overgrote meerderheid – bijna 90 procent – vindt dat vve gratis moet zijn in heel Nederland. Dit was dan ook de reden voor de gemeente Den Haag om het roer om te gooien en de financiële drempel weg te halen. Nu hoeven ouders in die stad geen kinderopvangtoeslag bij de Belastingdienst aan te vragen als zijn hun kinderen aanmelden voor de voorschool.
Bekijk het nieuwsitem van EenVandaag op 13 maart 2024: ‘Gewoon verspilling van Talent‘, waarbij o.a. Karin Straus en AVS-lid Mariska Wubben werden geïnterviewd.
Eenvandaag 12-4-2024
Op 12 april was Karin Straus bij EenVandaag om te reageren op de door de kinderombudsman geuite zorgen over het toenemende aantal kinderen in Nederland dat niet naar school gaat.
“Jazeker trekken onze schoolleiders zich dat aan. Iedereen in de school wil het liefst alle kinderen zo goed mogelijk onderwijs geven. Het punt is dat het simpelweg ontbreekt aan capaciteit om dat te doen.”
Bekijk de uitzending van 12 april 2024 op EenVandaag
Zie ook: Kinderombudsman wil meer aandacht voor kinderen die niet naar school gaan | Binnenland | NU.nl
EenVandaag 17-4-2024
EenVandaag met AVS mee naar Estland
Volgens het internationale trendonderzoek PISA zijn pubers uit Estland de slimste van heel Europa. Hoe komt dat? Begin april 2024 reisden twintig schoolleiders én EenVandaag met een door AVS georganiseerde studiereis naar Estland, op zoek naar het geheim van het succesvolle Estse onderwijssysteem.
De sleutel bleek de autonomie van de leerkrachten en de school, waardoor niet de onderwijsmethode centraal staat, maar de leerling. Door de vrijheid te hebben in te spelen op behoeftes kan stof beter worden overgebracht en wordt lesgeven ook een stuk boeiender.
Lees meer: Estland als voorbeeld om Nederlands onderwijs uit slop te trekken: ‘Zelfstandigheid van leraar is hier cruciaal’ – EenVandaag
BSM (4-2024)
Prachtig artikel van BSM waarin AVS-voorzitter Karin Straus o.a. ingaat op de betekenis en de rol van AVS in het krachtenveld van de belangenbehartigers in het onderwijs.
Dit interview is gebaseerd op de audiotransscriptie van het gesprek dat voormalig hoofdredacteur van BSM Hans Verboon, die onverwacht in januari overleed, voerde met Karin Straus. Zijn familie heeft de audiotranscriptie beschikbaar gesteld.
