Broer en zus leiden heel verschillende scholen maar delen visie op onderwijs

Als hij spreekt, zie ik haar vaak knikken. En andersom. Wietse Visser en zijn zus Tineke leiden volstrekt verschillende scholen, maar ze zijn het eens over wat deze aan kinderen zouden moeten meegeven: goed onderwijs, intrinsieke motivatie, een brede ontwikkeling en vooral een stevige portie persoonsvorming. Een dubbelinterview met deze sociaal bewogen broer en zus.

Tineke Vissers Sterrenschool de Globetrotter, met een enorm diverse populatie, staat in een van de focuswijken van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. Wietse Visser is directeur van basisschool Gummarus, met een overwegend autochtone populatie, in Steenbergen (NB). Wietse en veel van ‘zijn’ ouders zaten zelf ook op deze school, die actief meedraait in de samenleving.

Broer en zus Visser komen niet echt uit een onderwijsgezin. Hun vader was wel leidinggevende in de sociale werkvoorziening, hun moeder Z-verpleegkundige en peuterleidster. Debbie, de zus van Wietse en Tineke, is verpleegkundige. “Dat wij alle drie met mensen werken heeft toch wel met ons gezin te maken”, denkt Wietse. “Je zag dat je ouders en grootouders er voor een ander waren. Daar werd niet over gesproken, dat was gewoon zo. Goed voorbeeld doet volgen, denk ik.”

Tineke ging naar de pabo, deed haar eindstage in Rotterdam en besloot daar te gaan werken. Wietse studeerde communicatie. “Toen ik in die branche geen werk kon vinden, gooide ik het op de economie. Nu denk ik: misschien zagen anderen eerder dan ik dat dit werk niet mijn hart had.” Hij stapte over naar de verkorte deeltijdpabo en ging het onderwijs in. Net als Tineke bleef hij zich scholen, onder andere via kweekvijvers van het eigen schoolbestuur. Broer en zus waren beiden eerst adjunct en werden daarna schoolleider.

Relschoppers

Tineke: “Ik zou niet weten wanneer wij het samen níet over onderwijs hebben. We inspireren elkaar. Wij vinden het beiden belangrijk dat kinderen zichzelf kunnen zijn, hun eigen keuzes kunnen maken. Dat ze intrinsiek gemotiveerd raken.

En zich breed kunnen ontwikkelen. Kinderen moeten leren lezen en rekenen, maar er zijn meer belangrijke ontwikkelingsgebieden, de persoonsvorming voorop.” Wietse: “Toen ik een paar weken geleden die relschoppers zag op de televisie (naar aanleiding van de avondklok, red.), dacht ik: daar zitten er bij met heel hoge scores op technisch lezen, maar ze hebben in hun persoonlijke ontwikkeling iets gemist.” Tineke: “Vooral jongens met gedragsproblemen krijgen te lage vo-adviezen. Vaak zie je dat zulk gedrag na een aantal jaren bijtrekt. Jongeren met een migratie-achtergrond gaan echter makkelijker de verkeerde kant op, omdat ze bijvoorbeeld op straat meer verkeerde impulsen tegenkomen. Maak kinderen stevig en veerkrachtig, zodat ze de juiste keuzes kunnen maken.”

Een breed aanbod is goed voor alle kinderen, vinden ze. Wietses school heeft talentenmiddagen waarop leerlingen kennis kunnen maken met allerlei disciplines en hun eigen talenten kunnen ontdekken. Tinekes Sterrenschool biedt als school binnen de Children’s Zone* op Rotterdam-Zuid tien uur extra leertijd per week. “In onze wijk gaan ouders niet vanzelfsprekend met kinderen op pad om activiteiten te ontplooien. Daarom is het heel mooi dat wij die extra uren kunnen aanbieden. En daarbij de ouders kunnen ondersteunen en meenemen.”

Gelijke kansen

Wietses eerste school, in Bergen op Zoom, was vergelijkbaar met Sterrenschool de Globetrotter van zus Tineke. “Dat veranderde mijn perspectief op de wereld. Ik ging zien dat als je iedereen gelijk behandelt, je juist grote ongelijkheid creëert. Dan doe je veel kinderen tekort. Je moet maatwerk leveren.” Tineke: “Ook binnen mijn school is dit nog een discussiepunt. Doordat wij alle leerlingen die tien uur extra aanbieden, vergroten we in wezen de kansenongelijkheid. Zelfs binnen dit aanbod zou je nog beter maatwerk kunnen leveren.” Zou het doen van een aanbod aan een selectieve groep niet ook stigmatiserend kunnen werken? Dat voorkom je bijna niet en zorgt soms voor een spanningsveld, zegt Tineke. “Hierbij is het verhaal belangrijk achter de keuzes die je maakt als school en hoe je dat overbrengt. In het kader van kansengelijkheid kies je voor een dubbele dosis rekenen of taal voor de kinderen die dat nodig hebben. Ik vind het bij die tien extra uren nu nog moeilijk om te zeggen: jij gaat rekenen en jij mag naar drama. Daar moeten we nog een betere modus voor vinden, zodat ook kinderen met een leerachterstand hun ervaringen kunnen verbreden en niet alleen maar extra rekenen en taal doen.”

Verschil maken

Welke onderwijsonderwerpen verdienen volgens hen nu alle aandacht? Wietse: “Laat het kind leidend zijn in plaats van het systeem. Het nieuwe inspectiekader geeft gelukkig meer ruimte om je onderwijskwaliteit op een andere manier te verantwoorden.” Tineke: “Voor mij is kansengelijkheid hét onderwerp, daar zit mijn grote passie. Op dit punt wil ik de komende jaren verschil maken.” Eerder vandaag vergaderde zij met een aantal vakgenoten. “Zij zien ook dat sommige kinderen meer tijd nodig hebben om eruit te halen wat erin zit. Er zijn kinderen die laag scoren bij begrijpend lezen en juist vwo-niveau halen bij rekenen. Sommige vo-scholen zijn bereid om extra leertijd aan dat hiaat te besteden. Daar ben ik heel enthousiast over. Zodra ik scholen ken die hier een goede invulling aan geven, durf ik best tegen ouders te zeggen: als u uw kind naar die school laat gaan, zullen wij een hoger advies geven.”

Corona-effect

Broer en zus vinden beiden dat het effect van corona op het leren wordt overdreven. Tineke: “Ik erger me aan hoe er in de media wordt geroepen over achterstanden en ongelukkige kinderen. Er ís achterstand, maar die was er al voor corona. Wij hebben onze leerlingen beter dan ooit in beeld. Een grote bijvangst voor mijn populatie was ook nog eens dat veel ouders en kinderen samen gingen spelen en werken. Normaal doen ze dat niet snel, nu moest het wel.” Dertig van de tweehonderd leerlingen maakten tijdens de laatste schoolsluiting gebruik van de noodopvang op haar school. Wietse: “Met die paniekverhalen trap je leraren op de ziel. Wij werken vanuit bezieling en vertrouwen. Leraren doen hun best en willen goed werk leveren. Laten we hier dan ook zo naar kijken.“

Haagse regelzucht

Tineke is blij met het extra geld om corona-achterstanden weg te werken. Maar ze vindt dit ook een typisch voorbeeld van Haagse regelzucht. “Wij kunnen dat geld goed gebruiken, maar niet omdat ik een paar weken dicht ben geweest. Laat het ministerie bij het opstellen van zo’n plan nu eens met schoolleiders praten. Onze regio’s en scholen zijn zó verschillend.”

Je moet als school je stem laten horen en tegendruk bieden, vindt ze. Binnen de Children’s Zone vormt Tineke samen met de andere schoolleiders het Meesterlab. “We willen voorkomen dat we door de overheid gedropte plannen klakkeloos moeten uitvoeren. We zijn heel trots dat we een dialoog tot stand hebben kunnen brengen met de gemeente en het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid. Nu kunnen we samen beslissen wat we doen met de extra middelen. Per slot zijn wij de professionals.”

Zouden broer en zus jongeren aanraden om het school­leidersvak in te gaan? “Zeker!” klinkt het als uit één mond. “Dit is het mooiste vak dat er is”, zegt Tineke. Wietse: “Je doet ertoe. Op mijn eerste school zei een collega: voor sommige kinderen ben jij de enige rots in de branding. Het is ook mooi om als school een sociale bijdrage te kunnen leveren aan je omgeving. We hebben hier in de wijk bijvoorbeeld samen met ouders een natuurspeeltuin aangelegd. Ook zo kun je een verschil maken.”

* In Children’s Zone geven scholen en andere partijen samen, vanuit een gedeelde pedagogische en didactische visie, extra aandacht aan kinderen met als doel dat deze kinderen uiteindelijk even goede resultaten halen als in de andere grote steden. Dit gebeurt onder meer met meer leertijd, een doorgaande leerlijn en inspirerend leiderschap.

Kader Primair
Dit artikel heeft in Kader Primair gestaan. AVS-leden ontvangen Kader Primair maandelijks op de mat. Nog geen lid? Bekijk hier eerder verschenen nummers, word lid en ontvang voortaan ook iedere maand een kersvers exemplaar in de brievenbus!

Gerelateerd nieuws