Vredesonderwijs in bezet gebied

Hope Flowers is een particuliere Palestijnse school in Bethlehem. Het team geeft niet alleen les in rekenen en taal, het helpt leerlingen ook met traumaverwerking en bereidt hen voor op een leven in vrede. Warner ten Kate, oud-schoolbestuurder, vertelt waarom hij de school een warm hart toedraagt.

Via vrienden ben ik in contact gekomen met Hope Flowers, een school in Bethlehem. Dankzij particuliere giften waarborgt de school zijn onafhankelijkheid. De visie van Hope Flowers is dat kinderen een perspectief moeten hebben op een leven in vrede. Daarop wil de school hen voorbereiden. Dat is geen mainstream opvatting. Noch de Palestijnse autoriteit, noch de Israëlische overheid hebben een vorm van vreedzame co-existentie op de agenda staan.
Bethlehem ligt op de Westelijke Jordaanoever en wordt omringd door Israëlische nederzettingen. De kinderen maken veel mee: ze worden regelmatig gefouilleerd bij de roadblocks, hun oudere broers en zussen belanden soms in de gevangenis en hun ouders zijn werkeloos of het wordt hen moeilijk gemaakt hun werk te bereiken.”

Niet welkom

“Vooral sinds de coronacrisis zitten veel mensen zonder werk. De school heeft niet alleen voor leerlingen, maar ook voor hun ouders en andere gezinsleden programma’s voor traumaverwerking. Daarnaast organiseert het team speciaal onderwijs voor kinderen die op andere scholen niet welkom zijn, zoals kinderen met autisme of een andere psychische beperking. De ouders van de leerlingen delen niet allemaal de schoolvisie op vrede. Soms is Hope Flowes ook de enige school die hun kind accepteert, of de school die het dichtst in de buurt is.”

“Ibrahim Issa, de schoolleider van Hope Flowers, ontmoette ik in 2016 tijdens een conferentie van European School Heads Association (ESHA) in Maastricht. Ik wist via vrienden dat hij graag in contact wilde komen met Europese schoolleiders. We konden het zo regelen dat hij op de conferentie zijn verhaal mocht doen. Ik ben een soort fan van die man geworden! Ik bewonder zijn vasthoudendheid, zijn missie en principes van vreedzaamheid.”

Moestuin op school

“Financieel heeft Hope Flowers het moeilijk. De school heeft een moestuin (daarbij betrekken ze ook ouders) en met de oogst uit de tuin bereiden ze schoolmaaltijden. Ze maken porseleinen spulletjes om te verkopen. Vanuit Amerika ontving Hope Flowers eerder subsidie, maar de toenmalige president Trump heeft die geldstroom stopgezet en de huidige president Biden heeft dat nog niet hersteld. De schoolleiding heeft leraren moeten ontslaan, maar probeert de traumabehandelingen door te zetten.
Zelf ben ik nog nooit bij Hope Flowers geweest. Ik wilde in 2020 naar Palestina gaan, maar door corona vielen die plannen in het water. Volgend jaar hoop ik de school te bezoeken.”

Leren & helen
Hope Flowers biedt onderwijs aan kinderen tussen 7 en 14 jaar aan. ’s Ochtends volgen zo’n 350 leerlingen een regulier basisonderwijsprogramma, ’s middags komen daar ongeveer 150 kinderen en jongeren bij vanuit scholen in de omgeving. Dan vinden er programma’s plaats om kinderen te helpen hun trauma’s te verwerken, die het gevolg zijn van de gewelddadige omgeving waarin zij opgroeien. “Het gaat hierbij om het welbevinden van de kinderen. Dat hebben ze nodig om te kunnen leren”, zegt schoolleider Ibrahim Issa.
“Er zal een tijd aanbreken van vrede. Een voorwaarde daarvoor is dat we mensenrechten respecteren. Daarom leren we de kinderen verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf, anderen en de gemeenschap. Iedere vier jaar maken we samen met de kinderen een plan voor de komende vier jaar. Zo zijn we samen partners in het onderwijs.” Op Hope Flowers werken naast leraren ook psychologen en coaches. In een trainingsprogramma van een jaar worden leraren (ook van andere scholen) opgeleid om met getraumatiseerde kinderen om te gaan. “De mensenrechtensituatie hier is moeilijk. Daarom coachen we leraren.”
Issa heeft zelf korte tijd in Nederland gestudeerd. “Daar ervoer ik wat het betekent in een vrij en democratisch land te wonen. Mijn droom is dat deze kinderen ooit veilig en vrij kunnen zijn.” Issa heeft een droom, maar de kinderen hebben ook dromen. “Het is aan ons om die dromen te vertalen in schoolbeleid.”

Meer informatie: www.vriendenvanhopeflowers.nl

Interessant?
Dit artikel stond in KADER , het vakblad voor schoolleiders, dat AVS-leden exclusief ontvangen. Wil jij KADER ook op de deurmat hebben? Word lid of abonnee, ontvang voortaan een kersvers exemplaar in de brievenbus en versterk de positie van schoolleiders.