Toezichtskader: lat hoger voor basisvaardigheden

Vectorafbeelding van een man met een baard in een net pak die een vergrootglas in zijn hand houdt en iets lijkt te onderzoeken. Hij staat geleund tegen een tafel. Aan de tafel zit een jongen achter een computerbeeldscherm die zijn linkerhand in de lucht houdt.

De Inspectie van het Onderwijs voert jaarlijks kleine aanpassingen door in het toezichtskader. De meest in het oog springende wijziging dit jaar is de beoordeling van de standaard ‘Basisvaardigheden’ (OP0). Vanaf schooljaar 2025-2026 leidt deze standaard tot de beoordeling goed, voldoende of onvoldoende. Voorheen beschreef de inspectie alleen de bevindingen in het rapport en gaf zij – indien nodig – herstelopdrachten bij tekortkomingen.

Naast de aangepaste beoordeling van de Basisvaardigheden voert de inspectie per 1 augustus 2025 nog enkele wijzigingen door die van belang zijn voor schoolleiders: toezicht op VOG’s en opname van extra ondersteuning en het hoorrecht in de schoolgids.

Beoordelingsscore voor basisvaardigheden

De inspectie richt zich vanaf schooljaar 2025-2026 nadrukkelijk op de basisvaardigheden Nederlandse taal, Rekenen-wiskunde en Burgerschap. “De afgelopen jaren maakten schoolleiders al kennis met het toezicht op de Basisvaardigheden, waarbij vooral de herstelopdrachten voor Burgerschapsonderwijs veel aandacht trokken binnen onze beroepsgroep”, vertelt beleidsadviseur Lambert van der Ven.

Voor elke basisvaardigheid wordt gekeken of de desbetreffende school, afdeling in het voortgezet onderwijs of mbo-opleiding een doelgericht een samenhangend curriculum heeft. Daarnaast wordt gekeken of het aanbod afgestemd is op de leerling- of studentpopulatie en of dit ook terug te zien is in de praktijk.

De beoordeling is als volgt:

  • Onvoldoende: twee van de drie onderdelen scoren onvoldoende
  • Voldoende: één onderdeel onvoldoende (met herstelopdracht)
  • Goed: alle onderdelen op orde

Aanwezigheid VOG’s

Het toezicht op de aanwezigheid van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) verschuift van de accountant naar de onderwijsinspectie. In de standaard ‘Uitvoering en kwaliteitscultuur’ (BKA2) is vastgelegd dat besturen verantwoordelijk zijn voor personeel dat benoembaar, bevoegd, bekwaam én in bezit van een geldige VOG is. “Hoe dit toezicht er precies uit komt te zien is nog onderwerp van gesprek. Hoewel dit toezicht op bestuursniveau plaatsvindt zal de schoolleider hier in de uitvoering zeker mee te maken krijgen”, aldus Van der Ven.

Op dit moment is een geldige VOG vereist voor:

  • Alle personeelsleden
  • Vaste vrijwilligers die structureel met kinderen werken (bijvoorbeeld de tussenschoolse opvang)
  • Werknemers van particuliere aanbieders in aanvullend onderwijs die in het schoolgebouw werken met leerlingen (per 1 januari 2025)

Hoorrecht in schoolgids

Een derde belangrijke wijziging is dat het aanbod voor extra ondersteuning vanaf dit schooljaar in de schoolgids moet staan, niet langer in het schoolondersteuningsprofiel. Dit geldt ook voor het hoorrecht van leerlingen. In het toezichtskader is bij OP2 (‘Zicht op ontwikkeling en begeleiding’) een nieuwe omschrijving opgenomen, deze geeft aan wat er van jou als schoolleider wordt verwacht in de informatievoorziening voor ouders en leerlingen binnen het kader van passend onderwijs. Van de Ven: “dus stel je voor een leerling een ontwikkelingsperspectief op? Dan moet daarin worden beschreven hoe het hoorrecht op jouw school wordt toegepast. Ook dit is vastgelegd in OP2.”

De onderwijsinspectie geeft hierover een toelichting.

Compleet nieuw toezichtskader in 2027

De jaarlijkse aanpassingen zijn relatief klein. Ondertussen werkt de inspectie aan een volledig nieuw toezichtskader, dat ingaat op 1 augustus 2027. AVS is actief betrokken bij de ontwikkeling hiervan. Zo wordt de inspectie uitgenodigd bij de AVS-commissie Onderwijs en het jaarlijkse schoolleiderscongres in maart. Onze beleidsadviseur overlegt regelmatig met de inspectie en neemt input van schoolleiders mee.

Er zijn meer aanpassingen in het toezichtskader gedaan, deze zijn algemener van aard en worden niet toegelicht in dit bericht. Toch benieuwd? Alle aanpassingen vind je op de website van de Inspectie.