De eerste dagen na de kerstvakantie zijn op school goed verlopen, veel leerlingen, leraren en schoolleiders zijn op school. Dat blijkt uit een peiling van de Algemene Vereniging Schoolleiders (AVS) onder bijna duizend schooldirecteuren. Wel zijn er grote zorgen over personeelstekorten. “De verwachting is dat er de komende tijd steeds vaker klassen naar huis moeten worden gestuurd, want er is nauwelijks personeel te vinden. We roepen de minister op om het schrijnende personeelstekort en de ventilatieproblemen zo snel mogelijk op te pakken”, aldus AVS-voorzitter Ingrid Doornbos. Veel schoolleiders willen geen centrale schoolsluiting meer en lokaal beslissingen nemen. Of scholen open kunnen blijven, is afhankelijk van voldoende leraren en schoolleiders.

Op 71 procent van de scholen zijn de eerste dagen na de kerstvakantie goed tot zelfs heel goed verlopen. Op 20 procent verliep de heropening redelijk en op 9 procent niet goed. Doornbos: “We zien dat de klassen met name naar huis worden gestuurd, omdat een leraar uitvalt en dat schoolleiders ondanks verwoede pogingen geen vervangers meer kunnen vinden.“

Zorgen over bezetting in de komende weken

Op 88 procent van de scholen ontbraken wel wat leerlingen en op twee derde van de scholen waren ook leraren afwezig. In totaal was gemiddeld 92 procent van de leerlingen op school en 91 procent van de leraren. Dat is een stuk meer dan halverwege december, toen respectievelijk 78 procent van de leerlingen en 80 procent van de leraren op school was. Op veel scholen wordt wel gezorgd voor afstandsonderwijs.
Op 17 procent van de scholen moesten in de eerste dagen één of meerdere klassen thuisblijven, vrijwel in alle gevallen doordat (90 procent) een leraar afwezig is door corona of vanwege een andere afwezigheid. Geen van de respondenten hoefde de school helemaal te sluiten. Doornbos: “Deze cijfers gaan over de start na de kerstvakantie en zeggen nog niets over de besmettingen op scholen. Voor het openhouden van de scholen is het sowieso belangrijk om besmettingen bij leraren te voorkomen, omdat schoolleiders nauwelijks vervangers kunnen vinden.”

Schoolleiders willen langetermijnvisie zonder centrale schoolsluiting

Volgens 88 procent van de schoolleiders is een langetermijnvisie nodig voor corona op scholen. Twee derde van de scholen wil lokaal of per school beslissingen nemen. Voor 8 procent heeft regionale schoolsluiting bij een x-aantal besmettingen de voorkeur, 7 procent wil bij x-aantal besmettingen overgaan tot halve klassen en slechts 4 procent wil bij een x-aantal besmettingen alle scholen dicht. Doornbos: “Veel schoolleiders zijn het korte termijn en ad-hoc werken zat. Ze willen weten waar ze aan toe zijn met een goed doordachte langetermijnvisie.”

Voorkom schoolsluiting door voldoende personeel

Voor 90 procent van de schoolleiders staan de besmettingen van leraren en de daaraan gekoppelde bezetting van de klas als grootste zorg met stip bovenaan. Eerder onderzoek liet zien dat het tekort aan leraren oploopt naar bijna 8 procent en het tekort aan schoolleiders, met 12,9 procent zelfs nog hoger is. In de peiling geeft 78 procent van de schoolleiders aan dat zij de reguliere formatie op orde hebben. Slechts 49 procent van de scholen kan nog vervanging regelen bij uitval. Op 30 procent van de scholen is ook nog altijd een tekort aan personeel voor het inlopen van achterstanden via het Nationaal Programma Onderwijs na Corona.

“Schoolleiders hebben een ontzettend cruciale rol bij het regelen van vervangingen en het oplossen van het lerarentekort. Door het hoge schoolleiderstekort vaak op meerdere scholen”, aldus Doornbos. “Bovenop het reguliere tekort, het tekort aan NPO-personeel komt dus de afwezigheid van personeel door corona. Het zou goed zijn als er meer tijd komt voor het Nationaal Programma Onderwijs na Corona, nu we eigenlijk nog altijd in coronatijd zitten.”

Zorg voor goede en geventileerde schoolgebouwen

Ook maken schoolleiders zich zorgen over de ventilatie. Nog altijd is op bijna de helft van de scholen (45 procent) de ventilatie niet op orde, zo’n 15 procent is wel bezig om het op orde te krijgen. Vaak is de ventilatie nog niet op orde door vertraging of geldgebrek bij de gemeente of het schoolbestuur.  Doornbos: “Er is subsidie vrijgemaakt met de voorwaarde dat 70 procent van het bedrag zelf wordt betaald. De verantwoordelijkheid voor het gebouw ligt bij schoolbesturen of gemeenten. Als daar onvoldoende middelen zijn om dat eigen deel te betalen, dan zitten de leerlingen op die school dus letterlijk in de kou.”

Wat de AVS betreft moet er zo snel mogelijk meer geld worden vrijgemaakt om de kwaliteit van de schoolgebouwen op orde te brengen. “Zo kunnen we besmettingen, de werkdruk voor schoolleiders en eventuele schoolsluitingen voorkomen. We willen de scholen openhouden om beter te anticiperen op de toekomst. Zo voorkomen we straks weer een extra programma om achterstanden in te lopen.”

Volgens recent onderzoek is er 1,6 miljard nodig om ventilatie op alle scholen in orde te maken. Het gaat de AVS overigens niet alleen over ventilatie. “De achterstand in onderhoud speelt al veel langer en is breder dan alleen ventilatie. Veel schoolgebouwen zijn verouderd en niet klaar voor het onderwijs van de toekomst”, aldus Doornbos. “Het gaat erom in welke gebouwen wij onze kinderen willen lesgeven en onze leerkrachten werken. Ook dat straalt af op het aantrekkelijk maken om in het onderwijs te werken.” Volgens een interdepartementaal beleidsonderzoek is 3 miljard nodig om huisvesting op orde tekrijgen.

Gerelateerd nieuws