Schoolleiders staan centraal in de Staat van het Onderwijs, die vandaag verschenen is. “De schoolleider is de hefboom voor onderwijsontwikkeling en kwaliteitsverbetering, maar komt nu onvoldoende aan deze kerntaak toe”, schrijft Alida Oppers, inspecteur-generaal van het Onderwijs in haar voorwoord.
Vooral voor de noodzakelijke kwaliteitsverbetering van taal, rekenen en burgerschap blijven steken, is het onderwijskundig leiderschap van de schoolleider essentieel.
Uit de Staat van het Onderwijs blijkt dat ruim de helft van de schoolleiders in het primair onderwijs in sterke mate stress ervaart. Een kwart overweegt zelfs het onderwijs binnen vijf jaar te verlaten. De taaklast neemt toe door personeelsproblemen, verantwoordingseisen, administratie rond subsidies en de groeiende maatschappelijke opdracht van de school. Zo’n één op de drie schoolleiders komt structureel te weinig toe aan onderwijskundig leiderschap, terwijl je daar juist het verschil kunt maken.
“Schoolleiders geven zelf helder aan wat nodig is: minder administratie, minder regeldruk en méér tijd en ruimte voor onderwijskundig leiderschap. Zij verdienen bij deze wens de expliciete steun van besturen”, aldus Oppers in haar voorwoord. Besturen creëren de juiste randvoorwaarden en zijn verantwoordelijk voor het realiseren van kwaliteit. “Wanneer schoolleiders de ruimte krijgen, kunnen zij voor verbetering zorgen, bijvoorbeeld in de samenhang van het burgerschapsonderwijs en geïntegreerd taalonderwijs.”
AVS is blij met deze erkenning, zegt AVS-voorzitter Karin Straus. “De schoolleider verdient deze waardering, ondersteuning en ruimte. Het is positief dat de Inspectie van het Onderwijs in de Staat van het Onderwijs de belangrijke rol van schoolleiders benoemt. Dat helpt om beter te ondersteuning te krijgen, zodat zij zich kunnen richten op goed onderwijs voor iedereen.”
“AVS zet zich de komende jaren in om schoolleiders daadwerkelijk de ruimte te maken om het onderwijskundig leiderschap van directeuren weer terug te kunnen pakken”, aldus Karin Straus. Samen met de PO-Raad werkt AVS aan de implementatie van de nieuwe kerndoelen en een eigentijds curriculum, in goed samenspel met het bestuur. En samen met LBBO geven we de samenwerking vorm tussen schoolleider en kwaliteitscoördinator. De recente handreiking Complementair leiderschap biedt daarvoor een concrete basis. “Als dit soort samenwerkingen goed van de grond komen, dan kan er meer van het bordje van de schoolleider af en blijft er meer tijd en ruimte over voor onderwijskundig leiderschap.”
Tijdens de Staat van het Onderwijs overhandigden schoolleiders Marieke Schooltink en Ben Beesems namens AVS en Schoolleiders VO het magazine de Staat van de Schoolleider 2026 aan Judith Tielen, staatssecretaris Onderwijs en Emancipatie, en inspecteur-generaal Alida Oppers. Hierin zijn inspirerende, oplossingsgerichte interviews met schoolleiders te lezen over belangrijke thema’s zoals het schoolleiderstekort, het belang van professionalisering en kansengelijkheid en inclusie in het primair en voortgezet onderwijs. Dit magazine is binnenkort beschikbaar in onze webshop.