Wat hebben schoolleiders nodig om hun vak goed uit te kunnen oefenen? Wat moet er in de toekomst op de agenda van schoolleiders staan? Met sprekers als Koos Stienstra, Ernst-Jan Stigter, Prinses Laurentien, juf Daisy Mertens en René Peeters en inspirerende rondetafelgesprekken viel er genoeg te halen én te brengen op het door de AVS georganiseerde symposium ‘Schoolleiders van de Toekomst’ op 16  januari.

“Jij als schoolleider hebt de positie om de verbinding te leggen, zodat kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen”, begint dagvoorzitter Roelf Willemstein. “Het gaat erom dat schoolleiders het gesprek aangaan, dat de ontwikkeling van het ecosysteem voor elkaar komt. Welke stappen kunnen we met elkaar zetten?” Op de dag wordt onder andere tijdens de rondetafelgesprekken input verzamelt voor de Toekomstagenda Schoolleiders. Willemstein wijst op de twee sites die in dit kader van belang zijn: deleiderschapsagenda.nl en ondernemendleiderschap.nl. Op deze laatste site is onder andere informatie te vinden over het zogenaamde ‘koffertje’ en de whitepaper Positief onderwijs, en zijn de interviews van het op deze dag gepresenteerde boek ‘Kwestie van DOEN’ gerangschikt per thema. Al deze elementen komen ook aan bod tijdens het AVS Schoolleiderscongres op 20 maart aanstaande.

Koos-Stienstra-Petra-van-Haren_0.jpg
Koos Stienstra en Petra van Haren over Positief onderwijs

Positief onderwijs 
Koos Stienstra, directeur van Intraverte, en AVS-voorzitter Petra van Haren, gaan op het podium in dialoog met elkaar over het concept Positief onderwijs. Ze hebben hierover een whitepaper geschreven, die ook is opgenomen in het boek Kwestie van DOEN in het kader van het 25-jarige bestaan van de AVS. Stienstra constateert dat het aantal kinderen dat met zorgvragen naar Intraverte toekomt de afgelopen jaren schrikbarend is toegenomen. Hij vraagt zich af hoe je dit kan kenteren. Daarom is hij met Petra aan de slag gegaan met Positief onderwijs, dat elke leerling een routekaart biedt om een weerbaar en wendbaar mens te worden (zie www.positiefonderwijsnederland.nl). Bij dit concept staat het welbevinden van kinderen centraal. Het zogenaamde Kind Observatie en Begeleiders Web (KOBWeb) is bedoeld om het gesprek aan te gaan met het kind over zijn of haar welbevinden, maar kan ook in een teamvergadering gebruikt worden om het welbevinden van leerkrachten in kaart te brengen.
 
Leren van bedrijfsleven
Voor schoolleiders is het ook belangrijk contact te zoeken met het bedrijfsleven en ideeën over leiderschap of teamontwikkelingen uit te wisselen. Gaan schoolleiders het gesprek met het bedrijfsleven aan om zelf oplossingen te zoeken voor vraagstukken? Ernst-Jan Stigter, ceo van Microsoft en voorzitter van NL Digital, nodigt schoolleiders van harte uit bij Microsoft. Volgens hem hebben scholen en het bedrijfsleven veel gemeenschappelijk (zoals teams en klanten/stakeholders). “Wij geloven in de ruimte die er nu al is. We hoeven niet op elkaar te wachten”. Volgens de Microsoft voorman leert het bedrijfsleven veel van wat er op scholen gebeurt en kunnen scholen ook van het bedrijfsleven leren. Het motto bij Microsoft luidt: ‘niet harder, maar slimmer werken’. Hij wijst op het belang van een goede sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en de inzet van multi-disciplinaire teams. Stigter sluit af met: “Benut de ruimte die er is. Ga voor een integrale aanpak en doe mee in het ecosysteem.”

Stigter_0.jpg
Ernst-Jan Stigter vertelt over de vijf mentale standen van de hersenen bij verandertrajecten. ‘Drama’ heb je nodig, daar leer je van.
 
3schoolleiders_0.jpg
Drie schoolleiders geven een pitch over wat zij als schoolleiders nodig hebben

Verschil maken
Als opmaat voor de rondetafelgesprekken over de Toekomstagenda Schoolleiders houden drie schoolleiders een korte pitch. Daarin komt naar voren dat schoolleiders het verschil kunnen maken. “Durf bestaande kaders los te laten.” En: “Lef en moed zijn belangrijk.” Ook geven twee schoolleiders aan dat het wel gemakkelijk is als er één geldstroom en één cao voor onderwijs en zorg zou zijn. “Breek de muren tussen onderwijs en zorg af. Zorg voor ontschotting!”
 
Rondetafelgesprekken_0.jpg
Rondetafelgesprekken om input te verzamelen over de Toekomstagenda Schoolleiders

Toekomstagenda Schoolleiders
Minister Slob wil samen met verschillende onderwijsorganisaties waaronder de AVS, werken aan een stevige schoolleidersagenda om de beroepsgroep beter te positioneren. Tijdens rondetafelgesprekken gaan de aanwezige schoolleiders met elkaar discussiëren over de onderwerpen die voor de Toekomstagenda Schoolleiders van belang zijn. Zo gaat het over: het belang van de autonomie en professionalisering van leerkrachten, de school als onderneming, de (on)zin van toetsen, de werkdruk, ambities en talentontwikkeling voor het kind, het geven van ruimte en facilitering door het bestuur, de communicatie met ouders, (betere) aansluiting tussen po en vo, ontschotting, leren van bedrijfsleven, het betrekken van kinderen etc. Dit laat ook het brede werkveld van het vak zien. De schoolleiders werken een aantal onderwerpen op grote vellen uit, maar worden ook uitgedaagd hun mening te geven op www.deleiderschapsagenda.nl

Prinses-Laurentien-in-gesprek-met-de-kinderen_1.jpg 3-kinderen-lezen-hun-brief_0.jpg Brief-van-een-kind_0.jpg

Prinses Laurentien en ‘vraag het de kinderen’
Na een korte lunchpauze gaat Prinses Laurentien in gesprek met de kinderen, die parallel aan dit symposium hun eigen Kindersymposium hielden onder het motto: ‘vraag het de kinderen zelf’. De kinderen pakken de vraag op over de toekomst, de toekomst van de school en wat zij verwachten van een leraar en hun leidinggevende. De kinderen lezen eerst ‘hun brief’ voor aan de zaal, waarna de prinses hier dieper op ingaat. Ondanks dat de kinderen soms wat verlegen zijn, geven ze veel dingen aan waar de schoolleiders wat aan hebben. Bijvoorbeeld dat een robot misschien wel wat kan helpen in de les, maar dat de kinderen toch niet zonder hun juf of meester kunnen. “Zij kennen ons. Ze luisteren naar je en je kunt ze vertrouwen.” En dat school belangrijk is voor het beroep dat ze later willen uitoefenen. Prinses Laurentien benadrukt dat schoolleiders de brieven van de kinderen goed moeten ontleden. Na haar speech over de wereld waarin kinderen leven, hoe belangrijk het is dat kinderen meedenken (emancipatie) en de rol die schoolleiders daarin kunnen spelen verbaast ze zich wel dat de schoolleiders geen enkele vraag hebben. “Ik mis nieuwsgierigheid bij jullie.” Een vrouw uit de zaal reageert daarop dat ze onder de indruk is: “Ik ben in mijn hoofd constant de transitie aan het maken. Hoe ga ik die verbinding maken?”
 
Prinsens-Laurentien-en-Daisy-Mertens_0.jpg
Prinses Laurentien interviewt juf Daisy Mertens

Screenshot-symposium-Blauw-Bloed-01-20.png
In het programma Blauw Bloed van 18 januari 2020 ook aandacht voor het Symposium
(vanaf 27.44)

Van onderop
Ook gaat de prinses in gesprek met juf Daisy Mertens, die leraar van het jaar is geweest en het afgelopen jaar werd genomineerd voor de titel ‘Beste docent van de wereld’. Zij heeft kinderemancipatie, net als de prinses, hoog in het vaandel staan en brengt dit dagelijks met haar leerlingen in de praktijk. Het helpt haar dat haar schoolleider haar veel autonomie geeft. “Het is belangrijk vertrouwen te krijgen.” Net als de kinderen aangaven. “Vaak worden beslissingen van hogerop genomen. Het zou andersom moeten: van onderop. Als leerkracht moet je open staan voor wat kinderen zeggen.”
 
Rene-Peeters_0.jpg
René Peeters interviewde 60 medewerkers in onderwijs en zorg over bevorderende en belemmerende factoren om samen te werken

Met andere ogen
Landelijk bestuurlijk aanjager en voormalig wethouder en basisschooldirecteur René Peeters spreekt over de noodzakelijke verbinding in het eco-systeem van kinderen. Hij kaart zijn adviesrapport ‘Met andere ogen’ aan, dat veel schoolleiders niet zo goed kennen (www.aanpakmetandereogen.nl). Wat helpt om kinderen de juiste ontwikkelkansen te bieden en welke verbinding leggen we tussen onderwijs, jeugdzorg/jeugdhulp en andere partners? Toen hij wethouder van Almere was heeft hij met ongeveer zestig mensen in onderwijs en zorg gesproken over de bevorderende en belemmerende factoren om samen te werken. Hieruit kwamen zeven punt naar voren (zie foto). Hij wijst ook op het Pact voor kindcentra waarin ouders, kinderen en medewerkers in onderwijs en zorg samen optrekken. “Schoolleiders en leerkrachten kunnen het niet alleen. Wees niet te afhankelijk van je schoolbestuurder. Onderschat jouw invloed niet!” Een schoolleider moet doen, durven en lef hebben.
 
Uitreiking-boek_0.jpg
Uitreiking van het boek 'Kwestie van Doen' (vlnr 2 aanwezige schoolleiders, Thom Roozeneek en Anke Derks, twee (van de vijf) auteurs, en Roelf Willemstein)

Kwestie van DOEN 
Het volle programma biedt nog een kleine terugkoppeling op de dag met twee schoolleiders die aangeven wat ze van de dag meenemen en sluit daarna af met de presentatie van het door de AVS uitgegeven boek ‘Kwestie van DOEN, ontwikkeling van kinderen kent geen grenzen’. Alle deelnemers krijgen een exemplaar. Roelf Willemstein, die aan de interviews voor het boek heeft meegewerkt, geeft aan dat het boek ook een inspiratiebron is. Anke Derks, een van de auteurs, concludeert: “Alle perspectieven samen leiden tot ‘een kwestie van DOEN’.”

Rondetafelgesprekken over Toekomstagenda Schoolleiders met Farid Tabarki op het AVS Schoolleiderscongres
Trendwatcher Farid Tabarki verzorgt de inleiding van de rondetafelgesprekken over de Toekomstagenda Schoolleiders op het AVS Schoolleiderscongres van 20 maart. De Toekomstagenda Schoolleiders biedt de mogelijkheid om het vak schoolleider beter te positioneren en regie te nemen over de inhoud, om zo meer invloed uit te oefenen. Kijk op www.avs.nl/congres2020

 

Links

Downloads

Gerelateerd nieuws

  • Onderwijsraad: het onderwijs moet inclusiever

  • Monitor Hybride onderwijs: reflectie op afstandsonderwijs

  • Sterke schoolleiders belangrijk punt voor politieke verkiezingsprogramma’s

  • Vernieuwde Canon van Nederland gepresenteerd