Project Leren verbeteren succesvol
Afdelingen in het voortgezet onderwijs die onvoldoende of zeer zwak zijn, verbeteren snel met het traject ‘Leren verbeteren’. Onderzoek naar de effecten van dit verbetertraject wijst dit uit. Succesfactoren zijn onder meer: snel starten met verbeteren, duidelijkheid over het begrip ‘onderwijskwaliteit’ en goed onderwijskundig leiderschap.
Het rapport Leren verbeteren werkt bevat de resultaten van een onderzoek naar de begeleiding van 58 zeer zwakke afdelingen van 39 scholen in het voortgezet onderwijs. Een afdeling wordt gekwalificeerd als ‘zeer zwak’ als de Inspectie van het Onderwijs zowel onvoldoende opbrengsten als onvoldoende kwaliteit van de onderwijsprocessen signaleert. Het onderzoek laat zien dat de begeleiding van ‘Leren verbeteren’ effectief is. Vrijwel alle afdelingen zijn weer terug op niveau.
Snelle start
Wanneer een school snel start met het verbetertraject, herstelt de onderwijskwaliteit sneller en is de duur van het begeleidingstraject korter dan bij afdelingen waar langer wordt gewacht met het inschakelen van een begeleidingsadviseur. Bij afdelingen die binnen vier maanden na het inspectiebezoek aan de slag gaan met verbetering, bedraagt de begeleidingstijd twee jaar. Bij afdelingen waar er meer dan vier maanden wordt gewacht, duurt de begeleiding gemiddeld tweeënhalf jaar.
Duidelijkheid over onderwijskwaliteit
Het begrip ‘kwaliteit’ moet voor iedereen binnen de organisatie, op alle verschillende niveaus, duidelijk en werkbaar zijn. Het overgrote deel van de scholen met een zeer zwakke afdeling borgt de kwaliteit van het onderwijsleerproces en die van het schoolexamen en andere toetsinstrumenten onvoldoende.
Onderwijskundig leiderschap
Bij afdelingen die zeer zwak zijn geworden, ontbreekt het vaak aan sturing vanuit de schoolleiding op de kwaliteit van het onderwijs. Tegelijk speelt leiderschap een rol als motor in het weer op niveau krijgen van het onderwijs. Zwak onderwijskundig leiderschap vertoont samenhang met andere issues, zoals een zwakke teamleiding, niet planmatig en niet opbrengstgericht werken, en ‘disfunctionerende’ docenten.
Overige bevindingen
Het onderzoek laat daarnaast zien dat meerscholenbesturen vaker een zwakke afdeling hebben dan scholen met een eigen bestuur. Kleine onderwijsafdelingen lijken extra kwetsbaar te zijn, zij zijn onevenredig vaak zeer zwak. Ten slotte is het taalonderwijs een aandachtspunt bij veel zwakke afdelingen. Twee derde van de zeer zwakke afdelingen heeft relatief veel taalzwakke leerlingen. Van de zeer zwakke afdelingen houdt maar dertig procent met deze leerlingen rekening in het aanbod.
Project Leren verbeteren
Het project Leren verbeteren wordt in opdracht van OCW uitgevoerd. Scholen die van de Inspectie van het Onderwijs het oordeel onvoldoende of zeer zwak hebben ontvangen en scholen die een aantoonbaar risico lopen op een onvoldoende oordeel, kunnen bij een verbetertraject een beroep doen op de deskundige en ervaren begeleiding van het project ‘Leren verbeteren’.
