Het onderwijs test leerlingen vooral op een ding: analytische vaardigheden. Er is minder aandacht voor creatieve hoogbegaafdheid; dat wordt maar weinig getoetst. Toch zijn juist ook creatief begaafde leerlingen gebaat bij verrijkingsprogramma’s. Dit stelt orthopedagoog Joyce Gubbels die op 1 september promoveert aan de Radboud Universiteit.

“Volgens de theorie van succesvolle intelligentie zijn er zowel analytische, creatieve als praktische vaardigheden nodig om succesvol te worden”, aldus Joyce Gubbels. Het onderwijs test leerlingen desondanks met name op analytische vaardigheden. “Er zou meer aandacht moeten zijn voor creatieve hoogbegaafdheid; dat wordt maar weinig getoetst.”

Gubbels onderzocht de creatieve en praktische kant onder 500 hoogbegaafde leerlingen in groep 7 en 8. Uit de test bleek dat het moeilijk is om praktische vaardigheden van leerlingen in kaart te brengen. Analytische en creatieve vaardigheden kunnen wel goed getoetst worden. Creatieve vaardigheden meet je met open vragen waarbij er geen goed of fout antwoord is. Creatieve hoogbegaafden geven geen standaard antwoord, maar schrijven originele toepassingen op.

Verrijkingsprogramma’s
Gubbels laat in haar onderzoek zien dat uitdagend onderwijs voor alle typen hoogbegaafdheid belangrijk is. Een ochtend in de week een plusklas volgen, vergroot niet alleen de denkvaardigheden van begaafde basisschoolleerlingen, maar zorgt er ook voor dat ze gemotiveerd blijven. Het geteste online verrijkingsprogramma (Acadin) was zelfs vooral gunstig voor creatief begaafde leerlingen, terwijl juist deze leerlingen minder vaak geselecteerd worden voor dit soort programma’s. Zij gingen vooral vooruit op hun analytische vaardigheden.
 
Gubbels adviseert leerkrachten op basis van haar onderzoek om breder te kijken naar intelligentie, zodat ook creatief begaafde leerlingen kunnen worden herkend en de kans krijgen deel te nemen aan verrijkingsprogramma’s. Gubbels: “Deze leerlingen worden vaak over het hoofd gezien, terwijl het online verrijkingsprogramma vooral voor hen een positief effect blijkt te hebben.”

Gerelateerd nieuws