Het onderwijs moet inclusiever. Met het advies ’steeds inclusiever’ geeft de Onderwijsraad een perspectief hoe het onderwijs op de langere termijn inclusiever wordt voor leerlingen met een beperking. Zodat stapsgewijs steeds meer scholen klaarstaan voor leerlingen met een beperking. Minister Slob heeft de Onderwijsraad om advies gevraagd met het oog op het einde van de vijfjarige beleidsperiode Passend onderwijs.

Inclusiever onderwijs houdt in de eerste plaats in dat leerlingen met een beperking de benodigde ondersteuning en toerusting krijgen om naar school te kunnen. En in de tweede of derde plaats dat hun school of opleiding dicht bij huis is en dat ze samen met leerlingen zonder een beperking onderwijs volgen. Voor inclusiever onderwijs is ondersteuning nodig voor de leerlingen, maar ook voor de leraren, schoolleiders en ouders.

Inclusiever onderwijs is een andere beleidsbenadering dan het huidige beleidsprogramma Passend onderwijs. Het verschil tussen deze twee zit in de drie elementen van inclusiever onderwijs (toerusting en ondersteuning, thuisnabij en gezamenlijk), de afbakening van de doelgroep en het lange termijn doel dat alle scholen klaarstaan voor leerlingen met een beperking.

In de praktijk vallen mensen met een beperking in Nederland nog vaak uit de boot. In Nederland hebben ongeveer 300.000 jongeren een beperking. Het aantal kinderen en jongeren dat naar het speciaal onderwijs gaat neemt de laatste jaren toe.

De Onderwijsraad doet drie aanbevelingen om tot inclusiever onderwijs te komen:

  1. Waarborg ondersteuning en toerusting op alle scholen
  2. Breng onderwijssoorten dichter op elkaar
  3. Breng bekostiging, toezicht en regelgeving in lijn met het streven naar inclusiever onderwijs

Ad 1 De raad adviseert om een landelijke norm voor lichte ondersteuning en toerusting te laten ontwikkelen voor het primair en voortgezet onderwijs. Samenwerkingsverbanden helpen scholen bij het organiseren van zwaardere en complexe onderwijsondersteuning en toerusting. De Onderwijsraad adviseert daarnaast om de huidige zorgplicht te verbreden, zodat die ook ondersteuning en toerusting omvat bij overgangen in loopbaan en leefwerelden.

Ad 2 De raad adviseert schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en de overheid om speciaal en regulier onderwijs dichter bij elkaar te brengen. Door beide schoolsoorten op één locatie te brengen kunnen mengvormen ontstaan en wordt thuisnabij en gezamenlijk onderwijs ook mogelijk voor leerlingen die zwaardere ondersteuning en toerusting nodig hebben. Bovendien kunnen faciliteiten en expertise worden gedeeld. Maatwerk dat nu gangbaar is in het speciaal onderwijs kan dan vaker worden geleverd aan leerlingen met een beperking in het reguliere onderwijs. Ook formele scholing en andere professionaliseringsactiviteiten zijn nodig voor leraren om hun expertise te vergroten. Ook adviseert de raad om inclusiever onderwijs een plaats te geven in het curriculum van lerarenopleidingen en op te nemen in nascholingsprogramma’s.

Ad 3 De huidige bekostiging, toezicht en wet- en regelgeving zijn er niet op afgestemd dat alle scholen klaarstaan voor leerlingen met een beperking. De raad beveelt aan om schoolbesturen op termijn rechtstreeks te bekostigen voor alle lichte ondersteuning en toerusting, en samenwerkingsverbanden op termijn bekostiging te geven voor alle vormen van zwaardere onderwijsondersteuning en – toerusting. Daarvoor moeten de budgetten toereikend zijn, zodat investeringen in ontwikkelingen en innovaties mogelijk zijn. Ook is het van belang het inspectiekader in overeenstemming te brengen met de voorgestelde verbrede zorgplicht, en scholen zo te waarderen voor hun inzet voor inclusiever onderwijs.

Gerelateerd nieuws