OCW wil aanpak leraren- en schoolleiderstekort intensiveren

Het onderwijs – met een groot personeelstekort – is in een crisis beland, die sluipenderwijs dagelijks groter wordt. Alle acties ten spijt, is er tot nu toe te weinig voortgang gemaakt in de aanpak van dit probleem. Daarom moeten alle registers open. Van een overheid op afstand naar een integrale lerarenstrategie. Dat schrijven de onderwijsministers Wiersma en Dijkgraaf op 1 juli in een brief aan de Tweede Kamer. In het recent gesloten Onderwijsakkoord en de bijbehorende werkagenda heeft de AVS, samen met andere sociale partners in het onderwijs, met de ministers afspraken gemaakt om samen werk te maken van het terugdringen van het personeelstekort in het onderwijs.

De ministers van Onderwijs willen de focus verleggen van leraren in het po naar een brede aanpak in alle sectoren, dus ook de tekorten aan schoolleiders in het po, de tekorten in het sbo, (v)so en pro en de tekortvakken in het vo en mbo. “Voor de AVS is het belangrijk is dat er niet alleen gekeken wordt naar leraren, maar ook naar schoolleiders. Want ook daar zijn grote tekorten”, aldus AVS-voorzitter Karin Straus.

Ook de maatregelen worden intensiever en ‘onorthodoxer’. Welke die laatste precies zijn, is nog onduidelijk. De ministers willen een maatschappelijke discussie starten over onorthodoxe maatregelen, door gesprekken in het land en via sociale media. De maatregelen liggen op het gebied van een ‘aantrekkelijker beroep’ (onder andere door meer loon en minder werkdruk), meer zij-instroom, meer studenten naar de lerarenopleidingen en meer uren werken. De ministers gaan onderzoeken hoe leraren gestimuleerd kunnen worden meer uren te werken, bijvoorbeeld door een bonus op meer uren of voltijds werken, en hoe belemmeringen daarvoor weggenomen kunnen worden. Ook is de manier waarop scholen nu bekostigd worden geen stimulans om samen het personeelstekort in de regio op te lossen. De ministers gaan verkennen of het wenselijk is om andere financiële prikkels in het primair en voortgezet onderwijs te introduceren, al dan niet tijdelijk of regionaal gebonden.

Om zij-instroom van schoolleiders in het po te bevorderen komt er een subsidieregeling voor zij-instroom in het beroep, die nog dit jaar van start gaat. In 2023 en 2024 kunnen hiermee 100 schoolleiders van buiten het onderwijs een opleiding volgen en tegelijk aan het werk als schoolleider. “Gezien de tekorten aan schoolleiders (12,9 procent) is ook actie op dit vlak noodzakelijk.”

Als onderdeel van de landelijke strategie wordt een programmabureau ingericht dat het veld stimuleert en ondersteunt bij de aanpak van de tekorten. Dat kan via intensieve kennisdeling, het uitwisselen van succesvolle aanpakken, het signaleren en waar mogelijk oplossen en agenderen van knelpunten, maar ook door partijen aan te spreken op hun verantwoordelijkheden. Ook willen de ministers kijken hoe meer handen rond de klas kunnen helpen of het geven van meer ruimte voor een andere dag- en weekindeling, om beter les te kunnen geven en tegelijk het personeelstekort terug te dringen.

De komende periode zal het kabinet een aantal succesvolle acties doorzetten en uitbreiden, maar ook andere maatregelen en een centrale aanpak voorbereiden. Op dit moment is er een tekort van 9.100 fulltime leraren in het primair onderwijs en naar schatting 1.700 fte in het voortgezet onderwijs, met name in de tekortvakken zoals Nederlands en wiskunde.

Links