Hoofdlijnenakkoord: meer zeggenschap schoolleiders

Onderwijsplannen in hoofdlijnenakkoord 2024 PVV/VVD/NSC/BBB

De afgelopen week hebben de PVV, BBB, NSC en VVD ingestemd met het door hun fractievoorzitters bereikte akkoord ‘Hoop, lef en trots’. Het nieuwe kabinet gaat op basis van het hoofdlijnenakkoord werken aan tien hoofdpunten waaronder: ‘Toegankelijke publieke voorzieningen; zorg en onderwijs’. AVS is op het eerste oog niet ontevreden met de plannen voor het onderwijs, maar moet nog zien of er voldoende financiering beschikbaar komt.

De vier partijen stellen dat het basisniveau van leerlingen door een gebrek aan lees- en rekenvaardigheid niet op orde is. Ze schrijven dat een Herstelplan Kwaliteit Onderwijs ‘urgent noodzakelijk’ is om het tij te keren. AVS is het daar hartgrondig mee eens, maar ziet dat de belangrijkste oorzaak – het personeelstekort – in het akkoord niet benoemd wordt. Eerder pleitte AVS samen met werkgevers- en werknemersorganisaties voor een Deltaplan tegen het personeelstekort in het funderend onderwijs. De sector staat onder druk. Om alle uitdagingen het hoofd te bieden is meer en gekwalificeerd personeel keihard nodig. Karin Straus: “Er zijn in Nederland momenteel tienduizend leraren- en 1200 schoolleidersvacatures. Het oplossen van dit enorme leraren- en schoolleiderstekort vergt een samenhangend plan, over meerdere kabinetsperiodes heen, waarbij het cruciaal is dat politici dit plan blijven steunen. De uitvoering van het plan vraagt om politieke moed, structurele financiering, consistente uitvoering én samenwerking tussen alle betrokken partijen.” 

Zeggenschap schoolleider

In het hoofdlijnenakkoord staat een aantal elementen van het Herstelplan Kwaliteit Onderwijs beschreven. Eén van die elementen is het stopzetten van de wildgroei aan subsidies en dit omzetten in solide, structurele financiering. Expliciet wordt genoemd dat er schoolleiders zeggenschap voor schoolleidersmoeten krijgen bij de besteding van de middelen moet komen. AVS is blij dat de cruciale rol van de schoolleider hierin wordt erkend. “De schoolleider kent de maatschappelijke opgave van de school het beste en weet wat er nodig is. Dan is het alleen maar logisch dat de schoolleider ook zeggenschap over de middelen krijgt die in de school besteed kunnen worden”, aldus Straus.

Ook staat in het hoofdlijnenakkoord dat de huidige curriculumherziening doorgaat. Hierbij komen er herziene kerndoelen en de basisvaardigheden krijgen absolute prioriteit.

Zij-instroom

Het akkoord richt zich ook tevens op het bevorderen van meer zij-instroom, meer voltijds werken en meer mannen voor klas. AVS steunt deze ontwikkeling en ziet dat zij-instromers hun expertise en vaardigheden, opgedaan in andere branches, goed kunnen inzetten in het onderwijs en is daarom afgelopen jaar gestart met de opleiding Schoolleider Zij-instroom. Straus: “Het bevorderen van zij-instroom, bijvoorbeeld door een verlenging of uitbreiding van de huidige subsidieregeling voor schoolleiders van buiten het onderwijs, werkt stimulerend voor zowel besturen als kandidaten. En is keihard nodig om het grote tekort aan schoolleiders aan te pakken.”

Herziening stelsel kinderopvang

AVS ziet wel dat in het hoofdlijnenakkoord de afspraak is gemaakt om de herziening van het stelsel van kinderopvang door te zetten. Dat is ook hard nodig. “We zien steeds meer scholen intensief samenwerken met kinderopvang. De aansluiting tussen kinderopvang en onderwijs vanuit een gezamenlijke visie en een doorlopende leerlijn kan kinderen veel brengen. De huidige grote verschillen tussen kinderopvang en onderwijs maken het voor schoolleiders echter een ingewikkelde puzzel om dit in de praktijk voor elkaar te krijgen.”

De partijen schrijven verder dat onderwijsmethodes bewezen effectief en politiek neutraal moeten zijn, dat de methodes om te toetsen beter moeten en dat er aandacht is voor passend en speciaal onderwijs. Voorschoolse opvang en vroegschoolse educatie zijn worden belangrijk genoemd. Er wordt gestimuleerd dat onderwijsaanbod in stad en platteland binnen een redelijke reistijd bereikbaar is. In het akkoord is verder echter niet duidelijk beschreven op welke wijze hier aandacht voor gaat komen. AVS is benieuwd naar een verdere uitwerking van de plannen.

Bezuinigingen

Ondanks de plannen om de wildgroei aan subsidies door de nieuwe regering te stoppen, wordt er per saldo bezuinigd binnen het onderwijs. In de financiële bijlage van het hoofdlijnenakkoord is bijvoorbeeld te lezen dat de subsidieregeling Brede brugklassen wordt afgeschaft en de regeling voor School en omgeving beperkt wordt tot de 5 procent scholen met de grootste positieve achterstandsscore. Veel scholen hebben de afgelopen jaren gebruik gemaakt van deze regelingen in het kader van het bevorderen van gelijke kansen.

“Veel in dit hoofdlijnenakkoord staat of valt met de persoon die de plannen verder gaat vormgeven en uitvoeren. Vanuit AVS hopen we op een ambitieuze minister met hart voor onderwijs die, samen met het veld, aan de slag gaat om van het Herstelplan Kwaliteit Onderwijs een langetermijnbeleid met bijbehorende structurele investeringen te maken,” aldus Straus.

Links