De personeelssamenstelling in het primair onderwijs is volop in ontwikkeling. Het aantal onderwijsondersteuners steeg tussen 2014 en 2019 met ruim 30 procent, terwijl het aantal personen in een directiefunctie met meer dan 10 procent daalde. Dat blijkt uit de jaarlijkse Arbeidsmarktanalyse primair onderwijs 2020 ‘De arbeidsmarkt in beeld’ van het Arbeidsmarktplatform PO.

De AVS vindt de terugloop in directiefuncties zorgelijk. AVS-voorzitter Petra van Haren: “We zien de tekorten aan schoolleiders oplopen en ook zijn daarnaast nog veel verborgen vacatures doordat schoolleiders meerdere scholen onder hun hoede nemen. Goed ingevulde directiefuncties zijn essentieel voor de kwaliteit van onderwijs. Ook hebben zij een sleutelrol bij het behoud van leerkrachten. Juist de afgelopen periode tijdens de coronacrisis bleek opnieuw hoe belangrijk de rol van de schooldirecteur was in het organiseren van alles rond afstandsonderwijs en ook nu weer bij de vele afwezige leerkrachten en leerlingen wegens klachten of testen.”

Het primair onderwijs blijft een sterk gefeminiseerde sector. Het aandeel vrouwen steeg de afgelopen jaren in alle functies. Ook het aandeel jongeren in de sector stijgt. Afgestudeerden hebben vaker een grotere baan en maken eerder aanspraak op een vaste aanstelling.

Starters beter begeleid
Het personeelstekort blijft toenemen. Het lerarentekort komt in 2024, bij gelijkblijvende omstandigheden, naar verwachting uit op ruim 1.900 fte. Dit tekort komt bovenop de huidige tekorten. In Noord-Holland en Zuid-Holland-Zuid worden de grootste tekorten verwacht. In het speciaal onderwijs is de vacature-intensiteit nog een stuk hoger dan in het basisonderwijs. Deze tekorten ontstaan door een combinatie van factoren. De uitstroom van leraren, de ontwikkeling van het aantal leerlingen en het aanbod van nieuwe leraren. Volgens Ton Groot Zwaaftink, voorzitter van het Arbeidsmarktplatform PO, is het belangrijk dat we de goede initiatieven die zijn ingezet doorzetten en uitbouwen: “Het aandeel startende leraren dat begeleiding krijgt is de afgelopen jaren bijvoorbeeld licht gestegen. Dat is een goede ontwikkeling, want optimale begeleiding en ondersteuning kunnen ervoor zorgen dat startende leraren blijven werken in het onderwijs.”

Toename instroom pabo en zij-instromers
De Arbeidsmarktanalyse laat zien dat na een dip de instroom op de pabo toeneemt. Kozen in 2015 nog in totaal zo’n 3.900 studenten voor de pabo, in 2019 is dit aantal toegenomen tot ruim 5.200. Ook het aantal subsidies voor zij-instroomtrajecten is aanzienlijk gestegen.

Blijvende aandachtspunten
De personeelsleden in het primair onderwijs zijn overwegend positief over hun baan: zo’n 82 procent. “Je ziet dat personeelsleden over het algemeen positief zijn over de mate van zelfstandigheid, de samenwerking met collega’s en de inhoud van het werk. Minder positief zijn ze over de beloning, de werkdruk en de loopbaanontwikkelingsmogelijkheden. Dat zijn geen nieuwe inzichten en dit blijven dus, ondanks alle ingezette acties, aandachtspunten”, aldus Groot Zwaaftink.

Links

 



Gerelateerd nieuws