Meer nog dan andere organisaties hebben scholen de opgave een lerende organisatie te zijn. Leren is immers de core business. Voorwaarde is dat schoolleiders ook zichzelf blijven ontwikkelen. Sterker nog: wie ergens uitgeleerd is, kan beter elders nieuwe uitdagingen zoeken. Dat stelt directeur van de AVS Academie Alien Cnossen.

Een goede leider is ontwikkelgericht, vindt Cnossen. “Goed leiderschap herken je aan de manier waarop iemand aan de slag gaat met de uitdagingen van zijn of haar school en hoe hij of zij de leergemeenschap vormgeeft.” In een lerende school is het team erop uit om het telkens beter te doen en nemen de teamleden geen genoegen met oppervlakkige antwoorden, verklaart zij. Het team wil de patronen achter incidenten weten en zoekt naar structurele oplossingen. “Als bijvoorbeeld de prestaties van leerlingen achteruit gaan, waar komt dat dan door? Is de populatie veranderd van de wijk waarin de school staat? Is er een nieuwe methode ingevoerd? Een goede leider stimuleert het gesprek onder de teamleden om te zoeken naar de achtergronden van incidenten en verschijnselen.”

Aan je stand verplicht
Alien Cnossen is sinds mei vorig jaar directeur van de AVS Academie (voorheen Centrum Educatief Leiderschap). “Mensen de kans geven te leren en zich te ontwikkelen is een opgave van alle organisaties, maar als schoolorganisatie ben je dit helemaal aan je stand verplicht. We helpen niet alleen leerlingen naar de toekomst, maar ook medewerkers. Leraren moeten in de basis een lerende houding hebben en zich steeds afvragen of ze nog de dingen doen die nodig zijn om hun leerlingen vooruit te helpen.”

Meer dan een manager
Om dat te kunnen faciliteren hebben schoolleiders een omgeving nodig die henzelf stimuleert te blijven nadenken over de uitdagingen van de school. “Een goede leider heeft iemand naast zich die helpt reflecteren op wat goed gaat en wat beter kan. Daarnaast heeft een schoolleider natuurlijk kennis nodig van organiseren en van onderwijs. Maar de echte opgave is het stimuleren van medewerkers om zich te ontwikkelen en talenten te ontplooien. Het is jammer als een schoolleider alleen een manager is.”

Lerende gemeenschap
Om hun teams tot leren te brengen, heeft de AVS Academie een professioneel aanbod voor schoolleiders om zichzelf te ontwikkelen. “We organiseren trainingen over onder andere persoonlijk leiderschap, over het doorvoeren van veranderingen, over communiceren met de buitenwereld. Samen met andere schoolleiders leren is belangrijk, een groep cursisten is ook een lerende gemeenschap.”

Frisse wind
Cnossen denkt genuanceerd over de duur van de periode die een schoolleider zou moeten aanblijven op dezelfde school. “Na een jaar of zeven hebben de meeste leiders wel gebracht wat ze kunnen brengen en geleerd wat ze kunnen leren. Als je merkt dat je gaat varen op routine, is het beter een andere plek te zoeken. In een nieuwe situatie op een andere school breng je je ervaringen mee en kun je door nieuwe uitdagingen zelf weer leren. Je opvolger gaat op je vorige school verder waar jij gebleven bent en pakt op waarmee jij niet meer verder kwam. Dan is hij of zij, net als jij op de nieuwe school, de frisse wind die het stof wegblaast.”

Meer informatie: www.avs.nl/academie

Gerelateerd nieuws