Inclusie: geef ons goede randvoorwaarden
Wat hebben schoolleiders in heel Nederland nodig om ervoor te zorgen dat echt élk kind uit de wijk op hun school terecht kan – ongeacht de handicap, gedragsstoornis of leerproblemen? Die vraag stond centraal in de commissie onderwijs & kwaliteit van AVS. Ontdek tot welke conclusies én aanbevelingen de schoolleiders van deze commissie komen om van inclusief onderwijs een succes te maken.
De commissie onderwijs & kwaliteit komt zo’n acht keer per jaar bijeen. Samen bespreken ze actuele onderwijsvraagstukken en geven ze AVS advies over in te nemen standpunten. Tijdens de laatste vergadering stond het thema inclusief onderwijs op de agenda, omdat daar in de politiek en in de onderwijssector veel over te doen is. Welke punten moet AVS als het aan deze schoolleiders ligt meenemen naar de verschillende beleidstafels?
1. Formuleer een helder doel
“Wat verstaat staatssecretaris Judith Tielen onder inclusief onderwijs? Betekent dat in haar beleving dat alle leerlingen onder één dak komen te zitten zoals dat op scholen in Italië het geval is? Of moet er toch iets van speciaal onderwijs blijven bestaan voor bijvoorbeeld kinderen die heel ernstig cognitief beperkt zijn? We hebben in het onderwijs allemaal een net wat ander beeld bij wat inclusief onderwijs is of zou moeten zijn. Dat zorgt voor onduidelijkheid. We roepen de overheid op om met een heel helder doel te formuleren: waar streven we op af als het gaat om inclusief onderwijs? Laat die stip op de horizon voor alle scholen in Nederland héél duidelijk zijn.”
2. Zorg voor goede randvoorwaarden
“Momenteel zijn de klassen vaak te groot en is er onvoldoende expertise en ondersteuning in het team om echt elk kind op school goed tot ontwikkeling te kunnen brengen. Veelal zijn schoolgebouwen daarvoor niet goed genoeg toegerust. Daarnaast is het niet altijd duidelijk hoe de bekostiging is geregeld. Kleinere klassen, voldoende (goed!) personeel, structureel budget en een betere huisvesting zijn ábsolute voorwaarden om van inclusief onderwijs in heel Nederland een succes te maken.”
3. Geeft ons een realistisch tijdspad
“Afgelopen mei stuurden staatssecretaris Tielen en minister Sterk een brief naar de Tweede Kamer over inclusief onderwijs. Daar staat in dat vanaf 2035 elk kind terecht moet kunnen op een school in de buurt. Tielen noemt dit ‘ambitieus maar haalbaar’ en komt begin 2027 met een transitieplan. Schoolleiders vinden dat er tot nu toe te weinig aandacht uitgaat naar die transitieperiode van passend naar inclusief onderwijs, waardoor niet duidelijk is wat wanneer gerealiseerd moet zijn. Daarnaast sluit de wet- en regelgeving nog niet aan bij de inclusie-ambitie van de overheid. Ook op dat vlak hebben schoolleiders méér duidelijkheid nodig. Die duidelijkheid is nodig om leraren mee te krijgen in het realiseren van inclusie. Uit een onderzoek van de lerarenbonden blijkt dat nog geen twintig procent (!) van de leraren positief staat tegenover inclusief onderwijs. Twee derde vindt zelfs dat meer leerlingen sneller toegang moeten krijgen tot speciaal onderwijs. Voor schoolleiders is het moeilijk, zo niet onmogelijk, om vanuit die mindset mét het team te werken aan inclusief onderwijs.”
☞AVS-standpunt: inclusief onderwijs
AVS neemt alle input van de schoolleiders uit de commissie onderwijs & kwaliteit mee naar de diverse overlegtafels. Wat betekent dat? AVS steunt de ambitie van het kabinet in het streven naar inclusief onderwijs, maar vraagt de overheid om meer scherpte: kijk niet hoe je het huidige systeem kan veranderen, maar wat ervoor nodig is om inclusief onderwijs in de nabije toekomst te realiseren. Dat zit hem in middelen, expertise, bemensing, gebouwen en tijd. Randvoorwaarden zijn daarbij geen wensenlijst, maar een absolute vereiste om echt elk kind op een school in de buurt een plek te kunnen bieden die veilig is en waar iedere leerling volop tot ontwikkeling kan komen. Schoolleiders zitten tussen de ambities van de overheid en besturen aan de ene kant, en leraren en ouders aan de andere kant in. AVS kiest geen kant in het politieke debat tussen volledig inclusief en een gedifferentieerd stelsel — dat is aan politiek en ouders. Wél bewaken we de plannen van de overheid met betrekking tot inclusie en bekijken we of ze voor schoolleiders uitvoerbaar zijn. En uiteraard helpt AVS schoolleiders in de uitwerking van onderwijs dat voor de meeste kinderen vlakbij huis kan worden geregeld.
Meer informatie
- Van passend naar inclusief onderwijs (Nieuwsbrieven Ministerie van OCW)
- Rapport inclusief onderwijs [PDF] (Aob)
- Schoolleiders: “tekorten zetten inclusief onderwijs onder druk” (AVS)
- Groei in leiderschap die inclusiviteit centraal stelt (AVS)
- Studiereis Portugal (AVS)
Versterking gezocht!
Elke acht weken komen de schoolleiders van de commissie onderwijs & kwaliteit van AVS (fysiek en/of online) bijeen om prangende onderwijsthema’s vanuit het schoolleidersperspectief te bespreken. Daarmee bepalen zij (mede) wat er op de agenda komt te staan die AVS meeneemt naar de diverse beleidstafels. Wil jij deelnemen aan de commissie onderwijs & kwaliteit om zo jouw stempel te drukken op beter onderwijs en de stem van de schoolleider te vertolken? Stuur een mailtje naar AVS om je aan te melden: info@avs.nl o.v.v. commissie onderwijs & kwaliteit. We zoeken in het bijzonder schoolleiders uit het gespecialiseerde onderwijs (sbo/(v)so) om breed te horen wat er in de achterban leeft.
