Iliass El Hadioui hoofdspreker op AVS Congres 2024

Hoe gaaf… De eerste keynote speaker van het AVS Congres (15 maart 2024 in het NBC in Nieuwegein) is bekend! Het is een man met een missie, die het onderwijs wil verbeteren en ongelijke kansen de wereld uit wil helpen.

Onderwijssocioloog Iliass El Hadioui ziet een uitgekiende rol voor het onderwijs in zijn algemeenheid en voor de schoolleider in het bijzonder. Neem alvast een voorproefje op het mini-college van deze socioloog en wetenschapper.

Het veelkoppige monster van ongelijkheid

In het novembernummer van KADER, het vakblad voor schoolleiders dat leden van AVS gratis ontvangen, hebben we Iliass El Hadioui uitgebreid geïnterviewd in aanloop naar het AVS Congres, waar hij op 15 maart een college gaat verzorgen voor schoolleiders. In het KADER-artikel doet hij vier prikkelende uitspraken, waar hij dieper op in zal gaan tijdens zijn lezing op ons congres.

1. Kansenongelijkheid is een veelkoppig monster

“Kansenongelijkheid is een ‘wicked problem’, zoals bestuurskundigen dat noemen. Er is geen eenduidigheid over wat nu precies het probleem is, wie er verantwoordelijk voor is en hoe het geadresseerd moet worden. Daarnaast beweegt het probleem zich op verschillende niveaus, van het microniveau van een klas, via het mesoniveau van het professionele team op school naar het macroniveau van ons stelsel. Er is dan ook geen quick fix.”

2. Sociaaleconomische segregatie neemt toe

“Voor leerlingen maakt het steeds meer uit naar welke je school gaat. Kinderen uit kapitaalkrachtige gezinnen zitten steeds meer bij elkaar op school en voor kinderen uit gezinnen die minder kapitaalkrachtig zijn, geldt dat ook. Niet een etnische, maar een sociaaleconomische segregatie neemt toe. Ook binnen een klas zijn er verschillen. We doen vaak alsof dat met de leerkracht te maken heeft, maar er is een groep leerlingen die alle privileges ervaart. Denk aan voldoende rust, vakanties en bijles. En er is de groep die al deze privileges in de buitenschoolse omgeving niet heeft. Leerlingen komen daardoor op een ander punt de school binnen. De regio waarin een school staat en het lerarentekort bepalen ook steeds meer de kansen die een kind krijgt.”

3. Sociale pijn is een belangrijke pijn

“Leerlingen missen op school een ‘sense of belonging’. Hun leefwereld verschilt te veel met de schoolcultuur. Dat geeft sociale pijn. Leraren hebben ook sociale pijn. Ze nemen ordemaatregelen, twijfelen aan hun eigen handelen en houden de deur van hun klaslokaal daarom gesloten voor anderen. Dat zorgt voor professionele eenzaamheid. Achter die gesloten deur staat een persoon met sociale pijn les te geven aan een andere persoon met sociale pijn. Niet voor niets zie je op veel scholen dat één op de drie leraren vijf jaar na het afstuderen ervoor kiest om geen leraar meer te zijn.”

4. Stap uit de overlevingsstand

“Veel teams ontbreekt het aan een visie: hoe kunnen we onze collectieve vaardigheden en onze wil omzetten in beleid? Waar staan we als school voor? Waarom doen we de dingen die we doen? Brengen we onze leerlingen voldoende tot effectief leren? Wat is daarvoor nodig? Het is ook waar leiderschap over dient te gaan. Maar veel schoolleiders zeggen: ‘Dat is waar ik mee bezig wíl zijn, en waar ik nauwelijks mee bezig kán zijn.’ Ze werken vanuit een overlevingsstand, veroorzaakt door het lerarentekort en hebben het gevoel dat ze niet kunnen focussen op wat belangrijk is: het creëren van een verbetercultuur in het team. Maar die redenering bijt zich in de staart. Als je niet kan focussen op een verbetercultuur, dan blijf je in die overlevingsstand.”

Reserveer je kaart