Hoe werk jij aan burgerschap?

Sinds dit jaar is de basisvaardigheid ‘Burgerschap’ opgenomen in het toezichtskader van de inspectie. Veel scholen zijn hier ook al goed mee bezig. Op dit moment krijgen veel scholen een herstelopdracht, maar wordt het nog niet meegewogen in het eindoordeel van de onderwijsinspectie. Het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO) publiceerde onlangs een nieuwe themapagina Burgerschap op Onderwijskennis.nl die informatie geeft over hoe scholen de wettelijke taak tot uitvoering kunnen brengen. Ben jij al op de hoogte?

De themapagina helpt schoolleiders om vorm te geven aan de opdracht aan scholen om leerlingen democratische waarden eigen te maken en sociale en maatschappelijke competenties op te doen. Bevordering van actief burgerschap en sociale cohesie is belangrijk, omdat daardoor mensen, jong en oud, in Nederland op een prettige manier kunnen samenleven. Burgerschapsonderwijs draagt daaraan bij door het bevorderen van kennis over de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die daarvoor nodig zijn. Maar wat houden die wettelijke eisen in?

Wettelijke eisen

De Wet burgerschap kent drie invalshoeken: de minimale inhouden die aandacht moeten krijgen, de onderwijskundige uitgangspunten die aan bod moeten komen en de eisen aan de omgeving waarin het burgerschapsonderwijs gegeven wordt.

Inhoudelijke invalshoek:
👉Burgerschapsonderwijs moet zich richten op bevordering van respect voor en kennis van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat.
👉Scholen besteden daarbij aandacht aan (actieve) bevordering van autonomie, vrijheid van meningsuiting, het gelijkheidsbeginsel, verdraagzaamheid, begrip voor anderen, verantwoordelijkheidsbesef, het afwijzen van onverdraagzaamheid en het afwijzen van discriminatie.
👉Scholen bevorderen de sociale en maatschappelijke competenties van leerlingen.

Onderwijskundige invalshoek:
De bevordering van burgerschap is doelgericht, samenhangend en herkenbaar:
👉Doelgericht betekent dat de school “concreet formuleert wat leerlingen zullen leren”.
👉Bij samenhangend gaat het om een “over de leerjaren heen samenhangend programma” met “activiteiten gekoppeld aan heldere leerdoelen”, waarbij “stapsgewijs wordt toegewerkt naar realisering van de leerdoelen”.
👉Herkenbaar vraagt dat die leerdoelen en het voor realisering daarvan geplande programma “in het onderwijs in praktijk tot uitdrukking komen”.

Het schoolklimaat als invalshoek:
👉Het schoolklimaat is in overeenstemming met de basiswaarden.
👉Het klimaat is zichtbaar in het gedrag van het personeel van de school, door te “functioneren als rolmodel” en te handelen “in overeenstemming met de waarden”.
👉De school streeft ernaar een oefenplaats te zijn “waar leerlingen worden gestimuleerd actief te oefenen met de omgang met de waarden”.

Onderwijskennis.nl

AVS en NRO werken samen om meer kennis uit wetenschappelijk onderzoek op scholen te gebruiken. Op het AVS schoolleiderscongres op 15 maart a.s. zal NRO schoolleiders inspireren aan de slag te gaan met kennis. Onderwijskennis.nl kan je nu al ondersteunen met informatiebronnen die schoolleiders en hun teams helpen om evidence informed te werken aan een verbetercultuur in de school. In het thema Kennis en vaardigheden van leerlingen’ staan alle ontwikkelingsdomeinen overzichtelijk gerangschikt.

Bij het onderdeel Burgerschap is deze week nieuwe informatie gekomen over hoe scholen de wettelijke taak tot uitvoering kunnen brengen. Je vindt de themapagina hier.

Links