Hoe verlopen cao-onderhandelingen?

Tijdens het AVS-congres kwamen er vragen over de cao-onderhandelingen en vooral op social media blijkt daar onduidelijkheid over te bestaan. In de magazine KADER vertelt Harry van Soest, één van de cao-onderhandelaars, over het proces van cao-onderhandelingen en de complexiteit daarvan. Een nieuwe cao samenstellen doe je uiteraard nooit alleen. Er zijn meerdere partijen die aan de cao-tafel aanschuiven. Naast de AVS, die als enige vakbond álleen voor schoolleiders opkomt, nemen ook de PO-Raad en andere vakbonden deel aan het overleg. Het gaat dan om AOb/FNV, CNV en FvOv.

Aan de ‘andere’ kant van de tafel zitten de vertegenwoordigers van de werkgevers. Voor het primair onderwijs is dat de PO-Raad, die wordt bijgestaan door externe deskundigen. Verder is er een onafhankelijke (technisch) voorzitter en een secretaresse voor de verslaglegging. Afhankelijk van de onderwerpen komt de cao-tafel met enige regelmaat bijeen. Bij de start van nieuwe cao-onderhandelingen onderzoekt de AVS door middel van onder meer de peilingen wat er leeft onder leden. Op basis van die informatie bepaalt de AVS wat de inzet van de onderhandelingen gaat zijn. Vandaar ook dat het ontzettend belangrijk is dat elk lid de peilingen gebruikt om zijn of haar stem te laten gelden.

Naast het behartigen van de achterban, in het geval van de AVS alle adjunct-directeuren en directeuren in het primair onderwijs, hebben de cao-onderhandelaars ook te maken met het vertegenwoordigen van ‘het algemeen belang’. De basis daarvoor is neergelegd in de wet- en regelgeving, de Wet op het primair onderwijs (WPO), de Wet op de experticecentra (WEC) en in de Wet op de collectieve arbeidsovereenkomst. Al jaren strijdt de AVS voor een beter salaris voor schoolleiders. Soms lijkt het alsof de AVS niks van zich laat horen, maar dat wil niet zeggen dat er niks gebeurt. In elke vergadering maken betrokken partijen afspraken over de communicatie. Niet alles wat aan de cao-tafel besproken wordt, kan openbaar gemaakt worden omdat er in vertrouwelijkheid met elkaar gesproken moet kunnen worden. De AVS wil dat vertrouwen niet te beschadigen, omdat dit de onderhandelingspositie in gevaar kan brengen. Sowieso zijn de huidige cao-onderhandelingen complex te noemen. Het gaat niet alleen over een betere betaling, maar ook over de rechtspositie van schoolleiders. De AVS is de enige partij aan tafel die specifiek de belangen van de schoolleiders vertegenwoordigt en behartigt.

Tot slot is het de vraag of het ministerie van Onderwijs genoeg geld ter beschikking heeft om alle eisen te honoreren. In dit proces ben je dus niet alleen afhankelijk van de sociale partners, maar ook van de regering. Wanneer een meerderheid van de cao-partijen instemt met de voorstellen, dan komt er een concept-onderhandelaarsakkoord te liggen. Binnen de AVS wordt dat voorstel voorgelegd aan onder meer de Commissie Arbeidsvoorwaarden en Personeelsbeleid, de AVS Ledenraad en het bestuur. Als die akkoord zijn, leggen we de voorstellen ter goedkeuring neer bij de leden die uiteindelijk bepalen of er daadwerkelijk een nieuwe cao komt. Ook de PO-Raad en de collega-vakbonden leggen het conceptvoorstel aan hun leden voor. Als iedereen instemt, dan wordt het onderhandelaarsakkoord omgezet in een cao-akkoord en kan het uitgevoerd worden.

Op dit moment wordt er onderhandeld over de CAO PO 2022. Zodra er inhoudelijk gecommuniceerd mag worden, zal de AVS de leden zo snel mogelijk informeren.