De Europese Schoolleidersorganisatie ESHA zette onlangs een groot onderzoek uit onder meer dan 20.000 schoolleiders in Europa, waarbij zij vooral geïnteresseerd was in of en hoe gespreid leiderschap in de praktijk wordt gebracht. Gespreid leiderschap? Misschien is de Engelse definitie wel het duidelijkst: “It’s the philosophy and practice how initiatives, decisions and responsibilities are placed in the whole organization.” Zowel schoolleiders als leraren zijn gevraagd naar hun mening. Via een reeks vragen waarmee de onderzoekers konden afleiden hoe de perceptie over gespreid leiderschap binnen de schoolorganisatie is. Er blijkt een significant verschil te zijn tussen hoe leraren en schoolleiders tegen de werkelijkheid aankijken. Schoolleiders en bestuurders zijn veel positiever over de betrokkenheid van anderen dan leraren zelf aangeven. Nederland scoort daarmee in de middenmoot.

Voor de Nederlandse situatie geldt dat door de invoering van de lumpsum en de bestuurlijke schaalvergroting van de afgelopen jaren meer en meer organisaties bestuurd worden vanuit de top. Dat leidt tot top down gedreven organisaties, waardoor gespreid leiderschap zich moeilijk kan ontplooien. Bij de uitwerking van Passend onderwijs bijvoorbeeld, is enorm veel aandacht uitgegaan naar de inrichting van de nieuwe samenwerkingsverbanden. Schoolleiders zijn daar, volgens eigen onderzoek van de AVS, onvoldoende bij betrokken, laat staan leraren en ouders. Toch zijn het de schoolleiders en de professionals in de school die Passend onderwijs straks vorm moeten geven.

Binnen een moderne organisatie worden de verantwoordelijkheden en initiatieven door de hele organisatie op waarde geschat en gestimuleerd. Iedereen draagt bij en is betrokken bij de besluitvorming zonder dat dit leidt tot besluiteloosheid. Dat wil niet zeggen dat iedereen besluiten neemt, maar er wel aan bijdraagt. Besturen en schoolleiders zijn zich dan bewust dat leiderschap ook dienend en faciliterend kan zijn. Het beste uit onszelf halen is een hele kunst. Hoe zit dat in uw organisatie?

Meer informatie over het ESHA-onderzoek naar gespreid leiderschap: www.esha.org

Let op: Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.

Gerelateerd nieuws