Nu de onderwijsresultaten zich langzaam herstellen na corona, richt de inspectie zich op de weerbaarheid van leerlingen in een veranderende wereld. Dit blijkt uit de presentatie van de jaarlijkse Staat van het Onderwijs. Inspecteur-generaal Alida Oppers benadrukte gisteren het belang van burgerschapsonderwijs voor een sterke democratie en vrije samenleving.
Leerlingen zijn kwetsbaar in de huidige maatschappij, dat vraagt van een stevige samenwerking van het onderwijsveld. AVS zet zich graag in voor deze gezamenlijke missie door schoolleiders te positioneren als sleutelspelers in deze maatschappelijke rol.
De taalachterstanden in het basisonderwijs die ontstonden tijdens de pandemie zijn grotendeels ingehaald. Scholen werkten hard aan het verbeteren van basisvaardigheden, een extra knappe prestatie met de huidige personeelstekorten. Schoolleiders speelden hierin een cruciale rol met hun focus op het versterken van de onderwijskwaliteit. Vooral het vernieuwde curriculum en de geactualiseerde kerndoelen biedt kansen om te blijven focussen op taal, rekenen en burgerschap. De inspectie vraagt extra aandacht voor de taalvaardigheid van kwetsbare groepen leerlingen.
Door individualisering is de school steeds vaker de belangrijkste ‘vindplaats’ om kinderen en jongeren (4-18 jaar) te begeleiden, informeren of beïnvloeden. De doelgroep is minder goed bereikbaar via andere gemeenschappen zoals voorheen dorp, kerk of de wijk. Hierdoor verschuift de balans tussen didactiek en pedagogiek: de aandacht gaat steeds meer naar maatschappelijke vraagstukken. Schoolleiders moeten hierin richting geven en de balans bewaken, maar zijn daar niet altijd goed op voorbereid.
Naast basisvaardigheden en burgerschap vraagt de huidige tijd meer aandacht voor welzijn, talentontwikkeling en gelijke kansen. Zowel voor kinderen en jongeren als voor volwassenen. De roep om weerbaarheid geldt wat ons betreft dus ook voor onderwijspersoneel. AVS geeft graag gehoor aan de oproep van de inspectie om verantwoordelijkheid te nemen en samen met andere partijen te werken aan robuust onderwijs. Er liggen volop kansen om dit te bewerkstelligen. Zo bereiden we leerlingen goed voor op hun deelname aan de maatschappij en zorgen we voor krachtig onderwijspersoneel.
In de Staat van de Schoolleider 2025 pleit AVS voor structurele professionalisering van schoolleiders. Door dagelijkse hectiek op school wordt duurzame ontwikkeling van de schoolleider verstoord, terwijl juist nieuwe leiderschapscompetenties nodig zijn om echt het verschil te maken. Ook vragen we in de Staat van de Schoolleider aandacht voor het maken van keuzes in de maatschappelijke context van de school. Dit vraagt om een sterke relatie tussen schoolleider en bestuurder.