Gepersonaliseerd onderwijs betekent meer regie geven aan de lerende. Dat geldt op het niveau van de leerling, maar ook op het niveau van de leerkracht en van de schoolleider. Het betekent ook een andere invulling van de rol van de leerkracht en van de schoolleider. 

“De leergang Leidinggeven aan gepersonaliseerd onderwijs gaat over leidinggeven aan verandering, en over gepersonaliseerd onderwijs zelf”, vertelt Wiebe Broekema, hoofddocent van de leergang. “Deelnemers hebben meestal als eerste leervraag: wat is gepersonaliseerd leren? Hoe geef je dat vorm in het onderwijs? En in het verlengde daarvan: welke vaardigheden heb ik nodig om leiding te geven aan de invoering van gepersonaliseerd onderwijs?”
 
Coachende rol
Invoering van gepersonaliseerd onderwijs betekent afscheid nemen van het traditionele model waarbij de leerkracht bepaalt wat, hoe en wanneer de leerling leert. Bij gepersonaliseerd onderwijs neemt de leerling de regie en verschuift de rol van de leerkracht van sturend naar coachend. “Gepersonaliseerd onderwijs is nieuw, er is geen blauwdruk voor”, zegt Broekema. “In de leergang willen we schoolleiders toerusten om aan die verandering leiding te geven. We reiken instrumenten aan, zoals theoretische modellen. En we oefenen met nieuwe werkvormen. Vanuit verschillende invalshoeken kijken we naar gepersonaliseerd onderwijs. De schoolleider kan het vervolgens met het team samen invullen.”
 
Regie
Ivo Buijsen, directeur van basisschool Anton van Duinkerken in Bergen op Zoom, heeft in 2017-2018 deelgenomen aan de leergang en is nu met zijn school op weg om gepersonaliseerd onderwijs te ontwikkelen. “In het begin wilde het team van mij horen waar we naartoe gaan. Maar er is geen vastgesteld eindpunt”, zegt Buijsen. “In de leergang gebeurde eigenlijk hetzelfde: ik kreeg ook geen pasklaar antwoord op mijn leervragen. Het team loopt nu tegen hetzelfde aan als ik deed in de leergang.” Buijsen merkt dat de ene leerkracht meer regie aan de leerling overlaat dan de andere. “Teamleden maken hun eigen ontwikkeling door, ook zij hebben de regie over hun eigen leerproces. Maar we gaan samen naar meer eigenaarschap bij leerlingen.”
 
Gespreid leiderschap
Lizzy Heistek, directeur van basisschool De Piramide in Edam, werd door senior leerkracht Manuela Lezaire geattendeerd op de leergang. “We zijn met gepersonaliseerd onderwijs bezig en ik was op zoek naar scholing. De leergang is voor schoolleiders bedoeld, maar het zijn de leraren die er in de klas mee aan de slag moeten.” Heistek wilde Lezaire daarom graag meenemen naar de leergang. “Het bestuur honoreerde die vraag meteen. We werden allebei gefaciliteerd voor de leergang.” Het heeft ze beide veel opgeleverd, zegt Heistek: “Ik ben al jaren bezig mijn stijl van begeleiden van leerkrachten in overeenstemming te brengen met hun stijl in het begeleiden van leerlingen. De leergang heeft me bevestigd in mijn koers. Leerkrachten moeten zelf aan het stuur zitten. Vroeger bepaalde ik als schoolleider de koers, nu ontwikkelen we die als team.”
 
Lezaire was al langer bezig met ‘leren zichtbaar maken’, waarbij leerlingen zelf hun ontwikkeling volgen. “Daar wilde ik meer van weten. Door de leergang structureer ik de coachgesprekken met leerlingen nu beter.” Samen een leergang volgen zorgde dat een gemeenschappelijke ‘taal’ ontstond en de twee sneller kunnen afstemmen. Lezaire heeft taakuren gekregen om in de bovenbouw en de middenbouw gepersonaliseerd onderwijs uit te bouwen, Heistek doet de onderbouw. Heistek: “De school maakt zo optimaal gebruik van de competentie van de leerkracht. Dit is echt gespreid leiderschap. Deze kant moeten we op.”
 
Meer lezen over gepersonaliseerd onderwijs? Ook de Boek­bespreking op pagina 41 van deze Kader Primair gaat over dit onderwerp.
 
Doelgroep: leidinggevenden po
Startdatum: 3 februari 2020
Meer informatie en aanmelden: www.avs.nl/academie/lgo

Gerelateerd nieuws

  • Nieuwe versie servicedocument Covid-19 van OCW

  • Meerderheid ouders geen voorstander van extra coronamaatregelen

  • Inschrijving EU-schoolfruit geopend

  • Voldoende personeel grote zorg voor schoolleiders