Een nieuwe visie op leiderschap en strategie

Jacqueline Kenter bespreekt 'De Strateeg, een nieuwe visie op leiderschap en strategie' van Cynthia Montgomery
Cynthia Montgomery, hoogleraar aan de Harvard Business School, wil leiders een nieuwe kijk geven op strategie. Vooral de manier waarop leiders op concrete strategische kwesties uit hun dagelijkse praktijk reageren, hebben haar kijk op strategie veranderd. Montgomery gebruikt in haar boek ‘De Strateeg’ dezelfde aansprekende stijl als in haar colleges om leiders te leren hoe zij vaardigheden en gevoeligheden kunnen ontwikkelen voor een daadkrachtige strategie en werkelijk leiderschap.

De auteur laat zien hoe leiders, maar ook opleidingen, strategievorming benaderen. Het lijkt alsof strategie iets is dat beperkt is tot een jaarlijks planningsproces en een kwestie van goed analyseren van omgeving en organisatie om beleid te formuleren. Dat is weliswaar belangrijk, maar volgens Montgomery draait het uiteindelijk om implementeren en uitvoeren van de strategie. Ofschoon er talloze boeken over strategie zijn geschreven, is er bijna niets gepubliceerd over de strateeg en wat deze cruciale functie vereist van degene die deze moet vervullen. De unieke rol van de leider als toonaangevende figuur en beheerder van de strategie is daardoor op de achtergrond geraakt, meent de auteur. De waarde van oordeelskracht, de continuïteit van planning en de wil om de organisatie een specifiek pad op te leiden lijken uit het oog verloren. Montgomery wil een essentiële component van het strategievormingsproces in ere herstellen: de leider. Ze wil de lezer uitrusten voor en inspireren tot een positie als strateeg, als leider en roerganger, die van grote invloed kan zijn op het lot van diens organisatie. Ze wil een persoonlijke oproep tot actie doen, aan eenieder die deze functie bekleedt.

Volgens Montgomery is de belangrijkste vraag die iedere leider moet beantwoorden: doet mijn organisatie ertoe? En meteen daarna: hoe word ik een effectievere leider, die ervoor zorgt dat de organisatie meerwaarde biedt? Ze gebruikt daarvoor de metafoor van een dansfeest in een grote zaal. De meeste dansers brengen hun tijd door op de dansvloer. Maar pas als ze zich losmaken uit de massa en naar het balkon boven de zaal gaan, zien ze het grotere geheel. Dan worden de patronen duidelijk en doemen nieuwe perspectieven op. Montgomery signaleert dat veel leiders al jaren actief zijn, zonder ooit de dansvloer te hebben verlaten. In beslag genomen door de dagelijkse beslommeringen van het leiden van de organisatie zijn ze nooit naar het balkon gegaan. De auteur stelt zichzelf als taak de leider te doordringen van de gang naar het balkon. Aan de andere kant rust ze leiders toe met middelen om het gedans met nieuwe ogen te bekijken, op een manier die opties laat zien die zij eerder nooit hebben overwogen.

Montgomery maakt duidelijk dat strategie de kern vormt van leiderschap, van continu leiderschap. Strategie vereist een strateeg. De auteur inspireert lezers zich te ontwikkelen tot een strateeg. Via boeiende voorbeelden laat ze zien hoe je als strateeg doelen kunt formuleren die mensen inspireren iets te doen wat ongekend goed is voor de belanghebbenden. Steeds weer benadrukt Montgomery jouw rol: hoe je een strateeg kunt zijn, wat het wezen is van een strateeg. Hoewel het boek geschreven is vanuit de optiek van het bedrijfsleven is de publicatie geschikt voor alle leiders, juist ook uit non-profi tsectoren als het onderwijs. Het is dan ook een inspirerende, prettig leesbare en instruerende uitgave voor schoolleiders, bestuurders en toezichthouders die met hun school het verschil willen maken.

De Strateeg, een nieuwe visie op leiderschap en strategie, Cynthia Montgomery, 2012, uitgeverij Balans Amsterdam, ISBN 978 94 600 3403 9

Let op: Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.