Doorstroomtoets moet tool zijn, geen meetlat
Op 15 mei 2025 debatteerde de Tweede Kamer over toetsen en examens in het funderend onderwijs. De doorstroomtoets stond centraal. AVS pleit al langer voor een snellere evaluatie en één doorstroomtoets die gebruikt wordt zoals bedoeld. Als hulpmiddel, niet als meetlat. Beleidsadviseur Lambert van der Ven: “We horen graag van schoolleiders hoe de toets in de praktijk werkt en of die bijdraagt aan kansengelijkheid. Die ervaringen nemen we mee in onze lobby”.
Gelijktijdig met het debat sprak AVS met Oberon, onderzoeks- en adviesbureau op het gebied van onderwijs en welzijn, over de effecten van de nieuwe wet. Want schoolleiders ervaren nu knelpunten en vragen om eerder bijsturen, dat terwijl de officiële evaluatie van Oberon pas in het voorjaar 2028 verschijnt.
Staatssecretaris behoudt huidige koers
Ondanks het pleidooi van diverse partijen voor een bredere kijk op de de doorstroomtoets, behield de staatssecretaris de huidige koers. In dat licht is de doorstroomtoets een middel tegen onderadvisering en bevordert het gelijke kansen. Ze wacht de evaluatie af voordat ze bijstuurt, maar belooft wel een brief over de uitvoering van motie-Rooderkerk (één toets). Hierin worden ook juridische, financiële en praktische gevolgen besproken, plus een mogelijk tijdpad. Van der Ven: “We bevragen onze leden binnenkort over hun ervaringen en de bijdrage van de toets aan kansengelijkheid.”
Bezuinigingen raken Onderwijskansenregeling
Hoewel het niet op de agenda stond, uitten meerdere fracties hun zorgen over de bezuinigingen op de Onderwijskansenregeling. Deze raken vooral het vmbo en praktijkonderwijs. De bezuinigingen waren voor AVS en andere sociale partners reden om uit het overleg over een meerjarig onderwijsplan te stappen. “Hoe kun je herstellen als je tegelijkertijd afbreekt? Dit plan was er bijna. De nieuwe bezuinigen op het funderend onderwijs bij de Voorjaarsnota maken zo’n plan voor ons echter niet meer geloofwaardig. Een gemiste kans”, zegt AVS-voorzitter Karin Straus hierover. De staatssecretaris gaf hierop geen inhoudelijke reactie, maar beloofde een brief.
Meer ruimte voor ontwikkeling en welzijn
Tot slot was er aandacht voor basisvaardigheden en mentale gezondheid. AVS pleitte in een recent overleg met de Inspectie van Onderwijs voor een leerlingvolgsysteem dat niet alleen focust op rekenen en taal, maar ook op groei en welbevinden. Voor kansrijk adviseren is een brede blik essentieel.
Standpunt AVS over doorstroomtoets
