Wat hebben Cicero en Covey met elkaar te maken? Stephen R. Covey, de bekende managementgoeroe, en Cicero, de grootste redenaar uit de Romeinse tijd? Beiden hebben op hun eigen terrein een iconische status bereikt. De een voor populaire managementopvattingen, de ander voor de kunst van het overtuigen, de retorica. In zijn boek ‘Cicero leest Covey’ kijkt Harm Klifman door de bril van de klassieke retorica naar populaire managementboeken.

Aan de hand van oude inzichten laat auteur Harm Klifman de technieken en praktijken zien die moderne auteurs gebruiken om hun ideeën over management onder de aandacht te brengen. En die er vooral ook voor zorgen dat hun managementboek een commercieel succes zal worden. Het gaat dus niet alleen over het introduceren van een nieuwe, andere en betere managementstijl, maar ook om gewoon zoveel mogelijk boeken verkopen.
Hoe je dat doet, beschouwt Klifman door de ogen van Covey en Cicero. Zijn prettig leesbare boek staat boordevol met retoriek. Alleen al aan boektitels heeft de auteur een hoofdstuk gewijd, waardoor je anders gaat kijken naar de titels van managementboeken. Klifman signaleert dat in de Nederlandse literatuur titels van romans vaak een beschrijvende titel hebben, zoals ‘Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan’ of ‘Terug naar Oegstgeest’. Of dat romantitels verwijzen naar de hoofd­persoon: Max Havelaar, Tonio, Oeroeg. Ook schrijvers van managementboeken willen de aandacht trekken van het koop­publiek. In de titels komen bijvoorbeeld leestekens zoals uitroep- en vraagtekens uitdrukkelijk voor. Denk aan titels als: ‘Doen! Nieuwe praktische inzichten voor verandering’ of ‘Hoe krijg je ze mee?
Vijf krachten om veranderingen te laten slagen’. Ook gebruiken schrijvers van managementboeken vaak fabels in hun titels, zoals ‘Wie heeft mijn kaas gepikt? Omgaan met verandering’.
Tot slot spelen ze in de titels vaak in op emoties. De ‘wapens’ die de auteurs daarvoor tot hun beschikking hebben zijn:

  • Verwijzen naar de spreker, de redenaar zelf en zijn geloofwaardigheid: Ethos. Zoals in de titel ‘Hoe krijg ik ze zover? Draagvlak zonder dwang’.
  • Verwijzen naar emoties, wanneer de redenaar bewust inspeelt op emoties van zijn gehoor: Pathos. Bijvoorbeeld in: ‘Onze ijsberg smelt! Succesvol veranderen in moeilijke omstandigheden’. 
  • Verwijzen naar de argumentatie, het gezonde verstand, de ratio: Logos (‘Doorbreek de cirkel! Hoe managers onbewust verandering blokkeren’).

Naast het tot stand komen van de titel beschrijft Klifman ook hoe auteurs hun managementboek opzetten. Bijvoorbeeld hoe ze hun eigen rol innemen: als dominee, als koopman of als therapeut. En hoe ze gebruik maken van tabellen, tegenstellingen en rijtjes. Klifman noemt talloze voorbeelden.
Na het lezen van dit boek weet je dat managementtheorieën niet alleen een beroep doen op je gezonde verstand. Populaire managementboeken spreken de lezer/koper vooral aan op emoties. En dat begint vaak bij de titel.

Cicero leest Covey: retorica in populaire management­boeken, Harm Klifman, 2019, ISBN: 9789463866262, www.harmklifman.nl

Ook een onderwijsboek bespreken?
Kader Primair verwelkomt gastrecensies door AVS-leden.
Mail eerst je titelsuggestie met korte onderbouwing naar communicatie@avs.nl o.v.v. ‘Boekbespreking’.

Gerelateerd nieuws