Burgerschapsvorming in het onderwijs weer op de kaart

Er worden diverse initiatieven ondernomen om burgerschapsvorming in het onderwijs te versterken. Minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker van Onderwijs hebben onlangs in een brief aan de Tweede Kamer deze maatregelen op een rij gezet die nog voortvloeien uit het advies van de Onderwijsraad ‘Verder met burgerschap in het onderwijs’ uit 2012.

De bewindslieden schrijven dat burgerschapsonderwijs de mentale weerbaarheid van jongeren kan vergroten, maar niet de ultieme oplossing is voor radicalisering van jongeren. Ook geven ze aan dat verschillende onderzoeken aantonen dat er in het onderwijs nog het nodige valt te verbeteren qua kennis en vaardigheden over burgerschapsvorming. Uit internationaal onderzoek blijkt dat 43 procent van de leerlingen in het funderend onderwijs slechts het minimale niveau of minder behaalt als het gaat om kennis van burgerschap. Ook de Inspectie van het Onderwijs constateert dat scholen nog weinig systematisch bezig zijn met burgerschapsonderwijs, aldus de bewindslieden.

Initiatieven
Sander Dekker heeft het ITS, onderzoeksinstituut verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen, gevraagd in het primair en voortgezet onderwijs onderzoek te doen naar de toerusting van leraren op het gebied van het voeren van gesprekken in de klas over gevoelige en actuele maatschappelijke thema’s. De minister van SZW organiseert samen met OCW dit schooljaar een aantal gesprekstafels met leraren over de manier waarop de rechtsstaat aandacht krijgt in de klas. Ook wordt, in opdracht van de minister van SZW, een project gestart waarbij samen met een aantal lerarenopleidingen lesmateriaal wordt ontwikkeld om leraren in opleiding beter toe te rusten om lastige burgerschapsthema’s te kunnen behandelen in de klas.
 
Andere maatregelen die getroffen worden, zijn onder andere:

  • het instrument ‘schoolontwikkeling burgerschap’ van het nationaal expertisecentrum voor leerplanontwikkeling SLO
  • een handreiking van de SLO waarmee scholen de basiswaarden kunnen bepalen die zij centraal willen stellen in hun onderwijsbeleid en hun burgerschapsonderwijs
  • interactief informatiepunt voor scholen van de SLO: www.burgerschapindeschool.nl
  • een driejarig onderzoek naar burgerschapscompetenties van leerlingen van de Alliantie Burgerschap (met behulp van het meetinstrument ‘Burgerschap Meten’)
  • in kaart brengen welke kennis en vaardigheden nodig zijn om leerlingen te leren volwaardig te participeren in een pluriforme democratische samenleving door het Platform #Onderwijs2032
  • aanvullende onderzoeken van de Inspectie van het Onderwijs in de schooljaren 2014-2015 en 2015-2016 naar de manier waarop po- en vo-scholen hun burgerschapstaak invullen.
Bij deze laatste onderzoeken van de inspectie wordt ook onderzocht of scholen de maatschappelijke stage inzetten bij hun burgerschapsonderwijs.

 

Links

Let op: Dit artikel is meer dan vijf jaar geleden gepubliceerd en bevat wellicht incorrecte, onvolledige of ongeldige informatie.