“Oh, dus een rekengesprek kan ook zo?” De vraag kwam van een leerkracht, ’s ochtends tijdens de studiedag, met een frons, maar daarna een glimlach. We hadden als team allemaal “Effectief rekenonderwijs op de basisschool” gelezen (van Marcel Schmeijer, aangeschaft van de NPO-gelden) en waren met elkaar in gesprek over wat we ervan konden leren. Geen standaard presentatie, maar met werkvormen, stellingen, casussen. Het resultaat? Geen grote verandering, maar juist die kleine, concrete inzichten: dat automatiseren best wat steviger mag, dat rekengesprekken niet vanzelf ontstaan, en dat we bij het ‘hoe’ daarin veel meer van elkaar kunnen leren dan van welke cursus dan ook.
En dat is waar professionalisering voor mij over gaat: het samen beter willen worden. Geen losse flodders, geen vinklijstjes, maar een team dat samen de schouders eronder zet en richting bepaalt. En ja, zelf ontwikkelen hoort daar ook bij. Het afgelopen jaar volgde ik een leergang bestuurlijk leiderschap, mijn afstudeeronderzoek van de Master is bijna af en ik lees steeds meer boeken (recente tip: “Team” van David Allen, GTD met anderen). Niet omdat het moet, maar omdat ik geloof dat ontwikkeling een keuze is, en voor mij een hele belangrijke waarde. Stilstand is geen optie. Niet voor leraren, en ook niet voor schoolleiders.
En ja, de lat ligt hoog. Van schoolleiders wordt verwacht dat ze onderwijskundig leider zijn, strategisch meepraten, het team aanvoelen en de leerling centraal zetten. Terecht, maar dan moeten we ook zorgen dat die schoolleiders in staat worden gesteld om zich te blijven ontwikkelen. Dat betekent: tijd, ruimte, en een cultuur waarin leren normaal is. In de onlangs uitgekomen ‘Staat van de Schoolleider’ staat niet voor niets dat schoolleiders professionalisering belangrijk vinden om goed leiding te kunnen geven aan onderwijskwaliteit. Blijvende ontwikkeling als basis, om wendbaar te zijn en verbindend leiderschap te kunnen tonen in een steeds complexer onderwijsveld. Het is geen luxe, maar noodzaak. Geen ‘extra’, maar gewoon als onderdeel van het vak.
Als bestuurder bij het schoolleidersregister hoor ik regelmatig hoeveel mooie stappen daarin gezet worden. Het register is geen keurslijf, maar een uitnodiging! De waardering in punten is geen doel op zich (vink), maar een middel om te laten zien dat we inspanning serieus nemen. Waar ligt jouw valkuil, uitdaging, passie (vonk)? En vooral: dat we als beroepsgroep zelf richting geven aan kwaliteit! Professionalisering werkt alleen als die aansluit bij wie je bent en waar je naartoe wilt, als mens en als leider.
Dus maak gewoon je eigen keuzes, heb vertrouwen in je leiderschap. Niet gehinderd door verantwoording tot achter de komma, niet gevangen in formats, maar gevoed door nieuwsgierigheid, reflectie en lef. Want zeg nou zelf, rust roest toch? Actie scherpt de geest!
Dus collega’s, bestuurders, beleidsmakers: laten we elkaar vaker bevragen, echt luisteren en ruimte creëren voor groei. Want wie stopt met leren, stopt met leiden.
