Anja Rodenburg mag dan geen fan zijn van de doorstroomtoets, stiekem is ze best een beetje dol op toetsen. Dat zit zo.
“We gaan toetsen, zodat ík daarna weet wat ik nog beter kan uitleggen.” Bij de laatste halfjaarlijkse toetsperiode hoorde ik dat een leerkracht zeggen. Prachtig vond ik dat. Het was voor de kinderen meteen duidelijk wat de bedoeling was: ‘de juf wil weten wat ik kan.’ En weg was de toetsstress!
Over toetsstress gesproken: hoe bang ben jij om met je school slecht te scoren voor een toets? Ik weet dat veel schoolleiders waarde hechten aan de laatste toetsen van het schooljaar, zelf vind ik vooral de halfjaarlijkse toets van Cito nuttig. In die periode komen onderwerpen aan bod waar kinderen (nog) geen kennis van hebben of worden rekenbewerkingen gevraagd die ze nog niet uitgebreid in de les hebben geoefend. Leerlingen scoren doorgaans wat lager en de opdrachten maken ze slechter dan in de les. Helemaal niet erg! Het gaat me niet om de score van het moment, maar om wat die ons te vertellen heeft.
De resultaten geven mooi de ontwikkeling weer die de kinderen op onze school doormaken. Met het team zet ik alle cijfers op een rij. Niet alleen van dat ene half jaar, maar alle resultaten door de jaren heen. Het is een enorm gepuzzel, maar het levert een schat aan informatie op. Waar zitten de pijnpunten zitten? En hoe kunnen we ons onderwijs verbeteren? Soms vallen de conclusies tegen. Zo lieten de kinderen van leerjaar 4 en 5 afgelopen schooljaar een lagere ontwikkellijn zien dan de leerlingen in de jaren daarvoor. Toen we alle gegevens naast elkaar legden, kwamen we erachter dat deze kinderen voor het eerst in een andere unitsamenstelling hadden gezeten in leerjaar 1-2-3. Dat geeft te denken. Hebben ze de lesstof voldoende opgepakt? Hoe kunnen we leerlingen met voldoende bagage over laten gaan naar leerjaar 4?
We hebben inmiddels het één en ander veranderd. Kleinere units. Meer variatie in de instructiegroepen. En dat geeft meteen al een mooi resultaat in de vorm van een hogere ontwikkellijn eind leerjaar 3. Daar kan het hele team trots op zijn! Want exact hiervoor zijn toetsen bestemd: om de ontwikkeling van leerlingen te volgen en bij te sturen waar nodig is. Het moet een thermometermoment zijn. Geen prestatiemiddel en al helemaal geen teaching to the test. Sterker nog, misschien moet het team volgend schooljaar bij de start meteen een toets afnemen – nog vóór ze gaan lesgeven. Een instaptoets om precies te weten wat je te doen staat en wat je misschien zelf nog kan leren. Mooi punt voor de volgende teamsessie!
