Na meer dan twintig jaar met ouderbetrokkenheid bezig te zijn, zijn er steeds meer oneliners over ouderbetrokkenheid ontstaan die mensen zich na jaren soms nog herinneren. Kennelijk hebben deze betekenis gekregen in de praktijk. In een aantal blogs zal ik verschillende benoemen en toelichten, in de hoop dat deze wat houvast geven om – ook in lastige situaties – goed met ouders samen te werken.
- We kunnen ouders niet veranderen, wel onszelf professioneler maken
Het verschil tussen een onderwijsprofessional en een ouder is dat we professionals kunnen selecteren, maar ouders niet. Ouders zijn een gegeven, omdat we met alle mensen uit de samenleving te maken krijgen: rijke en arme, ouders die (nog) geen Nederlands spreken en verbaal zeer sterke ouders, ouders in gevangenschap, in (v)echtscheiding, met psychische problematiek… wat een verantwoordelijk beroep hebben we! De kunst is om onszelf tot alle ouders met wie we werken te verhouden. - Lastige ouders zijn je beste adviseurs: of ze hebben een punt, of ze leren je nog beter grenzen stellen
Deze oneliner spreekt voor zich, en ook hier ligt de veranderkracht bij onszelf. - Als je met twintig kinderen werkt, speel je mee in twintig Netflix-series tegelijk
Deze metafoor helpt om te relativeren, met mededogen te kijken en nieuwsgierig te zijn naar het verhaal achter het gedrag van ouders. Want in deze metafoor zit een aantal mooie parallellen:- Als leerkracht speel je een hele korte rol in de serie van het kind en zijn gezin. Wat is immers een of twee jaar op een mensenleven? Maar wel zo’n belangrijke rol dat de meesten je nooit meer vergeten, tot in het verzorgingshuis aan toe. Vrijwel iedereen kan zich nog zijn of haar juffen en meesters van vroeger herinneren, welke leuke of minder leuke opmerkingen ze maakten enzovoort.
- Het is goed om je te realiseren dat we ergens, bijvoorbeeld in serie drie aflevering vijftien, binnenstappen. We zien ouders die overbezorgd zijn, die snel boos zijn, die heel veel vertrouwen in de school of nauwelijks vertrouwen hebben, ouders die hun kind opvoeden op een manier waarbij we in gedachten hoofdschuddend toekijken en ons terecht grote zorgen maken… Maar realiseer je dat, wanneer je vanaf serie één aflevering één had gekeken, je het gedrag (beter) zou begrijpen. De kunst is om zo’n relatie met ouders op te bouwen dat ze het vertrouwen van je krijgen om te vertellen hoe dit allemaal zo gekomen is, waarom ze handelen zoals ze handelen. Daar hoef je geen maatschappelijk werker voor te zijn, maar vooral een luisterend oor voor hebben. “Een goed gesprek begint met iemand echt zien”, staat bij ons op veel bankjes in het dorp.
- We moeten ook beseffen dat we ook niet aan het einde van de serie meedoen, er komen nogal wat afleveringen waarin het nog alle kanten op kan gaan. De ouder die niet realistisch naar zijn of haar kind lijkt te kijken, komt er na jaren achter dat je toch gelijk bleek te hebben. Zoals de leerkracht die vertelde: “Mijn moeder heeft zich nogal verzet toen de leerkracht mij een jaar extra wilde laten kleuteren. Toen ik in havo vijf zakte, hoorde ik mijn moeder voor het eerst zeggen: “Misschien heeft de kleuterjuf toen toch gelijk gehad.”
Relax… een school hoeft niet nu alles op te lossen en goed af te laten lopen. Je speelt maar één of twee afleveringen mee. Blijf bij je standpunt (als je zeker weet dat je gelijk hebt) en geef vooral veel liefde en begrip.