De baas zijn’. Voor sommigen een droom, voor anderen een drama. In egalitair Nederland worstelen we met dit begrip. We slaan onszelf niet graag op de borst en waarderen het als de baas (zelfs een premier) gewoon met de fiets naar het werk komt, zelf koffie pakt en geen eigen kantoor heeft, maar ergens op een flexplek werkt. Mooi toch, denk je waarschijnlijk: doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Maar dat neemt niet weg dat we nu en in de toekomst bazen gewoon nodig hebben, óók in het onderwijs.
Want bazen zijn de motor van vernieuwing en verandering. Bazen zijn aan zet als er problemen zijn, ze zijn het aanspreekpunt en het gezicht binnen elke organisatie en een inspirerend voorbeeld voor allen. Althans, zo ziet het ideaalplaatje eruit. Daarom vind ik het jammer dat het begrip ‘de baas zijn’ voor veel schoolleiders ongemakkelijk voelt. Ja, je maakt sámen met je team goed onderwijs. Ja, jij kunt het niet alleen. Het klopt, je bent niet beter of belangrijker dan anderen. Maar een team kan ook niet zonder goed leiderschap. Laten we het daar dus over hebben.
Als baas heb je een even noodzakelijke, als positieve, betekenisvolle en interessante rol te spelen. De maatschappelijke uitdagingen waar het onderwijs anno 2024 voor staat, lijken zich op te stapelen en stelt menig directeur voor onmogelijke dilemma’s. Want hoe ga je, ondanks het lerarentekort, toch de leerresultaten verbeteren? Hoe maak je werk van kansengelijkheid als je team alleen bestaat uit witte leerkrachten? De huidige tijd schotelt ons ingewikkelde vraagstukken voor, waar niemand een pasklaar antwoord op heeft en in de toekomst zie ik dat niet zo snel veranderen. Hoe pak je actuele thema’s zoals het geweld in de wereld, wangedrag op de werkvloer of het terugdringen van het aantal thuiszitters daadkrachtig op? Om hier als ‘baas’ mee aan de slag te gaan, heb je lef nodig. Creativiteit. Je moet een beetje dwars zijn, maar ook focus hebben, weten waar je voor gaat en bereid zijn tot zelfreflectie.
Goed leiderschap gaat niet om de vraag of je wel of niet je eigen koffie pakt. Het doet er niet toe of je een eigen kantoor hebt. Het gaat niet om ego’s. Als baas moet je eigenlijk ‘gewoon’ een heel krachtig en bevlogen mens zijn! Vanwaar dan die ongemakkelijkheid? Wees trots op je eigen ‘baas zijn’.
