Dit stukje gaat over inclusief onderwijs. Hè bah, niet weer hè! Inclusief onderwijs is toch gewoon een bezuinigingsmaatregel, waar blijft het geld? En wie gaat het allemaal doen? We hebben nu al een lerarentekort, klassen die uitpuilen en nog meer administratie? En dan moeten we nu ineens alles voor iedereen kunnen zijn? Echt, alsof we nog niet genoeg ballen in de lucht houden! Mopper, mopper, mopper.

Zo begon onze tweedaagse met de directeuren vorige week ook. Maar dan niet met elkaar… Nee, nee! Even individueel, even lekker je eigen moppertjes op een zwart papiertje met wit potlood opschrijven, om het daarna lekker weg te gooien. Zo, dat zijn we kwijt. Tijd voor het echte gesprek. En dan over wat inclusief onderwijs nou echt is. Want zijn we niet al veel te gekleurd door alle ongemakken van Passend Onderwijs? Zijn Passend Onderwijs en Inclusief Onderwijs niet twee compleet verschillende dingen? Juist, ja!

In kleine groepjes spraken we met elkaar over wat wij onder inclusief onderwijs verstaan. Een school, waar je je als kind ECHT welkom voelt. Elk kind! Inclusief onderwijs gaat over diversiteit, sociale verschillen, introvert/extrovert, gender, armoede, integratie, burgerschap, passende hulp. Zo dicht mogelijk bij huis. Kinderen voorbereiden op de maatschappij, met welke bagage ze ook hebben, wie ze zelf ook zijn, waar ze maar ook vandaan komen. Elk kind een goede start. Wat een verademing, zo’n gesprek! Want als je niet eerst vaststelt wat je in gezamenlijkheid onder inclusief onderwijs verstaat, verval je al snel in mopperen over passend onderwijs.

Want inclusief onderwijs is toch gewoon goed. Ieder kind wil zich welkom voelen. Welkom op school, welkom in de wereld, welkom in de maatschappij. Het bevordert sociale cohesie, doordat leerlingen leren omgaan met verschillen, draagt bij aan gelijke kansen en verhoogt de onderwijskwaliteit. Het draagt bij aan een inclusieve samenleving waarin iedereen mag zijn wie hij is en zijn eigen talenten kan ontwikkelen. Heeft de maatschappij dat op dit moment juist niet kei- en keihard nodig? In een steeds individuelere en polariserende samenleving? Een inclusieve samenleving start bij echt luisteren naar elkaar, de ander proberen echt te begrijpen ook al ben je het er soms niet mee eens, niet alleen het ‘zelf’ voorop, maar ook de ander. En waar begint dat? Juist, al van jongs af aan op school!

En hoe anders is dat dan wat de politiek op dit moment laat zien. Terwijl wij in het onderwijs proberen inclusie vorm te geven, zelfs vanuit de politiek deze opdracht ook hebben gekregen, geven ze nou niet echt het goede voorbeeld. Denk aan twee miljard euro bezuinigingen op onderwijs, het herdefiniëren van integratiebeleid en het schrappen van culturele subsidies. Het steeds maar weer polariseren tussen ‘wij’ en ‘zij’. Wel erg lastig om in het onderwijs een inclusieve toekomst te bouwen als de politiek het tegenovergestelde voorbeeld geeft. Hoe dan? Nou, door als schoolleider, als school, dan maar gewoon zelf het goede voorbeeld te geven!

Zo lekker hè, toch weer even mopperen. Maar wanneer start jij het echte gesprek?