Bijna een jaar werk ik nu als directeur bij basisschool Op de Heuvel in Groesbeek en ik voel me hier helemaal thuis. Het is een kleine school in een prachtig wijkcentrum met zo’n 120 leerlingen en een enthousiast team. Onze school staat in een ‘achterstandswijk’. Daar merk ik weinig van, terwijl een deel van de leerlingen die ik hier ‘s ochtends verwelkom thuis toch echt opgroeit in mindere omstandigheden. Mooi dat we deze en alle andere kinderen in de wijk kunnen begeleiden in hun ontwikkeling.
Want ik geloof in gelijke kansen en werk nu met een team en bestuur die het inclusief denken in de genen hebben zitten. Daar ben ik trots op! Op onze school hebben we het onderwijs al anders georganiseerd met kleinere units en nog kleinere instructiegroepen, Per vak kan een kind op zijn eigen niveau aan de slag. Meerdere collega’s zijn betrokken bij de ontwikkeling van een kind en extra handen en ogen zijn beschikbaar. Op deze manier ontstaat veel aandacht voor de leerlingen en hun ouders. Zo houden we op onze school bijna alle kinderen binnen, ook die van het speciaal basisonderwijs. Bijna… Want in de praktijk blijft het super ingewikkeld om écht helemaal inclusief te werken.
Is het überhaupt mogelijk om als organisatie honderd procent inclusief te zijn, vraag ik me af. In mijn vorige baan als marketeer bij de Postbank hadden we een commercial met de hit van Fluitsma en Van Tijn: 15 miljoen mensen. De zin ‘die moeten niet ‘t keurslijf in, die laat je hun waarde’ vind ik daarin passend, ook voor het onderwijs. Toen kon ook niet iedereen bij de Postbank terecht. Vermogende klanten verwezen we naar de ING Bank. Dat paste beter en klanten vonden dat helemaal niet erg.
Ik denk daarom dat de doelstelling om in 2035 geheel inclusief onderwijs te bieden best iets minder mag. Maak er liever ‘inclusiever’ van. Kinderen met grote trauma’s, stoornissen of aangeboren letsel verwijzen we op onze school nu naar het speciaal onderwijs. Is dat erg? Ik denk het niet. Sterker nog, soms is het beter – voor alle betrokkenen. Als een andere school met gespecialiseerde zorg of meer expertise wél de juiste ondersteuning kan bieden bijvoorbeeld. Leerlingen moeten niet alleen te horen krijgen dat ze welkom zijn op een school, die belofte moet je als team ook waar kunnen maken en kinderen moeten zich op die school ook echt thuis voelen om goed tot ontwikkeling te kunnen komen. Dat laatste is misschien wel het allerbelangrijkste.
