“De ouder die vertrouwen heeft in de school,” dat is wat leerkrachten vaak zeggen wanneer we het tijdens een training over ouderbetrokkenheid hebben over een ideale ouder. Het klinkt soms als een opdracht aan ouders, maar is vertrouwen vragen wel realistisch?
Omgekeerde ouderbetrokkenheid
Er worden veel grappen gemaakt over schoonmoeders die niet leuk zijn, maar ik heb het getroffen. Inmiddels 93 jaar, en – zoals ze in ons Groningse dialect zo mooi uitdrukken – nog nauwelijks ‘slijtage van benul’. Twee jaar geleden moest ze na een ongeluk plotseling naar een verzorgingshuis. Er ontstond daardoor een situatie van ‘omgekeerde ouderbetrokkenheid’: als kinderen samenwerken met de verzorgers van je ouder. Omdat ze snel geplaatst moest worden, kwam ze eerst in een huis terecht wat verder weg. Na een jaar was er gelukkig plek in een verzorgingshuis dichtbij.
Q-music voor bejaarden
Tussen deze twee verzorgingshuizen bleek een wereld van verschil. In het eerste huis was het niet fijn. Ze werd goed verzorgd, zeker ook gezien de wonden die ze had overgehouden na het ongeluk. Maar er was iets wat niet klopte. Wat precies konden we niet duiden. We hadden het gevoel dat het personeel niet altijd op één lijn zat, de verschillen in bejegening van de bejaarden was te groot. Liefdevolle verzorgers, en verzorgers die vooral werkten vanuit plannen en doelen zonder oog te hebben voor individuele situaties. Bij sommigen hadden we het gevoel dat het personeel zelf meer centraal stond dan de bejaarden, maar we konden het niet hard maken. Nou ja, één ding viel duidelijk op, namelijk dat in de gemeenschappelijke ruimte met tachtig-plussers Q-Music vaak aan stond, niet echt de smaak van de meeste bejaarden.
In het huis waar ze nu zit, is het anders. Bij elk bezoek vragen we aan mijn schoonmoeder hoe het gaat, en iedere keer steekt ze haar duim op: “Het is prima hier.” Als bezoekers worden we elke keer hartelijk ontvangen, er vindt afstemming plaats waarbij ze mijn schoonmoeder zoveel mogelijk meenemen in wat haar behoeften zijn. Maar ook hier kunnen we niet precies duiden waar het precies in zit. Het is gewoon fijn hier.
Vertrouwen verdienen
Eén ding is wel duidelijk merkbaar. Mijn vrouw leest als eerste contactpersoon mee in het online dossier. In het eerste verzorgingshuis las ze dagelijks de rapportage: “Gaat het wel goed? Krijgt mijn moeder wat ze nodig heeft?” Nu zegt ze soms: “Oh, ik moet ook maar weer even in de rapportage kijken.” Ze heeft er vertrouwen in. Mijn schoonmoeder en mijn vrouw zijn niet veranderd, de context van het verzorgingshuis wel. Misschien is dit het verschil: het eerste huis vroeg vooral vertrouwen van ons, het huis waar ze nu in woont geeft vooral vertrouwen, ook als er soms even ruis op de lijn ontstaat. Hoe? Door een liefdevolle bejegening waarin de bejaarden werkelijk centraal staan, en door te begrijpen wat het voor de kinderen betekent om je moeder achter te laten in een verzorgingshuis.
Vertrouwen van ouders kun je niet vragen, verwachten of eisen. Vertrouwen kun je alleen maar verdienen.