Op 30 oktober verscheen de initiatiefnota Onderwijs met ouders, over het vergroten van ouderbetrokkenheid in het onderwijs. Geïnitieerd door de Tweede Kamerleden René Peters (CDA) en Roelof Bisschop (SGP). Ik ben blij met dit initiatief en deze nota, en zeker met de wijze waarop beide kamerleden allerlei deskundigen uit het veld hebben geraadpleegd om tot deze nota te komen.[1]

Ouderbetrokkenheid op politieke agenda

Een initiatiefnota stelt een bepaalde beleidskwestie aan de orde en doet concrete voorstellen. De regering komt hierna met een reactie en vervolgens bespreekt de Tweede Kamer deze nota. Verder kan aan het kabinet om een reactie worden gevraagd op de nota.[2] Ouderbetrokkenheid krijgt dus weer serieus aandacht.

Weg met tevredenheidsonderzoeken!

Met welke voorstellen komen CDA en SGP? Het zijn er maar liefst twintig, onderverdeeld in vier categorieën:

  1. Educatief Partnerschap
  2. Bestuurlijke Inrichting
  3. Stichten van scholen
  4. Schaalgrootte.

Ik richt me op twee voorstellen uit de eerste categorie: Educatief Partnerschap. Of, zoals de nota toelicht: Hoe werken we aan een volwaardige, wederkerige relatie tussen school en ouders?

Voorstel 1: Om de consumentencultuur om te buigen naar ouderbetrokkenheid verdienen de tevredenheidsonderzoeken op school aandacht. (…) Kwaliteit van onderwijs kan niet gemeten worden door tevredenheid te beoordelen.

Gelukkig! Want deze anonieme beoordelingen (door ouders) zorgen voor grote onveiligheid op scholen. Kwaliteit in een waardengedreven gemeenschap (wat een school is) hoor je in gesprek te evalueren en niet online te beoordelen. Een school is geen bol.-pakketje waar je een cijfer voor geeft. Wij zijn soms verbaasd dat ouders zich steeds meer als consument gedragen en zich als (veel)eisende klanten opstellen, maar dat veroorzaken we toch zelf met die tevredenheidsonderzoeken?

Voorstel 4: De lerarenopleidingen onderzoeken of hun opleidingen voldoende bijdragen aan een constructieve en proactieve samenwerking met ouders. Ook moet het professionaliseringsaanbod van directeuren en leerkrachten verstevigd worden als het gaat om het thema educatief partnerschap/ ouderbetrokkenheid.

Gelukkig! Want leerkrachten en schoolleiders gaan meestal onvoorbereid op het omgaan met/betrekken van ouders het werkveld in. Met soms grote gevolgen: ze knappen af op (het gedrag van) ouders en verlaten het onderwijs. De leergang Ouderbetrokkenheid van de academie van AVS is een inspirerend voorbeeld volgens de initiatiefnota. Wat een mooi compliment!

Belang goede samenwerking

Kinderen en jongeren hebben recht op een goede samenwerking. Dat komt hun ontwikkeling ten goede. En een goede samenwerking is ook in het belang van de leerkracht. “To teach well, you have to be well” zag ik laatst op een school in het buitenland op de wand staan. Een leraar kan alleen goed lesgeven als de relatie met ouders goed is, dan zit hij lekker in z’n vel. Schoolleiders zijn verantwoordelijk om hun medewerkers vitaal te houden, dus ook vaardig en competent in het samenwerken met ouders.

Lees hier de hele initiatiefnota.


[1] Deze veldraadplegingen zijn onder andere te beluisteren via Spotify (zoek op Peters’ Podcast – René Peters: Jeugdzorg & onderwijs, hoe nu verder?).

[2] Deze tekst is ontleend aan parlement.com