Jonneke Reichert is gestart op haar nieuwe school als directeur, maar dat stopt haar niet van (dag)dromen. Wat als…
Als kind lag ik vaak in het gras naar de sterren te kijken en dan vroeg ik me af of er leven op een andere planeet was. Zouden daar groene wezentjes leven of mensen zoals jij en ik? Wat zouden ze er eten? Hadden ze ook school?
Ergens is deze fascinatie altijd blijven sluimeren. Het boek Gebied 19 van Esther Gerritsen bracht het dagdromen weer op gang. In dit verhaal verhuist een deel van de wereldbevolking – alle mensen tot veertig jaar – van de ene op de andere dag naar een andere, grotere planeet. Alles is daar hetzelfde, alleen net wat groter.
Wat als dat écht zou gebeuren? Wat als we met een frisse lei opnieuw konden beginnen? Hoe zouden we dan het onderwijs vormgeven? Zouden we alles bij hetzelfde houden of radicaal andere keuzes maken? Ik vind het heerlijk om over dit soort vragen te filosoferen. Maar het is meer dan alleen de luxe van dagdromen die me zo aanspreekt en bij me past. Ik denk dat al dat gemijmer me uiteindelijk ook een betere schooldirecteur maakt. Hoezo dat, zul je je afvragen. Omdat mijn hersenen daardoor bokkesprongen maken en dat levert altijd mooie ideeën op.
In een tijd dat de samenleving verhardt door polarisatie en autoritair leiderschap steeds populairder wordt, zijn scholen voor mij een baken van hoop, waar democratie gelukkig nog steeds zegeviert. Mijn eigen, nieuwe school is daar een mooi voorbeeld van. Kinderen bepalen voor een groot deel hun eigen leerroute én hebben zeggenschap over de onderwerpen waar de klas zich op richt. Maar is dat voldoende? Geven wij onze leerlingen voldoende bagage mee over hoe ze perspectief kunnen blijven houden in een steeds complexere wereld?
Als ik het voor het zeggen had, zou het onderwijs kinderen vooral moeten bijbrengen dat we de toekomst met elkaar maken en dat leerlingen – hoe klein of groot ze ook zijn – het verschil kunnen maken. Dat doe je door iets voor een ander te betekenen, door je in te voelen in een klasgenoot, door respectvol met elkaar om te gaan, samen te werken en door de planeet een beetje beter te maken. Eigenlijk door precies datgene te doen waar zo veel scholen in Nederland al mee bezig zijn. En laten we dat vooral blijven doen. Laten we niet wachten tot zich een andere, nieuwe planeet zich aandient om het roer radicaal om te gooien. Laten we hier en nu, op onze aarde, het onderwijs zien als een kans om een betere wereld te creëren, waar respect, samenwerking en empathie de basis vormen. En laten we daar niet volgende week of over een maand mee starten. Nee, begin vandaag nog. En hoe gaaf is het dat jij als schoolleider de weg naar de toekomst mag plaveien?
