Met medewerking van Tom van Waterschoot
In 2006 publiceerde ons onderwijsministerie de poster ‘Herken de ouder’. Om ouders passend te kunnen bejegenen, werden zij ingedeeld in zes typen: de supporter, de afwezige, de politicus, de carrièremaker, de kwelgeest en de superouder. Per type ouder kregen we een gebruiksaanwijzing. Krijg je een kwelgeest-ouder op bezoek? Bereid een gesprek met deze ouder extra goed voor en stuur na afloop een bedankbericht. Een gesprek met een superouder? Aan deze ouder moet je warme belangstelling tonen en altijd open staan voor zijn verfrissende, innovatieve ideeën. Ik vind het nogal betuttelend en weinig constructief.
Overbezorgde ouders
Kennelijk hebben we steeds behoefte om ouders in te delen. Ouders van nu onderscheidt momenteel maar liefst veertien oudertypes. Een ervan is de ‘Sporty spice ouder’: “Staat in strakke hardloopoutfit op het schoolplein, rent marathons en organiseert kinderbootcamps na schooltijd.” Verder heb je ‘De helikopterouder’ ook wel curlingouder genoemd. Curlingouders zijn ouders die hun kind willen beschermen voor tegenslag. Volgens jmouders.nl zijn de gevolgen voor kinderen ingrijpend: “ze leren geen risico’s in te schatten, ze leren niet van hun fouten, ze bouwen geen zelfvertrouwen op, ze leren niet om conflicten op te lossen, en ze kunnen niet omgaan met nieuwe uitdagingen.” Wat moet je als schoolleider of leerkracht met dit soort typeringen?
Respect
In de eerste plaats stoppen met het cynisch labelen van ouders. Kinderen verdienen respect voor hun ouders. Om kinderen beter te begrijpen, is het belangrijk om hun ouders te begrijpen en waar nodig te begrenzen in hun gedrag als ze over de grenzen van de school gaan. Het betekent ook dat wij onszelf soms moeten begrenzen, bijvoorbeeld wanneer we spottend spreken over ouders. Zie mijn eerdere blog ‘Professioneel roddelen over ouders’. Ouders willen labelen zegt misschien meer iets over onze onmacht om met alle ‘soorten’ kinderen en hun ouders die ons zijn toevertrouwd om te gaan.
Misverstand
Daarnaast blijkt de vergelijking met het spel curling volkomen misplaatst. Toen ik onlangs een lezing over ouderbetrokkenheid in Mechelen (België) gaf, werd ik na afloop aangesproken door Tom. Tom, zelf curlingspeler, viel nogal over de term curlingouder: “Mensen die het begrip curlingouder in de mond nemen, weten niet waar ze het over hebben. Een goed curlingteam is juist een team dat samenwerkt, goed communiceert, constant feedback geeft op elkaar en als dat goed marcheert, krijg je sterke resultaten. Het vegen bij een curlingspel gaat dus eigenlijk over intensief samenwerken en afstemmen in plaats van moeilijkheden wegvegen. Het is juist een prachtige metafoor voor goede samenwerking tussen ouders, kinderen en school.” Hoe? Focus vooral op waardevolle relaties met ouders, de basis voor een goede samenwerking. Zoals een leerkracht onlangs vertelde: “Ik zit elke dag twaalf minuten in de auto als ik van school naar huis rijd. Ik heb me aangewend om elke dag één ouder vanuit de auto te bellen. Het kost me geen extra tijd en met elke ouder heb ik een goede relatie.”
Intensief samenwerken en afstemmen in het belang van kinderen… doe mij maar curlingouders!
Tom van Waterschoot is zorgcoördinator in Mechelen (B) en coördinator PROS (Positieve Relaties Op School, www.prosgoedgedacht.be). Tom stuurde ter illustratie een videofragment door waarin deze communicatie duidelijk is te zien (vanaf minuut 1:55).