“Jij bent nogal voor ouders, hè?” zei een leerkracht onlangs op een studiebijeenkomst. Nee, ik ben niet voor of tegen ouders en ook niet voor of tegen leerkrachten. Waar het mij om gaat, is het beste voor leerlingen. En voor zowel de school als de ouders kan het soms heel ingewikkeld zijn om goed samen te werken.
Je zult maar de school zijn met ouders die fors grenzen overgaan. Verbaal, fysiek, negeren, ‘hoogopgeleide agressie’ (ouders die intimideren, dreigen met een advocaat of kleineren met zinnen die bijvoorbeeld beginnen met “Juffie…”), ongenuanceerde opruiende berichten in de groepsapp van de klas enzovoort.
Je zult maar de ouder zijn die geen gehoor vindt bij de school, nachten wakker ligt, een leerkracht die je schoffeert, schoolleiders die achter je rug om informatie aan elkaar doorspelen zodat je kind geen tweede kans lijkt te krijgen op een andere school, je kind is jarenlang thuiszitter enzovoort.
Complexiteit erkennen
Wanneer het niet goed gaat met een kind, ligt het aan weerszijden vaak heel gevoelig en speelt niet zelden angst aan beide zijden een rol. Niet alleen bij ouders (“Komt het wel goed met mijn kind?”), maar ook bij leerkrachten (“Nemen ze mij wel serieus?”) en schoolleiders (”Wat als ze de school in een kwaad daglicht zetten en mijn leerkrachten gaan onderuit…?”). Het is belangrijk deze complexiteit te erkennen, maar tegelijkertijd oog te houden dat ondanks de verschillende perspectieven, er een gezamenlijk doel is dat beiden nastreven: het welzijn van het kind. Zoals Waller in 1932 al concludeerde:… “teachers and parents are inherently two enemies since they hold different perspectives and goals with respect to the children. Nevertheless (…) it is acknowledged that parent-teacher collaboration is essential for students’ benefit and for their success at school.”
De juiste snaar raken
Ik krijg kromme tenen als ik sommige verhalen hoor van ouders hoe hun kind en zij worden behandeld op school. Maar het irriteert me ook mateloos wanneer scholen publiekelijk onderuit worden gehaald, zoals onlangs op een landelijke bijeenkomst voor ouders. Ja, het zijn schrijnende verhalen die je hoort van ouders en het is goed om die te laten klinken en ervan te leren. Maar de balans is zoek wanneer we alleen dit geluid laten horen, ook op een bijeenkomst voor ouders. Dan wordt mijn leerkrachtziel geraakt, want ik weet hoe loodzwaar het soms is om de juiste snaar te raken, wijsheid te tonen en om te kunnen gaan met je emoties wanneer ouders je raken en jij alles op alles zette om het beste voor het kind te zoeken. En als directeur weet ik hoe ingewikkeld het is om in een conflictsituatie loyaal te blijven naar zowel je collega’s als de ouders.
Liefde geven en relaties opbouwen
De samenwerking tussen ouders en onderwijsprofessionals is soms een zeer gevoelig proces waarin fouten worden gemaakt die je zeker moet benoemen. Maar ‘Eerst begrijpen, dan begrepen worden”, zegt eigenschap vijf van Covey. En dat is ook in de samenwerking tussen school en ouders een belangrijk uitgangspunt. Met polarisatie tussen school en ouders is het kind nooit gebaat, want elke leerling heeft recht op een goede samenwerking. Of zoals een basisschoolkleerkracht mij appte na een sessie over ouderbetrokkenheid: “…liefde geven en relaties opbouwen om daar uiteindelijk de vruchten van te plukken. Dat is wat ons werk, maar ook ons als persoon zoveel brengt.”