Als model voor teamontwikkeling
Onlangs moest ik een inhoudelijke verhandeling schrijven over teamontwikkeling als essentie voor kwaliteit van onderwijs en welzijn van leerlingen.
Zoiets kun je wel aan mij overlaten.
Meestal haal ik dan eerst een bakje koffie om op gang te komen. Lopende naar het koffieapparaat denk ik alvast na wat er nodig is om een positieve en op samenwerking ingerichte leeromgeving te creëren, waarin medewerkers van een zelfbewuste professionele organisatie elkaar vinden om de leerlingen het beste onderwijs voor te schotelen.
Aangekomen bij de koffie ben ik al moe van mezelf en andere algemeenheden die mij in het gezicht slaan als een natte vaatdoek die te lang op het aanrecht heeft gelegen.
Zijn we intussen al in staat een inhoudelijke verhandeling te schrijven zonder al die ‘open deuren’? Deuren als ‘gedeelde visie en doelen’, ‘open communicatie’, ‘vertrouwen’, ‘verantwoordelijkheden’ en ‘aanspreekcultuur’?
We verliezen onszelf nog steeds in het ‘benadrukken van vertrouwen hebben in elkaar’, ‘iedereen mag er zijn’, ‘elke mening telt’, ‘het nemen van verantwoordelijkheid’ en ‘gedeeld leiderschap’. Nee, laat ik het bij mezelf houden. Ik doe dat.
Ik kan boekwerken vol met vanzelfsprekendheden schrijven en bedenken hoe ongelooflijk belangrijk deze zijn. Mensen, het is vanzelfsprekend om voortdurend in ontwikkeling te zijn, om jezelf te verbeteren, je open te stellen voor nieuwe kennis. Daar hoeft geen professionaliseringsplan voor opgesteld te worden.
Zou je denken.
Vastgelopen teams, ingedutte medewerkers of professionals die denken er al te zijn: van tijd tot tijd moet hen verteld worden dat flexibel meebewegen in een veranderende omgeving of context hoort bij het werk. Werk dat bij volle verstand gekozen is.
En toch, terwijl ik terugloop naar mijn werkplek, bekruipt mij het onbestendige gevoel he-le-maal op een verkeerd spoor te zitten. We komen maar niet los van al die open deuren. Jaar-in-jaar-uit trekken we oude plannen uit de kast om nieuw voor te schotelen. Gaat het om teamontwikkeling? Hup, we pakken Tuckman** er maar weer eens bij. Blazen we het stof van de kaft, benaderen we aloude werkwijzen net iets anders en het team is met alle neuzen weer in de juiste richting gezet.
Met de inmiddels koud geworden koffie in de hand weet ik het ineens.
We moeten meer gênante vragen stellen aan elkaar. Breng elkaar meer in verlegenheid. Wanneer je de mens achter je collega echt wilt leren kennen, stel gênante vragen. Teamontwikkeling is gebaat bij rooie koppen, blossen op de wangen, klamme oksels, grote ogen en open monden. Dan zet je stappen, dan kom je dichter bij elkaar. Dan word je meer team dat gericht is op het verbeteren van onderwijs, dat gericht is op het optimaliseren van succes en welzijn van alle leerlingen.
Om niet steeds in de messen van Tuckman te lopen, heb ik werk gemaakt van de gênante vragen. Voor mijn trouwe lezers heb ik een trits aan vragen opgesteld, vrij van rechten en vrij om te gebruiken. De vragen zijn niet alleen om beantwoord te worden, maar vooral om daarover het gesprek met elkaar te hebben. Misschien doet de strekking van de vraag wel denken aan iets geheel anders. Dat geheel iets anders is vaak nog belangrijker dan het antwoord op de gênante vraag en kan leiden tot verdiepte kennismaking met elkaar.
Vergeet in je teamontwikkeling-perikelen niet om zo nu en dan onbedaarlijk te lachen.
Om elkaar, maar vooral om jezelf.
Hier komen de 95 vragen, geheel in willekeurige volgorde:
1. Stel, je bent verliefd op de juf van groep 3. Hoe maak je daar werk van?2. Wat was de laatste zoekterm op je telefoon die je vergat te wissen?
3. Welke flauwe mop of raadsel heb jij altijd paraat om het ijs te breken?
4. Wat is jouw laatste meest ongemakkelijke droom?
5. Welke wens zou je nooit durven te vervullen?
Ben je benieuwd naar de rest? Klik dan hier.
6. Wat mogen je ouders nooit over jou te weten te komen?7. Heb je ooit tegen iemand ‘Ik hou van je’ gezegd, om er maar vanaf te zijn?
8. Heb je, middenin het liefdesvuur, ook wel eens ‘Oh Harry!’ gezegd?
Terwijl ze Chantal heette?
9. Van wie hou je meer: van je huidige collega’s of van je konijn / kat / hond / kamerplant?
10. Ben jij de leidinggevende met ballen of breng jij ’s morgens de koffie rond met een beminnelijke glimlach en zorg je ervoor dat de schriftjes recht liggen in het magazijn?
11. Heb jij ergens spijt van dat nu nog te herstellen is?
12. Geloof je in God of in het lot?
Of in beide?
13. Geloof jij in een kerstboom met gekleurde lichtjes of in zo’n hippe?
Zo’n boom die je zelf in elkaar moet zetten, met van die plankjes die niet geschuurd zijn?
14. Ben je weleens voor iemand weggelopen?
15. Doe jij ook maar wat of heb je een levensplan?
16. Heb jij weleens lippenstift gestolen bij de HEMA en niet durven opdoen, bang dat je lippen zouden verbranden?
17. Waar walg jij het meest van?
18. Heb jij voldoende gepuberd?
En je adem gecheckt voordat je de discotheek binnenging?
19. Ben jij bang geweest dat je naar doperwtjes zou gaan ruiken als je zware inspanningen moest gaan doen?
20. Zou jij ook voor Beyoncé een kogel opvangen?
Waarom niet?
21. Ben jij onlangs uitgevallen naar een onschuldige collega?
22. Durf jij een collega aan te spreken als de snoepwinkel te aanwezig is en groep 8 niet weet waar het zoeken moet?
23. Wat zou jij nooit, maar dan ook echt nooit meer willen doen?
24. Wat mogen collega’s nooit van je vragen?
25. Ben jij die collega die niet op de studiedag komt als het niet op haar of zijn werkdag is?
26. Ben jij die docent die naar schaal LD of LE wil omdat-ie al twintig jaar Economie geeft in lokaal 2.06?
27. Zit jij op maandagochtend ook altijd zo laag in je energie?
28. Ben jij onzeker over de vorm van je gezicht?
Of ben je wel tevreden?
29. Wie heeft jouw hart gebroken?
30. Ben jij de redder uit de Dramadriehoek of heb je geen idee waar ik het over heb?
31. Geef jij het eerste rondje of wacht je totdat iedereen naar het toilet is?
32. Heb jij weleens, vanuit een groot hart, iemand in moeilijkheden gebracht?
33. Word jij ook zo onzeker van ongemakkelijke stiltes in een ongemakkelijk gesprek?
34. Wie geef jij in de regel de schuld van alles?
35. Vind jij ook dat er een stelselwijziging nodig is in ons erbarmelijk onderwijs?
36. Ken jij ‘gas-lighting’ en gebruik jij deze tool ook in je werk?
37. Wanneer moet jij blozen?
38. Moest jij vroeger ook voorzingen uit het Liedboek voor de Kerken?
39. Wat vind jij het mooist aan of van jezelf?
40. Wie heeft jou verraden en achtergelaten in de goot?
41. Durf jij ’s nachts door een manshoog maïsveld te lopen?
42. Vind jij de feminisering van het onderwijs ook zo zorgelijk?
43. Welk dwangmatig deuntje fluit je als je zenuwachtig bent of alleen?
44. Ben jij ooit betrapt bij het dumpen van afval in andermans container?
45. Wanneer heb jij voor het laatst een spannende vreemdeling spannend gezoend?
46. Vind jij de bamiballen van Beursken ook culinaire hoogstandjes?
47. Na een avondje flink doorhalen: FEBO of met een zak chips op de bank in slaap vallen?
48. Welke vraag mag jou nooit, nee, echt nooit gesteld worden?
49. Vrijen bij de kopieermachine of de laatste notulen doornemen bij het koffieapparaat?
50. Welk Tinderblauwtje zingt nu nog na en belemmert jou je werk te doen?
51. Waar zie jij steevast tegenop en schuif je steeds voor je uit?
52. Waarom geloof jij in de onschuld van de medemens?
53. Wat tolereer jij niet in een relatie?
54. Wanneer was je voor het laatst jaloers en kon je er niet van slapen?
55. Wanneer ben je voor het laatst door de grond gezakt vanwege ondraaglijke schaamte?
56. Wanneer ben jij op je best?
57. Wanneer zien mensen je ware aard?
58. Hoe wapen jij je tegen het ‘Imposter Syndrome’?
59. Wanneer word jij pas echt boos?
Nee, woedend?
60. Wat is je favoriete fantasie?
61. Vertel je thuis alles?
62. Praat jij ook zoveel over je werk?
63. Ben jij nog in militaire dienst geweest en heeft het je ook veel gebracht?
64. Stel, iedereen om je heen vergaat en je blijft alleen over. Ga je dan ook de dropbakken van ’t Kruidvat leegscheppen?
65. Wil jij ook weleens het vliegje op de muur zijn en horen wat collega’s echt van je vinden?
66. Staat de mogelijk ‘Find a new lover’ aan of uit op je mobiel?
67. Bierbuik of kipfilet, wat is erger?
68. Vind jij tattoos ook zo ordinair?
69. Botox, fillers of foundation?
70. Aan wie heb je een hartgrondige hekel, maar kom je altijd glimlachend tegemoet?
71. Hoe vaak doe jij ‘checks’ in de winkelstraat?
72. Wat zie jij als je ’s avonds in de spiegel kijkt – verdomme, wat een goede vraag eigenlijk! 73. Schrik jij ook weleens van je oksels?
74. Heb jij een standaard pose als er een foto van je genomen wordt?
Welke?
75. Plas jij ook altijd onder de douche?
76. Briefje onder de ruitenwisser of doorrijden na een lichte aanrijding – er was echt niets te zien! – bij het haastig inparkeren bij een supermarkt op zaterdagmiddag?
77. Kijk jij ook graag naar Dr. Pimple Popper?
78. Welke oude knuffel ligt er naast je hoofdkussen en heeft al jaren geen wasmachine gezien?
79. Kopjes op of in de afwasmachine?
Of even snel met de handen wassen en schoon terugzetten in de kast?
80. Hoeveel selfies maak jij gemiddeld per dag?
81. Schermafbeelding van je telefoon: van jezelf, je kinderen, je partner, je hond, je kleinkinderen of Olga Kurylenko?
82. Heb jij weleens iemand een dropje aangeboden dat je even daarvoor achter de verwarming vond?
83. Ben jij ooit gearresteerd geweest en onschuldig in ’t gevang gezeten?
84. Heb jij weleens een strijker naar een Leopard 2A6 gevechtstank gegooid?
85. Zou jij een verzetsstrijder in WOII zijn geweest?
86. Heb je weleens een klein venijnig windje gelaten in gezelschap en een ander daarvan de schuld gegeven?
87. Hoe lang zit jij gemiddeld op het toilet en check jij ook altijd je mailbox?
88. Hoe heet jouw denkbeeldige vriend of vriendin?
89. Kwijl jij als je rechtop in slaap gevallen bent in de trein?
90. Heb jij weleens geprobeerd een sexy foto van jezelf te maken?
91. Welke gesprekken voer jij in je slaap?
En is de voertaal dan ook Engels?
92. Spreek jij je collega aan op een slechte adem of ongewassen kleding?
93. Drie keer per week naar de sportschool of de intentie daartoe?
94. Vergaderstukken van voor naar achteren doorlezen of diagonaal scannen?
95. Bereid jij presentaties voor onder de douche en kom jij dan ook altijd uit je woorden?
Hoe dan ook, veel succes ermee. Ontwikkel er maar op los!
* Het zijn er veel, want ik kon niet meer stoppen. Later moest ik aan Luther denken, die kon waarschijnlijk ook niet stoppen met zijn stellingen.
** Die van forming, storming, norming en performing – je kent het wel.
