Van Canada naar de klas: een nieuwe kijk op inclusie
Hoe zorg je ervoor dat ieder kind zich gezien, gewaardeerd en onderdeel van de gemeenschap voelt? Voor Saskia van Loon, directeur van kindcentrum Kiemkade in Bergen op Zoom, kreeg die vraag een nieuwe betekenis tijdens een studiereis naar Canada. Wat begon als een zoektocht naar inspiratie voor inclusief onderwijs, groeide uit tot een fundamenteel andere manier van kijken naar kinderen, leren en samenleven.
“Voor mij staat inclusief onderwijs voor kijken zonder grenzen. Dat je per kind kijkt wat het nodig heeft om te groeien.” Saskia van Loon, directeur van kindcentrum Kiemkade in Bergen op Zoom, werkte altijd al met deze intentie. Maar toen ze met andere directeuren uit Stichting Abbo op een incompany studiereis naar Canada ging, zag ze pas écht hoe dat er in de praktijk uit kon zien. “Daar betekent inclusie niet: ‘ieder kind apart geholpen’, maar ‘ieder kind hoort erbij’. Dat besef raakte iets wezenlijks in mij.”
Eigenaarschap en vertrouwen
De manier waarop ze dat daar doen bleek kinderlijk eenvoudig, aldus Van Loon. “In Canada bezochten we een school met veel migratieachtergronden. Herkenbaar, want mijn eigen school kent 28 culturen. De poppenhoek had poppen in alle huidskleuren, in de bibliotheek stonden boeken in veel talen en de nieuwsbrieven kon je via een qr-code in alle talen lezen. Zo simpel eigenlijk.” Eenmaal thuis ging Van Loon aan de slag met boeken en poppen en in gesprek met ouders. “Ik informeer nu altijd naar de achtergrond van ouders, dat vertelt zoveel over hoe een kind opgroeit.”
Een ander Canadees idee dat wortelschoot, is community service. In Canada draagt iedere leerling van groep acht bij aan de gemeenschap. Dat heet daar: the great eight. Dit heeft de hele stichting omarmd als ‘De kracht van acht’: groep 8-leerlingen helpen bij schoolactiviteiten, begeleiden jongere kinderen en surveilleren op het schoolplein tijdens de pauzes. “Ze dragen hesjes met trots, niet als taak, maar als teken van betrokkenheid. Zo hoort iedereen erbij. En dat werkt: de oudere leerlingen groeien zichtbaar in zelfvertrouwen en eigenaarschap.”
Laat voorzichtigheid los
In Canada ging dat eigenaarschap nog verder: daar bouwden leerlingen van een natuurschool letterlijk zelf het schoolplein. Van Loon: “Wij zijn ons schoolplein aan het herinrichten, dus we hebben er meteen onze leerlingen bij betrokken. Via de klusklas helpen ze straks met het bouwen van het gecombineerde dierenverblijf dat ze zélf hebben ontworpen.”
“Je merkt heel duidelijk dat de groep schoolleiders die op studiereis naar Canada zijn gegaan echt eenzelfde mindset heeft ontwikkeld”, geeft Van Loon aan. “We zijn ‘aan’ gegaan. Het heeft alleen tijd nodig om te groeien.” Er wordt nu anders naar inclusie gekeken binnen de stichting dankzij de studiereis. “Vanuit het idee dat iedereen erbij hoort, kijken we nu niet naar wat er misgaat, maar wat er nodig is. We praten niet meer over ‘leerproblemen’, maar ‘leerbehoeftes’. Niet meer over ‘zittenblijvers’, maar over leerlingen die tijd en ruimte nodig hebben om te groeien.”
Eén moment is Van Loon in het bijzonder bijgebleven, van een Canadees jongetje dat niet kon praten door vergroeiingen in zijn gezicht. “De school onderzocht hoe hij zich toch kon uiten. Een klein keyboard bleek de uitkomst te zijn. Toen heeft de directeur een échte piano geregeld waar hij elke dag op speelt. ‘If Jacob needs a piano, he gets a piano’, waren haar woorden. Dat zinnetje is blijven hangen en is nu het credo van onze scholen. Doe wat nodig is, laat de voorzichtigheid los. Zo kan ieder kind groeien.”
AVS studiereizen
Je horizon verbreden, inspiratie opdoen over de grens, ideeën uitwisselen met schoolleiders in binnen- en buitenland. Een studie- en netwerkreis naar het buitenland met AVS is een unieke, avontuurlijke ervaring! Dan levert dit je 60 punten op voor je herregistratie als schoolleider. Als individuele schoolleider kun je deelnemen aan onze studiereizen. Daarnaast hebben we ook incompany-reizen voor het hele bestuur en alle schoolleiders.
Alle studiereizen
