Mariken Goris is interim-directeur in het primair onderwijs en medeontwikkelaar van de handreiking Complementair Leiderschap (AVS/PO-Raad). Ze werkte als onderzoeker aan de Radboud Universiteit, maar ruilde de academische wereld in voor de schoolvloer vanuit de overtuiging dat samenwerking nooit een bedreiging is, maar de kern van goed onderwijs. Als directeur bracht ze twee scholen tegen de verwachtingen in naar bovengemiddeld.
Op 11 juni staat ze in Almelo op het podium van de curriculum-roadshow, naast schoolleider Michelle Homburg.
1. Mindset gaat boven alles en die komt ergens vandaan
Op een van de scholen waar ik binnenkwam, was de overtuiging diepgeworteld: onze kinderen kunnen dit niet. Dan kun je als directeur nog zulke mooie processen inrichten, nog zo goed werken aan kennisdeling en focus, als er in de basisovertuiging geen vertrouwen is, gaat het je niet lukken. Dat leerde mij dat mindset niet iets is wat je ‘even aanpakt’. Het is iets wat ergens vandaan komt en een lange adem nodig heeft om positief te kantelen. Waarom gelooft dit team niet in hun leerlingen? Wat heeft dat gevoed? En wat is er dan nu nodig om meer vertrouwen in de ontwikkeling van kinderen te krijgen? Dat is de vraag die je moet durven stellen voordat je ook maar één stap zet richting curriculum of organisatie.
2. Drie jaar hard werken dat nergens naartoe leidt, het kan echt
Ik ben bij een directeur geweest waarbij het team al drie jaar bezig was met rekenen. En de rekenlessen werden er niet beter op. Drie jaar hard gewerkt, goede wil, maar de kennis om de juiste beslissingen te nemen was er niet. Dan kun je goed sturen op proces, op autonomie, op vertrouwen, maar als de inhoudelijke kennis ontbreekt, mis je de sleutel. Dat was pijnlijk om te zien, zeker ook voor het team zelf. Want zij werken keihard en zien het effect niet. Wat ik leerde: je hebt allebei nodig. Voldoende kennis om de goede dingen te doen, én de focus om te durven kiezen. Niet alles tegelijk. Wat is het eerste stapje waarvan je denkt: hier gaan we echt succes bereiken?
3. Echte dingen moeten op tafel en dat is een kwestie van cultuur
Als ik terugkijk op de afgelopen jaren, dan is het belangrijkste wat ik geleerd heb misschien wel dit: in veel teams komen de echte dingen niet altijd expliciet op tafel. Niet omdat mensen het niet zien, maar omdat de cultuur er niet naar is. En ondertussen heeft iedereen er last van, ook de kinderen. Ik merk dat ik steeds meer op proces ben gaan sturen in plaats van alleen op inhoud. Niet omdat inhoud niet belangrijk is, maar omdat het proces bepaalt of de inhoud landen kan. Kunnen we het met elkaar hebben over wat er écht speelt? Durven we te schuren, omdat we weten dat er iets beters uit kan komen? Dat is voor mij de kern van een professionele leergemeenschap: niet alleen een structuur, maar ook een cultuur waarin iedereen in de school lerend is. En dus niet alleen de kinderen.
De geactualiseerde kerndoelen worden stap voor stap ingevoerd. In opdracht van het ministerie van OCW ondersteunen AVS en de PO-Raad schoolleiders, kwaliteitscoördinatoren, kwaliteitszorgmedewerkers en (directeur-)bestuurders daarbij, met praktijkvoorbeelden, materiaal en bijeenkomsten zoals roadshows en masterclasses. Zo ondersteunen we schoolorganisaties bij een succesvolle implementatie van het geactualiseerde curriculum.
Als schoolleider heb jij een spilfunctie bij de invoering van de geactualiseerde kerndoelen. Zo helpen we alle schoolleiders, leden en niet-leden, om zelf de regie te nemen. Benieuwd hoe we dat doen?