Het 1,2,3’tje van Kaisa Eskelinen

Zwart wit foto van blogger Kaisa Eskelinen

Kaisa Eskelinen is waarnemend directeur bij een basisschool van Stichting Meerkring in Amersfoort. Ze heeft een Finse onderwijsopleiding, werkte jaren als curriculumcoördinator in het tweetalig onderwijs en raakte vertrouwd met het gedachtegoed van Van den Akker. In haar huidige rol als schoolleider brengt ze die theoretische achtergrond direct de praktijk in. Vanuit een intensief traject rond thematisch onderwijs en het verbeteren van spellingonderwijs deelt ze drie inzichten over hoe je als schoolleider grip krijgt op curriculumvraagstukken en op je eigen rol daarin. Daarnaast is Kaisa een van onze opleiders voor de leergang curriculair leiderschap. 

1. Stel de vraag die het gesprek kantelt

Als de spellingsscores tegenvallen, is de eerste reactie in veel teams: het ligt aan de kinderen, óf aan de leerkracht. Kaisa leerde om op die momenten consequent één vraag te stellen: wat gebeurt er op doelniveau? Niet als kritiek, maar als uitnodiging om samen te kijken. Die vraag bracht haar team ertoe zelf alle spellingsdoelen naast de Cito-toets te leggen. Ze ontdekten wat de methode aanbood, niet altijd synchroon liep met wat er in de toets verwacht werd. Het lag dus niet aan de kinderen en niet aan de leraren. Het lag aan het curriculum zelf. Zonder het stellen van die vraag was die conclusie er nooit gekomen. 

Kaisa wil met haar vragen de leerkracht vooral meer inzicht laten krijgen in de verschillende factoren die een rol spelen: de kerndoelen en leerlijnen in relatie tot de methode, de opbouw en herhaling van de doelen, en het speelveld dat een leerkracht heeft om de ‘knopjes’ te bedienen die het leren beïnvloeden. Daarbij is het curriculaire spinnenweb van SLO bijvoorbeeld een mooi hulpmiddel.

2. Niet op elke slak zout leggen — maar op de cruciale momenten wél

Curriculumverandering kost tijd en gaat in kleine stappen. Kaisa probeert niet bij elke bijeenkomst alles te bespreken, maar kiest haar momenten zorgvuldig: studiedagen, planningsgesprekken, momenten waarop het team toch al stilstaat bij de koers. En ook in dagelijkse gesprekken zijn er mooie momenten om curriculumvragen te stellen. Momenten van frustratie, het ontbreken van een fijne flow, of wanneer je ergens tegenaan loopt; vaak is er dan iets aan de hand met het alignment in het curriculum. Maar ook wanneer leerkrachten ergens enorm enthousiast over zijn, kan dat een goed moment zijn om stappen te zetten. Op die momenten stelt Kaisa de kernvragen consequent en laat ze niet los. Die combinatie — ruimte geven én vasthouden — voorkomt dat verandering versnippert in losse acties zonder richting.

3. Jij bent geen neutrale facilitator — kader het speelveld

Als schoolleider ben je geen neutrale gespreksleider die alles openlaat. Je school heeft al een visie. Die bepaalt mede welke keuzes realistisch zijn. Kaisa leerde dat je als schoolleider vooraf moet bepalen welke vragen je aan je team voorlegt en daarbij expliciet benoemt wat vast ligt en waar ruimte zit. Dat is geen gebrek aan vertrouwen, het is eerlijkheid. Het team ervaart dan geen schijnparticipatie, maar echte zeggenschap binnen heldere grenzen. En jij bewaart de curriculaire regie.

Lees hier alle 1,2,3’tjes


Ondersteuning bij nieuwe kerndoelen

De geactualiseerde kerndoelen worden stap voor stap ingevoerd. In opdracht van het ministerie van OCW ondersteunen AVS en de PO-Raad schoolleiders, kwaliteitscoördinatoren, kwaliteitszorgmedewerkers en (directeur-)bestuurders daarbij, met praktijkvoorbeelden, materiaal en bijeenkomsten zoals roadshows en masterclasses. Zo ondersteunen we schoolorganisaties bij een succesvolle implementatie van het geactualiseerde curriculum.

Als schoolleider heb jij een spilfunctie bij de invoering van de geactualiseerde kerndoelen. Zo helpen we alle schoolleiders, leden en niet-leden, om zelf de regie te nemen. Benieuwd hoe we dat doen?

Meer informatie