De kortste weg naar een oplossing lijkt vaak te liggen in het inzoomen op de specifieke gebeurtenis. Je handelt adequaat en pakt door. Probleem opgelost. Maar is dat ook zo? In de praktijk blijkt het probleem later gewoon opnieuw de kop op te steken. Op een andere plek of in een andere vorm. Of de gekozen oplossing heeft onbedoelde en onverwachte bijeffecten. Zo worden de oplossingen van vandaag – onbedoeld – de problemen van morgen!
Van jongs af aan hebben we geleerd om problemen in stukjes op te breken. Maar zonder het te weten, betalen we hiervoor een hoge prijs. Systeemdenken maakt een einde aan de illusie dat de wereld (en de school) is opgebouwd uit losse onderdelen. Het gaat er juist om het geheel én de samenhang tussen de losse onderdelen te zien en te begrijpen. Hiervoor is het nodig om in- en uit te zoomen. En om te begrijpen vóór ingrijpen. Zo krijg je beter zicht op een effectieve aanpak of interventie. Hierdoor bestrijd je niet alleen het symptoom, maar werk je aan echt duurzame oplossingen!
Schoolleiders, teamleiders, intern begeleiders en kwaliteitscoördinatoren in het PO en VO die voorbij de waan van de dag willen leren kijken en ontdekken hoe systeemdenken kan bijdragen aan een duurzame schoolontwikkeling.
Verspreid over vier verschillende lesdagen komen de vijf disciplines van De Lerende Organisatie (Senge, 1992) aan bod. Het accent ligt daarbij steeds op de vijfde discipline: systeemdenken. Deelnemers krijgen een combinatie aangereikt van theorie, modellen én praktische handvatten en hulpmiddelen. Steeds leggen we verbinding met de beroepspraktijk van de schoolleider, waarbij het eigen leiderschap centraal staat. Iedere bijeenkomst kenmerkt zich door een afwisselend programma van kennisoverdracht, werkvormen en uitwisseling met medecursisten.
Lesdag 1
Om de betekenis en positionering van systeemgericht leiderschap scherp te krijgen, kijken we vanuit een breder perspectief naar theorie over schoolleiderschap en de plek van systeemleiderschap daarin. We staan stil bij het concept van de lerende organisatie (Peter Senge) en verdiepen ons vervolgens in de vijfde discipline: systeemdenken. We ontdekken wat de meerwaarde is van een focus op het geheel (en onderliggende patronen), in plaats van op de afzonderlijke onderdelen. Tot slot kijken we, door een systeemgerichte bril, naar verschillende leerstoornissen die organisatieontwikkeling in de weg kunnen staan.
Lesdag 2
Vandaag verdiepen we ons verder in de discipline systeemdenken. We staan stil bij het denken in cirkels en verkennen verschillende systeemhulpmiddelen die dit denken ondersteunen. We ontdekken wat variabelen zijn en gaan concreet aan de slag met de gedragspatroongrafiek en de relatiecirkel. Ook de wetten van het systeemdenken komen aan bod. Vanuit het concept van de lerende organisatie introduceren we de disciplines mentale modellen en persoonlijk meesterschap. We gaan in op het belang van deze disciplines in relatie tot systeemdenken, hun onderlinge samenhang en de rol van de leider.
Lesdag 3
Op lesdag 3 verdiepen we ons verder in de wetten van het systeemdenken. We gaan concreet aan de slag met een nieuw systeemhulpmiddel: de causale lus. Vervolgens gaan we in op de essentie van de disciplines gemeenschappelijke visie en teamleren in een lerende organisatie. Een belangrijk onderdeel van deze lesdag is het in kaart brengen van de eigen ontwikkeling van de schoolleider en de beroepspraktijk in relatie tot het systeemgericht leiderschap. Ter ondersteuning hiervan krijgt de deelnemer een reflectietool aangereikt.
Lesdag 4
Op deze laatste lesdag verdiepen we ons in een specifiek type causale lussen: de archetypen. Dit zijn de veelvoorkomende patronen die een rol spelen in organisaties. We verkennen de laatste wetten van systeemdenken, waarbij de focus ligt op de relatie tussen gedrag en systemen. We sluiten de leergang af met korte presentaties, waarin de deelnemers aan elkaar laten zien wat de leergang heeft opgeleverd voor hun leiderschap en beroepspraktijk.
Accreditatie
Deze leergang is bij Ascenda geaccrediteerd op naam van De Lerende Schoolleider onder ID-nummer: ID 558603.
Leerdoelen Ascenda
Herregistratiewaarde: 45 punten
Wat leer je?
Prijs:
Aantal dagen
Data
Locatie
Studiebelasting
Meer informatie over de academie en inschrijving vind je bij onze veelgestelde vragen (opent in een nieuw venster)
AVS behoudt het recht om tussentijdse prijsverhogingen door te voeren.