Zie deze pagina Klik hier om meer te weten te komen
Waarom niet hier checken pillen-zonder-voorschrift.com
Home » Artikelen » ‘ik ben ook een mens’
Boekbespreking 'Ik ben ook een mens' door Joop Berding

‘ik ben ook een mens’

Auteur: Jan Stuijver

Het zinnetje ‘Ik ben ook een mens’, uitgesproken door zijn kleindochter, inspireerde Joop Berding dit boek te schrijven. Hij heeft hierbij geput uit teksten van Korczak, Dewey en Arendt, in de wetenschap dat hun ideeën over opvoeding en onderwijs nog niet aan actualiteit hebben ingeboet. Pedagogiek staat weer in de belangstelling en zoekt weer uitdrukkelijk de verbinding met de opvoedings- en onderwijspraktijk.

Is een kind van zichzelf al een sociaal functionerend mens, of moet het daartoe worden opgevoed? Wat is de rol van het onderwijs en waaraan ontlenen leraren hun pedagogisch gezag? In Berdings boek over opvoeding en onderwijs bespreekt de onderwijskundig pedagoog drie filosofen die van grote invloed zijn geweest op het pedagogisch denken in het onderwijs. Janusz Korczak, John Dewey en Hannah Arendt zijn belangrijke figuren uit een voorbije tijd, maar door de manier waarop de auteur ze samen ten tonele voert, blijken ze een grote inspiratiebron voor opvoeding en onderwijs anno 2016.

Het onderwijs heeft onder meer als doel burgerschapsvorming: kinderen opvoeden tot mondig wereldburgers. Pedagogiek is steeds meer dichtbij de praktijk en niet meer los te denken van het onderwijskundig handelen. Het probeert zicht te krijgen op de doelen, motieven en mogelijkheden van opvoeders en de praktische, maatschappelijke en politieke context van hun werk. In een voortdurende afwisseling tussen betrokkenheid en reflectie. Veel van wat we nu op pedagogisch gebied doen en denken is voortgekomen uit het werk van voorlopers en inspirators, zoals Korczak, Dewey en Arendt.

Zo is Korczak is de grondlegger van het kinderparlement. Hij heeft veel betekend op het gebied van kinderrechten. De kinder- of leerlingraden in het huidige onderwijs komen voort uit zijn denken over democratisch handelen. Kernbegrippen in het werk van Korczak zijn respect, rechtvaardigheid, participatie, dialoog en reflectie. In het werk van Dewey staan centraal: ervaring, participatie, transactie, curriculum en democratie. Hij experimenteerde met nieuwe werkvormen en leerinhouden waardoor hij een breuk tot stand bracht met de traditionele ‘luisterscholen’ (klassikaal onderwijs, red.). Kernbegrippen in het werk van Ahrendt zijn nataliteit, pluraliteit, menselijk handelen en ‘in de wereld verschijnen’. Zij stelt: het netwerk van menselijke betrekkingen is een dynamisch netwerk waarin uitgegaan wordt van producten van handelen en spreken. Waarbij handelen en spreken te beschouwen zijn als een nataliteit: we geven gehoor aan de innerlijke drang om de wereld binnen te treden door iets nieuws te beginnen. De drie filosofen komen uit verschillende milieus en leef- en omstandigheden, maar delen praktische ervaringen in het werken met kinderen. Ze bieden samen waardevolle inzichten over onderwijs en opvoeding. Veelbelovend in het licht van huidige (pedagogische) vragen uit de politiek,samenleving en van dagelijkse opvoeders: wat betekent het voor de oude generatie dat er een nieuwe wereld is gekomen? Wat is er voor nodig om de nieuwe generatie in de wereld te laten ‘verschijnen’? Niet alleen als biologische wezens, maar in de volle betekenis van ‘mens zijn’.

Berding heeft een goed leesbaar boek geschreven waarin hij de lezer op een begrijpelijke manier meeneemt in de denkbeelden van de filosofen die ook nu nog zeer toepasbaar zijn. Het is een aanrader voor iedereen die graag nog meer aan het denken gezet wil worden over opvoeding en onderwijs. Over hoe we ons onderwijs inrichten, bijvoorbeeld met het oog op Onderwijs2032.

Ik ben ook een mens. Opvoeding en onderwijs aan de hand van Korczak, Dewey en Arendt. Joop Berding, Uitgeverij Phronese, 2016, ISBN: 9789490120139

Gepubliceerd op: 25 september 2016

Verschenen in

Thema's

Doelgroep(en)

Primair onderwijs

 

Deel dit artikel

CAO PO 2016-2017 (pocketversie - klein formaat letter) (versie juni 2017)